Słownik pojęć IT

administrator

– pracownik nadzorujący pracę systemu informatycznego, o specjalnych i najwyższych uprawnieniach w korzystaniu z systemu

aplikacja – wyspecjalizowane oprogramowanie do realizacji określonych funkcji, w szczególności do przetwarzania danych w różnych formatach np. edytor tekstu, oprogramowanie graficzne czy program finansowo-księgowy. Aplikacja sieciowa – aplikacja uruchamiana poprzez sieć z serwera

baza danych – zbiór wzajemnie powiązanych danych, przechowywanych w pamięci komputerów i wykorzystywanych przez programy użytkowe instytucji lub organizacji wraz z oprogramowaniem umożliwiającym definiowanie, wykorzystywanie i modyfikowanie tych danych; zwykle zawiera całość informacji wykorzystywanych w pewnym obszarze działania, np. systemu zarządzania przedsiębiorstwem zawiera wszystkie informacje związane z finansami i księgowością, zaopatrzeniem, kadrami i płacami; czasami bazą danych nazywa się każdy zorganizowany zbiór danych. Obsługa bazy danych stanowi jedno z najczęstszych zastosowań systemów komputerowych.

bezpieczne środowisko – otoczenie dowolnego elementu systemu informatycznego zapewniające dostateczne bezpieczeństwo samego elementu i danych w nim przetwarzanych, np. bezpiecznym środowiskiem dla komputera będzie pomieszczenie zamykane z zapewnioną odpowiednią temperaturą i wilgotnością; dla systemu będzie jego poprawna konfiguracja i zabezpieczenie dostępu do sprzętu, dla aplikacji będzie stabilny system na jakim jest zainstalowana itp.

centrum przetwarzania danych – jest to budynek lub jego część, która w ramach swojej podstawowej funkcji mieści pomieszczenie komputerowe i strefy je obsługujące. CPD stały się zasobem o znaczeniu krytycznym dla wielu firm, są wyposażone w infrastrukturę umożliwiającą pracę w trybie 24h/7dni w tygodniu.

e-learning – uczenie się jedynie poprzez sieć, bez jakichkolwiek fizycznie istniejących materiałów do nauki przekazywanych uczącym się oraz bez rzeczywistego kontaktu bezpośredniego (face to face) z nauczycielem (instruktorem).

Help Desk – rozumiany jest najczęściej jako „linia instruktażowo-doradcza” zorganizowana przez producentów dla Partnerów i Klientów. Jego głównym zadaniem jest udzielanie na bieżąco informacji i porad użytkownikom zaawansowanych technologicznie produktów, jak również doraźna pomoc w rozwiązywaniu problemów z ich użytkowaniem

hosting – udostępnianie infrastruktury informatycznej, niezbędnej do zainstalowania i uruchomienia aplikacji – serwer wraz z systemem operacyjnym, może dotyczyć serwerów fizycznych lub wydzielonych zasobów – „serwer wirtualny”, w tym udostępnianie mocy obliczeniowej nowoczesnego centrum bazodanowego

konto administratora – specjalne konto dostępu do systemu o najwyższych uprawnieniach pozwalające na zarządzanie systemem.

konto użytkownika – nazwa użytkownika w dostępie do systemu lub sieci, powiązana ściśle z uprawnieniami do wykonywania operacji w systemie lub sieci
kolokacja – umieszczenie infrastruktury informatycznej w nowoczesnym centrum przetwarzania danych, wyposażonym we wszystkie niezbędne instalacje.

obsługa informatyczna
– zbiór wszystkich zadań realizowanych na rzecz przedsiębiorstwa przez system informatyczny.

OLAP (przetwarzanie danych w trybie bezpośrednim) – Zarządzanie danymi analitycznymi umożliwiające użytkownikom łatwą selektywną ekstrakcję i analizę danych z różnych perspektyw.

oprogramowanie systemowe – oprogramowanie podstawowe pracujące na sprzęcie komputerowym, w szczególności na serwerach, np. system operacyjny, system baz danych czy system poczty elektronicznej, udostępniające pojedynczemu lub wielu użytkownikom podstawowe funkcje, w tym pracę w sieci, współdzielenie plików i danych oraz przesyłanie plików i wiadomości.

osoba niepowołana – osoba nie posiadająca uprawnień do korzystania z systemu informatycznego.

osoba uprawniona – osoba posiadająca uprawnienia do korzystania z systemu informatycznego.

