Skromna 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego

Śląskie Centrum Wolności i Solidarności przygotowało kilka akcji rocznicowych dla młodzieży i dorosłych mieszkańców

13 grudnia 2020 r. przypada 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego. Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach zaprasza do udziału w akcji Ofiarom stanu wojennego. Zapal Światło Wolności, która polega na zapaleniu świec dnia 13 grudnia 2020 r. o godz. 19.30 w oknach urzędów i budynków użyteczności publicznej, w szczególności jednak w zwykłych domach - informuje IPN. 

Niech płomień milionów świec w amerykańskich domach będzie świadectwem, że światła wolności nie da się zgasić – to fragment bożonarodzeniowego orędzia prezydenta Stanów Zjednoczonych Ronalda Reagana, który w 1981 r. wspomniał o Polakach cierpiących z powodu reżimu komunistycznego - czytamy w komunikacie.

IPN przypomina, że stan wojenny był jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń w powojennej historii Polski. W tak trudnym czasie gest solidarności wobec Polaków wykonały rzesze mieszkańców ówczesnego wolnego świata.

Świecę, symbolizującą światło wolności, zapalił tamtej zimy w oknie Pałacu Apostolskiego w Watykanie Papież Jan Paweł II. Zapłonęła także w Białym Domu i szeregu innych miejsc. W podobny sposób swój sprzeciw wobec polityki komunistycznych władz wyrażali Polacy w kraju.

- Polecamy także wystawę elementarną Stan wojenny 1981–1983, którą można pobrać ze strony IPN w wersji polsko i angielskojęzycznej. Została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach we współpracy ze Śląskim Centrum Wolności i Solidarności - czytamy.

Wystawa prezentuje podstawowe informacje dotyczące okresu stanu wojennego w PRL. Prezentowane fotografie pochodzą ze zbiorów krajowych i zagranicznych, m.in. Archiwum Confédération française démocratique du travail, ośrodka Pamięć i Przyszłość, ośrodka KARTA, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności oraz Archiwum IPN.

IPN poleca publikacje  przygotowane przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach na temat stanu wojennego. Kilka tytułów jest do pobrania ze strony Instytutu: Zbrodnie stanu wojennego – aspekty prawne,„Grudzień 1981 roku w województwie katowickim, 14 dni pod ziemią. KWK Piast w Bieruniu. 14–28 grudnia 1981 roku, Idą pancry na Wujek.

Wydarzenia upamiętniające 39. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego to m.in. Inauguracja portalu Encyklopedia Solidarności w 39. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego. 

IPN zaprasza na konferencję prasową, podczas której zostanie zaprezentowany portal – 10 grudnia 2020 r. (czwartek), o godz. 12., w Centrum Edukacyjnym im. Janusza Kurtyki przy ul. Marszałkowskiej 21/25 w Warszawie. Transmisja na kanale IPNtv.

IPN zaprasza też na spotkanie online Zbuntowany region. NSZZ Solidarność na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim z cyklu Śląsk od morza do morza. Po projekcji filmu Jędrzeja Lipskiego Zbuntowany region odbędzie się dyskusja o książce Jana Jurkiewicza i Łukasza Kobieli Jedna dekada – trzy epoki. Uczestnicy: dr hab. Joanna Januszewska-Jurkiewicz, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Karol Chwastek – Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, dr Katarzyna Wilczok – Uniwersytet Śląski w Katowicach, Przemysław Miśkiewicz – producent filmu, Stowarzyszenie Pokolenie. Prowadzenie: dr Jędrzej Lipski, reżyser filmu. Spotkanie odbędzie się 10 grudnia, o godz. 17.

Kolejna impreza to - Twarze Solidarności – debata on-line – 10 grudnia, godz. 18. W sierpniu 1980 r. gorączka strajków ogarnęła cały Dolny Śląsk. Włączyło się w nie blisko 50 miejscowości i kilkaset zakładów pracy - nie tylko we Wrocławiu, ale też w Wałbrzychu, Legnicy, Polkowicach i Jeleniej Górze. Dziś część faktów i uczestników tamtych dni wciąż pozostaje mało znana.

- Projekt Twarze Solidarności ma na celu przywrócenie pamięci o tych zapomnianych wydarzeniach i bohaterach dolnośląskiego Sierpnia '80. Zapraszamy na debatę on-line poświęconą prezentacji projektu oraz dyskusji na temat badań historii Solidarności. Dyskusję poprowadzi dr Andrzej Jerie, z-ca dyrektora ds. programowych (...). Polecamy nową zakładkę Wrocławska Twierdza Solidarności na temat dolnośląskiej Solidarności, dostępną na stronie www.twarzesolidarnosci.gosc.pl. Zakładka powstała dzięki współpracy z Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu - informują organizatorzy.

W niedzielę, 13 grudnia 2020 r. – w 39. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego – w kościele pw. Trójcy Przenajświętszej przy ul. Sobieskiego 10 A w Bielsku-Białej odprawiona zostanie msza św. w intencji Ojczyzny oraz wszystkich ofiar stanu wojennego. Wcześniej przedstawiciele podbeskidzkiej Solidarności władz miasta Bielsko-Biała, stowarzyszenia Podbeskidzie Wspólna Pamięć oraz IPN złożą kwiaty pod tablicą upamiętniającą wszystkich represjonowanych w czasie stanu wojennego, znajdującą się na ścianie kościoła pw. Opatrzności Bożej w Białej.

- W niedzielę, 13 grudnia, w niechlubną rocznicę wprowadzenia w Polsce stanu wojennego, zapraszamy na wirtualną premierę książki Gliwicka opozycja 1976–1990. Relacje świadków i uczestników wydanej przez Muzeum w Gliwicach i Śląskie Centrum Wolności i Solidarności. O godzinie 12., na muzealnym kanale YouTube udostępniona zostanie rozmowa poświęcona gliwickiej opozycji - informuje IPN.

O książce rozmawiać będą dr Bogusław Tracz, Karol Chwastek - redaktorzy publikacji  i Grzegorz Krawczyk, dyrektor Muzeum w Gliwicach. Gliwice były w ostatniej dekadzie PRL jednym z najważniejszych ośrodków opozycji i oporu społecznego w całym województwie katowickim, a niektóre osoby z opisanych w książce środowisk odegrały również ważną rolę w skali ogólnopolskiej, a po 1989 r. pełniły najważniejsze funkcje państwowe i samorządowe. Katowicki IPN jest partnerem publikacji.

W związku z sytuacją epidemiczną 16 grudnia 2020 r. nie odbędą się oficjalne obchody upamiętniające ofiary pacyfikacji KWK Wujek. Zachęcamy do indywidualnego oddawania hołdu poległym górnikom pod Pomnikiem-Krzyżem.

Od 9. do 19. będzie wystawiona warta honorowa górników. O pełnych godzinach zapalone zostaną znicze Pomnika. 16 grudnia przez cały dzień otwarty będzie także kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego przy ul. Pięknej w Katowicach.

W katedrze Chrystusa Króla zostanie odprawiona uroczysta msza święta, w której weźmie udział dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach.