W Jastrzębiu Zdroju zaczęła obowiązywać dwudniowa żałoba.
- Pożar spowodowany samozapłonem węgla w zrobach (czyli miejscach po eksploatacji węgla) mógł być przyczyną wybuchu metanu - powiedział Andrzej Tor, wiceprezes Jastrzębskiej Spółki Węglowej podczas konferencji prasowej w Jastrzębiu. Wiceprezes Tor zastrzegł, że to tylko jedna z hipotez.
Inne brane pod uwagę hipotezy to spowodowanie wybuchu przez tzw. prądy błądzące (wyładowanie nagromadzonej gdzieś energii, zdolne do zainicjowania wybuchu), tarcie związane z zawałem skał stropowych (ścianę eksploatowano tzw. metodą na zawał) lub wywołanie wybuchu zapaleniem papierosa przez któregoś z górników. W to ostatnie przedstawiciele kopalni raczej nie wierzą, podkreślając wysoką świadomość załogi w tym zakresie.
Przypomnijmy, że do wybuchu doszło w środę przed godz. 23 ok. 900 metrów pod ziemią na poziomie 405/1. Pracowała wówczas trzecia zmiana. W zagrożonym rejonie było wtedy 32 górników. Większość z nich tuż po wybuchu o własnych siłach wycofała się i wyjechała na powierzchnię.
Piotr Buchwald, prezes Wyższego Urzędu Górniczego zapowiedział na konferencji prasowej w Jastrzębiu, że specjalna komisja – 19 ekspertów nauki i praktyki górniczej, która ma zbadać okoliczności i przyczyny wypadku będzie działać co najmniej do końca września. Prezes WUG zapowiedział, że będzie dążył do szybkiego przeprowadzenia w wyrobisku wizji lokalnej. Ma ona odbyć się, gdy pozwolą na to warunki na dole.
Nie prowadzono wydobycia
Na trzeciej zmianie w tej części kopalni, 900 m pod ziemią nie prowadzono wydobycia węgla. Wstrzymano je, bo zepsuł się przenośnik taśmowy. Według JSW, kopalniane urządzenia nie wykazały przekroczonych stężeń metanu przed wybuchem ani tuż po nim.
W rejonie wybuchu było 28 górników z Boryni i czterech pracowników Zakładu Odmetanowania Kopalń. Górnicy pracowali przy jednej ze ścian wydobywczych, która w chwili wybuchu nie była eksploatowana. Prowadzili prace remontowo-konserwacyjne przenośnika – powiedziała nettg.pl Katarzyna Jabłońska-Bajer, rzeczniczka JSW.
Ustalenie dokładnego miejsca, rodzaju i przyczyny wybuchu będzie jedynym z głównych zadań ekspertów, wyjaśniających przyczyny tragedii.
Czterech górników w ciężkim stanie
Wybuch metanu zabił czterech górników. Trzech na miejscu, jeden zmarł w drodze do szpitala.
Dwóch zabitych, w wieku 35 i 46 lat, było pracownikami Boryni. Pierwszy osierocił dwoje dzieci, drugi troje. Dwie ofiary, w wieku 22 i 50 lat, były pracownikami Zakładu Odmetanowania Kopalń. Pierwszy był kawalerem, drugi zostawił dwójkę dzieci.
19 górników jest w szpitalach. Stan kilku jest poważny - 6 przebywa w siemianowickiej \"oparzeniówce\", pozostali w szpitalu w Jastrzębiu Zdroju.
Jak oceniają lekarze, jedna osoba, przebywająca w szpitalu w Jastrzębiu, jest w stanie krytycznym, trzy - w Siemianowicach - w bardzo ciężkim, rokowania co do stanu zdrowia trzech kolejnych pacjentów są niepewne (lekarze badają, czy mają oni poparzone również drogi oddechowe, co może znacząco komplikować leczenie), 12 osób jest w stanie dobrym.
