Ruiny zamku czy szyb górniczy?

Ruiny nadszybia szybu Adam w Ptakowicach

We wschodniej części gminy Zbrosławice, pomiędzy wsiami Laryszów i Ptakowice, znajduje się ruiny kamiennej budowli. Chociaż przypominają zburzoną wieżę, nie są jednak pozostałością po żadnym zamku czy warowni. Znajdujące się w na pograniczu pola i lasu resztki kamiennej rotundy to pozostałość po nadszybiu szybu Adam.

Pod koniec września w trakcie tegorocznej Industriady po raz pierwszy od lat ruiny te zaprezentowane zostały społeczeństwu. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej (SMZT) organizowało wtedy wycieczki plenerowe od szybu Sylwester poprzez ruiny szybu Adam do wylotu Sztolni Czarnego Pstrąga. Mimo niesprzyjającej pogody, cieszyły się one zainteresowaniem. Okazuje się jednak, że SMZT nie ma większych planów odnośnie szybu Adam.

SMZT od 15 listopada 2003 r. jest właścicielem działek, na których wznoszą się rotundy szybów Ewa i Sylwester, poprzez które następuje zejście lub wyjście do sztolni. Działka, na której leżą ruiny nadszybia szybu Adam, należy do Skarbu Państwa, w tym przypadku do Powiatu Tarnogórskiego.

- Szyb Adam jest zabonowany i nie ma w nim infrastruktury ewakuacyjnej. Nie będziemy czynić starań, aby stać się właścicielem tej działki. Nie mamy takich możliwości. Wiązałoby się to z dużymi kosztami - koszenie, rewitalizacja, bezpieczeństwo, dozór - nie przesadzajmy. SMZT nie może robić wszystkiego - stwierdza Grzegorz Rudnicki, członek zarządu Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

Rozsypująca się rotunda szybu Adam nie jest nawet obiektem zabytkowym. W rejestrze zabytków województwa śląskiego z terenu wsi Ptakowice figurują wyłącznie portal wylotu głębokiej sztolni Fryderyk - czyli Sztolni Czarnego Pstrąga oraz roznos tejże sztolni.

Szyb Adam był piątym w kolejności szybem na trasie sztolni Fryderyk pomiędzy jej wylotem koło Ptakowic a stacją wodociągową Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów w Tarnowskich Górach. Znajduje się w odległości 472 m od wylotu sztolni. Po zakończeniu w 1834 r. drążenia sztolni zostawiono go jako jeden z siedmiu szybów pozostawionych dla dostępu do wyrobiska i jego konserwacji. Szyb został obmurowany kamieniem w przekroju eliptycznym. Pozostałe szyby zaślepiono. W późniejszym czasie także szyb Adam oraz szyb nr 22 zostały zaślepione, jednak zachowano ich nadszybia. Obecnie znajdują się one w stanie zaawansowanej ruiny.