outsourcing – przekazywanie podwykonawcom odpowiedzialności za wybrane obszary działalności przedsiębiorstwa.

połączenie zdalne – połączenie z odległego komputera (spoza sieci lokalnej) do sieci lokalnej w trybie zdalnego dostępu

SOA (architektura zorientowana na usługi) – odnosi się do projektowania, tworzenia, wdrożenia i zarządzania aplikacjami w formie usług, poszczególne komponenty są ze sobą luźno powiązane, co ułatwia ich wymianę. Koncepcja SOA zakłada, że zależności między poszczególnymi usługami można łatwo analizować i optymalizować pod kątem uzyskania największej efektywności.

serwer dostępowy – serwer, przez który następuje zdalny dostęp do systemu, realizujący mechanizm logowania użytkowników do systemu w połączeniach zdalnych, zwykle wyposażony w modem

system informatyczny – zbiór wszystkich systemów i aplikacji wykorzystywanych w pracy przedsiębiorstwa

stacja robocza – samodzielnie pracujący komputer wraz z oprogramowaniem systemowym i aplikacyjnym pozwalający na realizację określonych zadań

system zarządzania dokumentami – system umożliwiający składowanie dokumentów elektronicznych (plików) w różnych formatach, posiadający funkcje kontroli dostępu do dokumentów i monitorowania ich statusu (daty modyfikacji i osoby modyfikujące)

szyfrowanie – operacja wykonywana na danych (w szczególności na tekstach), uniemożliwiająca odtworzenie danych (odczytanie tekstu) bez użycia specjalnego klucza deszyfrującego.

Internet – jest ogólnoświatową siecią komputerową, łączącą tysiące sieci lokalnych (LAN) z całego świata (definicja potoczna), usługi internetowe – usługi dostępne w ogólnoświatowej sieci Internet np. poczta elektroniczna, serwisy www, ftp i tak dalej.

użytkownik – pracownik posiadający uprawnienia do korzystania z systemu informatycznego

zdalny dostęp – tryb dostępu użytkownika do systemu informatycznego, pozwalający na połączenie oddalonego komputera do sieci lokalnej, zwykle za pośrednictwem modemu lub poprzez Internet

(zredagowano przy współpracy COIG)


MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Tragedia w kopalni Sobieski. Nie żyje mężczyzna pracujący przy budowie Szybu Grzegorz

Nie żyje 54-letni pracownik zatrudniony przy budowie Szybu Grzegorz na terenie ZG Sobieski w Jaworznie, który w piątek wieczorem zasłabł na poziomie 540 metrów. 

Polska kopalnia przyszłości, która wyprzedziła epokę. Niezwykła historia KWK Jan i kombajnu z Guido

Niedawno po raz kolejny spotkaliśmy się w gronie maturzystów z jednej klasy sprzed już ponad pięćdziesięciu lat. Okazją było ukończenie przez część z nas siedemdziesiątego roku życia. Jak zawsze takie spotkania to okazja do różnych wspomnień. 

​To koniec epoki węgla w Polsce? OZE i gaz mają zastąpić elektrownie węglowe

Rada Ministrów z dwuletnim opóźnieniem przyjęła Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu. Dokument opracowany przez Ministerstwo Energii trafi do Brukseli, co pozwoli Komisji Europejskiej zakończyć procedurę naruszeniową. Aktualizacja KPEiK ma kluczowe znaczenie dla transformacji. Na ten dokument czekała branża wydobywcza i energetyczna. Na jego podstawie spółki mogą planować inwestycje, rozwój lub zwijanie interesu. To strategia, która wyznacza kierunek zmian w polskiej energetyce na najbliższe 15 lat. I nie mamy dobrych informacji dla górników. Rewolucji nie będzie. Ten dokument to koniec epoki węgla w Polsce. Czarne złoto definitywnie odchodzi do lamusa. Czy słusznie? To już inna opowieść.

Niezwykłe widowisko w Katowicach. Tak Szyb Wilson zainaugurował Industriadę 2026! [ZDJĘCIA]

Wyjątkowe spektakle, nowoczesne multimedia, teatr uliczny i artystyczna podróż między tradycją a technologią – to wszystko można było zobaczyć w piątek, 12 czerwca w Galerii Szyb Wilson w Katowicach w ramach Rozruchu Maszyn INDUSTRIADY 2026, organizowanego w tym roku przez Instytut im. Wojciecha Korfantego