Przedstawiciele WUG i JSW poinformowali, że przed wybuchem czujniki nie wykazywały przekroczonego stężenia metanu ani tlenku węgla, nic nie zwiastowało wybuchu. Górników zabiły i raniły: ogień, wysoka temperatura (w chwili wybuchu mogła sięgać od kilkuset do tysiąca stopni) i silny podmuch, wywołane wybuchem. Poszkodowani doznali zarówno oparzeń, jak i urazów mechanicznych, złamań itp.
Wicepremier na Śląsku
Poszkodowanych odwiedził w szpitalach wicepremier, minister gospodarki Waldemar Pawlak, który na miejscu w kopalni zapoznał się z okolicznościami wypadku i przebiegiem akcji ratowniczej. W imieniu rządu złożył kondolencje rodzinom ofiar i zapewnił, że rząd robi wszystko, aby leczenie rannych przebiegło sprawnie, a rodziny poszkodowanych otrzymały niezbędną pomoc. Podziękował też ratownikom i instytucjom za udział w akcji ratowniczej.
Pomoc, także w razie potrzeby materialną dla rodzin ofiar, zapowiedział również samorząd Jastrzębia Zdroju. Bliskimi poszkodowanych zajęli się psychologowie, terapia ma objąć także dzieci. W mieście ogłoszono żałobę do najbliższej soboty. O odwołanie imprez masowych w regionie zaapelował też wojewoda śląski Zygmunt Łukaszczyk.
Czekanie na wizję
Ściana, w pobliżu której doszło do wybuchu, została już wyeksploatowana na odcinku ponad 200 metrów. Była prowadzona metodą \"na zawał\", czyli po eksploatacji węgla skały stropowe zawalały się; dzieje się to w sposób nie do końca kontrolowany. Zdaniem prezesa Buchwalda, właśnie w tych zrobach, jeśli dostało się tam powietrze, mógł nastąpić samozapłon węgla, inicjujący wybuch. Według niego mogło do tego dojść na ostatnio wyeksploatowanych 30 metrach, choć zastrzegł, że to tylko hipoteza.
Po wybuchu niektóre czujniki zostały zniszczone, część pozostałych notowała przekroczone stężenia gazów, które jednak stopniowo wracały do normy. W chodnikach otaczających ścianę, gdzie zginęli i zostali ranni górnicy, nie ma obrazu katastrofy, co potwierdza, że nie tam doszło do samego wybuchu. Są jednak ślady miejscowego wypalenia i działania bardzo wysokiej temperatury. Jednak najwięcej na temat przebiegu zdarzenia można na razie wyczytać z charakteru obrażeń rannych górników.
Przy ścianie obowiązywała trzecia w czterostopniowej skali kategoria zagrożenia metanowego, monitoring nie wskazywał też na zagrożenie pożarowe. Obecnie w kopalni nadal trwa akcja ratownicza, związana z zabezpieczeniem wyrobiska i przygotowaniem go do wizji lokalnej. W piątek w zakładzie ponownie zbierze się zespół ds. zagrożeń, który przeanalizuje sytuację i zdecyduje o dalszych działaniach. Ruch ściany jest wstrzymany, pozostała część kopalni pracuje normalnie.
Czytaj także:
Stan czterech górników bardzo ciężki
Żałoba w Jastrzębiu Zdroju, apel wojewody o godne uczczenie pamięci górników
Wicepremier Pawlak odwiedził poszkodowanych górników
Prof. Krzystolik: Jastrzębskie kopalnie choć metanowe, to dość bezpieczne
Kopalnia Borynia: Zalecenia komisji
Jastrzębska Spółka Węglowa
Wojciech Balczun: Wszelkimi sposobami próbujemy uratować JSW
Minister Aktywów Państwowych, Wojciech Balczun, na antenie RMF FM odniósł się do sytuacji Jastrzębskiej Spółki Węglowej. – Perspektywy i sygnały z rynku delikatnie napawają optymizmem, ale bez tej głębokiej restrukturyzacji JSW się w tym modelu finansowym nie utrzyma – podkreślił.
