Tylko silna współpraca nauki z przemysłem może doprowadzić do rozwoju nowoczesnych technologii węglowych – taki wniosek przyniosła pierwsza sesja plenarna tegorocznej XIX Szkoły Eksploatacji Podziemnej.
Była ona w całości poświęcona technikom i technologiom przyszłości w procesie pozyskiwania i wykorzystania surowców mineralnych. Dyskutanci skupili się wokół zagadnień związanych z podziemnym zgazowaniem węgla, zagospodarowaniem metanu oraz wykorzystaniem węgla w symbiozie z energią jądrową.
- Koncepcja podziemnego zgazowania węgla powstała na początku ubiegłego stulecia w Anglii. Technologia pozwala na to, by zamiast węgla w postaci bryły wydobyć go bezpośrednio w postaci gazu – wyjaśniał Krzysztof Stańczyk z Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach.
GIG jeszcze w latach pięćdziesiątych prowadził eksperymenty związane z podziemnym zgazowaniem węgla, obecnie powraca do nich w Kopalni Doświadczalnej Barbara w Mikołowie. Tymczasem w świecie technologia jest już na zaawansowanym etapie.
W Chinach prowadzone są prace w czterech instalacjach pilotażowych. Projekt prowadzony przez Australijczyków ukierunkowany jest na produkcję paliw ciekłych, zaś w Kanadzie trwają badania nad podziemnym zgazowaniem węgla w złożu zalegającym 1400 metrów pod ziemią.
Przed pięciu laty swoje doświadczenia rozpoczęli także Hindusi. W ub. r planowano przeprowadzenie pierwszych odwiertów instalacji pilotażowej. Zarówno ten projekt, jak i południowoafrykański opiera się na zastosowaniu metody wierceń.
Tymczasem projekt realizowany przez GIG ze środków Funduszu Badawczego Węgla i Stali ukierunkowany jest na otrzymywanie gazu o wysokiej zawartości wodoru. Jest on prowadzony w zmiennych ciśnieniach i temperaturach bezpośrednio w złożu.
Metan wart zagospodarowania
Podczas debaty przedstawiono wykład Mirosława Kugiela, prezesa Kompanii Węglowej zatytułowany: „Decyzje inwestycyjne dotyczące zagospodarowania metanu w kopalniach Kompanii Węglowej w sytuacji kryzysu gospodarczego”.
- Zagospodarowanie metanu ujmowanego na powierzchnię nowymi instalacjami może stać się opłacalne dzięki możliwościom zastosowania procedur dotyczących ochrony środowiska i wynikających z protokołu w Kyoto, jak i zasad wynikających z zastosowania Ustawy Prawo energetyczne. Powiązanie tych reguł – jak zaznaczył autor wystąpienia - ma decydujący znaczenie w sytuacji prowadzenia przedsiębiorstwa w warunkach kryzysu gospodarczego.
Skuteczność odmetanowania z ujęciem gazu na powierzchnię staje się czynnikiem decydującym o potrzebie rozbudowy systemów odmetanowania. Kompania Węglowa przewiduje kolejne inwestycje w tym kierunku. W grę wchodzą kopalnie: „Rydułtowy-Anna” „Knurów” oraz „Chwałowice”.
Węgiel i atom w symbiozie
Kwestie wykorzystania węgla w symbiozie z energetyką węglową i produkcji paliw z wegla były już poruszane podczas konferencji poświęconych nowoczesnym technologiom węglowym. W trakcie pierwszej sesji plenarnej tegorocznej Szkoły Eksploatacji Podziemnej mówił o nich szeroko prof. Stefan Taczanowski z krakowskiej AGH.
- Paliwa silnikowe, które musimy importować są drogie. Zamiast więc spalać węgiel w elektrowniach warto przyłączyć do niego wodór wyprodukowany w elektrowni jądrowej i doskonale na tym zarabiać. Węgiel będzie nadal potrzebny, ponieważ Polska rocznie zużywa około 20 mln ton paliw silnikowych. Potrzeby są zatem ogromne. Dlatego na Śląsku powinno się znaleźć miejsce dla kilku elektrowni jądrowych. Szkoda tylko, że samorządy tego regionu nie zgłosiły żadnej lokalizacji dla takiej inwestycji – mówił Taczanowski.
Jego zdaniem pierwsze inwestycje związane z energią atomową mają szanse pojawić się po 2020 r. pod warunkiem jednak, że działania w tym kierunku ruszą niebawem.
Czytaj więcej: SEP 2010 - Relacje z XIX Szkoły Eksploatacji Podziemnej w Krakowie
