Na terenie przyszłego zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny, którego budowa ma ruszyć wiosną 2013 r., znajduje się kilkadziesiąt hektarów gruntów rolnych, które rolnicy chcą zamienić na inne. Zamiana nieruchomości rolnych ruszyła w tym roku.
W sumie w ramach przygotowań do inwestycji, Skarb Państwa nabył dotychczas około 550 hektarów gruntów, zawierając przy tym blisko pół tysiąca aktów notarialnych. Trudno jednak precyzyjnie oszacować, jaka część przejętych terenów to faktycznie grunty rolne. Wiadomo natomiast, ilu rolników wnioskowała o wymianę swoich terenów uprawnych na inne.
Proces zamiany udało się uruchomić w tym roku, w wyniku uzgodnień z Agencją Nieruchomości Rolnych. Obecnie prace trwają w odniesieniu do dwóch grup właścicieli gruntów: rolników z Bieńkowic w gminie Krzyżanowice oraz rolników z Nieboczów i Ligoty Tworkowskiej w gminie Lubomia.
Według danych opolskiego oddziału Agencji Nieruchomości Rolnych, która prowadzi proces zamiany w imieniu Skarbu Państwa, z Bieńkowic wpłynęły 35 wnioski, z których 34 rozpatrzono dotąd pozytywnie. Nieruchomości wyceniono i ustalono podział dostępnych terenów zamiennych. Za 87 hektarów znajdujących się w czaszy przyszłego zbiornika rolnikom oferowano 104 hektary innych gruntów.
- Do tej pory zawarto 14 umów zamiany, przekazując z zasobu gruntów Skarbu Państwa 37 hektarów terenu - poinformował dyrektor wydziału infrastruktury Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach Igor Śmietański.
W Nieboczowach i Ligocie Tworkowskiej początkowo chętnych na zamianę gruntów było siedmiu rolników, jednak dotąd jedynie trzech złożyło deklaracje uzyskania terenu zamiennego. Teren rolny został już przygotowany, czyli wydzielony geodezyjnie, a Agencja przygotowuje dalsze działania związane z zamianą. Rolnicy przekażą Skarbowi Państwa 10 hektarów swojej ziemi, w zamian otrzymując 13 hektarów w innych miejscach. Umowy zamiany są w przygotowaniu.
Zbiornik Racibórz Dolny to kluczowy obiekt dla ochrony przeciwpowodziowej doliny Odry i jeden z głównych elementów rządowego "Programu dla Odry 2006". Przygotowywana od lat budowa suchego zbiornika należy do największych inwestycji hydrotechnicznych w Polsce. Inwestycję trapią liczne opóźnienia.
Niedawno zakończyły się postępowania środowiskowe, m.in. ponowna ocena oddziaływania inwestycji na środowisko. 4 października regionalny dyrektor ochrony środowiska w Katowicach wydał postanowienie o uzgodnieniu warunków realizacji budowy. Teraz sprawa trafiła do wojewody, który w trybie specustawy powodziowej przygotowuje decyzję w sprawie zgody na budowę. Ma być ona wydana 20 listopada.
Po uzyskaniu zgody na budowę - z rygorem natychmiastowej wykonalności - inwestor będzie mógł prowadzić czynności w terenie. Jeszcze jesienią będzie możliwe rozpoczęcie procesu przygotowawczego do inwestycji, obejmującego m.in. wycinkę drzew. Równolegle inwestor, czyli Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach, powinien ogłosić procedurę przetargową. Na wiosnę mogłyby ruszyć prace ziemne. Wówczas zakończenie inwestycji byłoby możliwe do końca 2015 r.
Do pierwszych dni listopada mają odbywać się jeszcze ostatnie zmiany własnościowe - na podstawie umów cywilnoprawnych - dotyczące nieruchomości mieszczących się w czaszy przyszłego zbiornika. Chodzi właśnie o grunty rolne i budynki, które ich dotychczasowi właściciele sprzedają działającemu w imieniu Skarbu Państwa Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej.
