fot: Bartłomiej Szopa/ARC
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) opublikował raport o jakości powietrza w Polsce. Najbardziej zanieczyszczają je… gospodarstwa domowe. Zatrważające jest, że powietrze w Polsce - mimo że najgorsze w Europie - nie ulega poprawie – skomentował raport Andrzej Guła z Polskiego Alarmu Smogowego. Według raportu GIOŚ za rok 2015 powietrze w Polsce nie uległo znaczącej poprawie.
W prawie we wszystkich aglomeracjach w Polsce odnotowano przekroczenia zanieczyszczenia pyłem PM10. Jedynym wyjątkiem na tej mapie Szczecin. Główną przyczyną tego stanu jest tzw. niska emisja, czyli zanieczyszczenia pochodzące z ogrzewania domów – aż 83.3 proc. udziału procentowego pyłu PM10. Udział transportu wemisji PM10 w centrach miast (drugi na liście) wynosi 7,4 proc.
Alarmujące jest zanieczyszczenie rakotwórczym benzo(a)pirenem. Pomiarów dokonano w 46 strefach. Tylko w dwóch – w Koszalinie i Olsztynie – nie stwierdzono w powietrzu przekroczenia norm benzo(a)pirenu.
GIOŚ stwierdza w raporcie: „Powtarzający się co roku problem z dotrzymaniem wartości normatywnych stężeń benzo(a)pirenu (BAP) w Polsce wynika głównie ze struktury źródeł energii wykorzystywanych na potrzeby indywidualnego ogrzewania budynków.”
Najwięcej BAP wprowadza do atmosfery indywidualne ogrzewanie budynków (77,9 proc.), koksownie (15,2 proc.) i transport drogowy (5,3 proc.).
Podobna struktura zanieczyszczenia powietrza występuje w przypadku zanieczyszczenia pyłem PM2.5. Główną przyczyna zanieczyszczenia jest spalanie poza przemysłem – 49,7 proc., transport drogowy – 13,5 proc. oraz produkcja energii – 10 proc.
W tej kategorii największy udział ma emisja z sektora komunalno-bytowego, w tym przede wszystkim związana z ogrzewaniem budynków. Źródłem emisji są w tym sektorze zwykle liczne, niskie kominy zlokalizowane na obszarach zabudowy
W dziesiątce miast, w których wystąpiło największe dobowe stężenie pyłu PM10 w µg/m sześc. (mikrogramach na metr sześcienny) w roku 2015 (przy wartości dopuszczalnej – 50 µg/m sześc.) wg GIOŚ aż 8 jest zlokalizowanych w województwie śląskim. Liderem tej klasyfikacji jest Pszczyna (321 µg/m sześc.).
W dziesiątce miast, w których wystąpiło najwięcej dni z przekroczeniem dobowego stężenia dopuszczalnego PM10 w rok 2015 (przy wartości dopuszczalnej – 50 µg/m sześc.) wg GIOŚ
Wykaz 10 miast, w których wystąpiło najwięcej dni z przekroczeniem dobowego stężenia dopuszczalnego PM10, roku 2015 (dopuszczalna liczba dni – 35) wg GIOŚ reprezentacja geograficzna jest już bardziej rozszerzona. Najgorzej pod tym względem w Śląskim jest w Pszczynie (117 dni). Na pierwszym miejscu w tej tabeli znajduje się Kraków z 200 dniami z przekroczeniem dobowego stężenia dopuszczalnego PM10.
Nie tylko GIOŚ alarmuje w cyklicznych raportach o stanie środowiska. Europejska Agencja Środowiska (EEA) co roku publikuje raport dotyczący stanu powietrza na całym kontynencie. Stacje badawcze umieszczono w 400 miastach Europy – w tym w wielu punktach Polski. Według twórców raportu, oddychamy w naszym kraju bardzo złym powietrzem, a przez ekspozycję na pył PM2,5 rocznie umiera przedwcześnie ponad 48 tys. osób.
W październiku Polski Alarm Smogowy zaapelował do handlowców, by nie sprzedawali pozaklasowych pieców węglowych używanych w gospodarstwach domowych. Apel pojawił się w chwili, w której Ministerstwo Rozwoju uruchomiło proces wprowadzenia rozporządzenia dotyczącego norm emisyjnych dla sprzedawanych w sklepach kotłów na paliwa stałe. Według projektu od roku 2018 do sprzedaży dopuszczone będą wyłącznie kotły spełniające restrykcyjną normę emisyjną, czyli tzw. klasę 5. Projekt rozporządzenia przechodzi obecnie etap konsultacji publicznych. Zdaniem Polskiego Alarmu Smogowego to ważny krok w walce o czyste powietrze.
