Czar zbierania smardzów jednak zniknie niebawem, ponieważ są to grzyby rosnące jedynie o tej porze roku i to bardzo krótko. Niestety tutaj ograniczę się jedynie do tych nielicznych informacji i nie podam charakterystycznych miejsc ich występowania, gdyż w Polsce są one od 2004 roku pod ścisłą ochroną. Można natomiast wybrać się po nie za naszą południowa granicę do Czech i Słowacji lub do... Stanów Zjednoczonych, gdzie corocznie odbywają się konkursy zbieraczy smardzów.
Podobno można je hodować i zapewne dlatego w ubiegłym roku pojawiły się z początkiem maja na straganach warzywnych, bowiem pojęcie ochrony tego cennego gatunku obejmuje również między innymi zakaz zbierania, zbywania, nabywania, wywozu i wwozu tych grzybów na terytorium naszego Państwa. Dla szczęśliwców, którym dane będzie zdobycia smardzów, polecam przepis na smardze duszone.
Składniki: 50 dag smardzów, 1 cebula, 50 ml oleju, 1 łyżeczka masła, 2 łyżki śmietany 18-procentowej, sól, pieprz czarny mielony, Vegeta.
Sposób przygotowania: Smardze oczyścić usuwając resztki ściółki i grzybni, włożyć do dużej miski i zalać zimną wodą. Po chwili delikatnie wyjąć i każdy grzyb umyć pod niezbyt silnym strumieniem bieżącej wody wewnątrz i na powierzchni. Dokładnie osączyć z wody. Na deseczce pokroić grzyby wraz z nóżkami na paseczki podobnie jak flaczki. Na dobrze rozgrzanej szerokiej patelni podsmażyć cebulę pokrojoną w kostkę, dodać pokrojone smardze, posolić odrobinę i dusić około 15 minut na wolnym ogniu do momentu odparowania wody. Przyprawić pieprzem, Vegetą, dodać łyżeczkę masła i śmietanę na końcu. Dokładnie wymieszać i zdjąć z ognia. Podawać z pieczywem.
Najpierw wydobywano węgiel, potem założono park
Rezerwat „Segiet”, Suchogórski Labirynt Skalny, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Żabie Doły” czy Park Miejski im. hm. Franciszka Kachla. Co łączy te cenne obszary przyrodnicze w Bytomiu? Każdy z nich powstał na terenach, gdzie wydobywano ważne dla gospodarki surowce mineralne.