fot: Maciej Dorosiński
fot: Maciej Dorosiński
Do jesieni przyszłego roku samorządowcy z Rudy Śląskiej, we współpracy z ekspertami, mają opracować Miejski Plan Adaptacji do zmian klimatu. Pakiet rozwiązań ma pomóc zabezpieczyć miasto np. przed nawałnicami, ekstremalnymi temperaturami czy zaburzeniami cyrkulacji powietrza.
- W przypadku Rudy Śląskiej - patrząc z perspektywy zmian klimatu - największe problemy są związane z zaburzoną gospodarką wodną, na którą wpływają szkody górnicze, oraz z zanieczyszczeniami powietrza, spowodowanymi niską emisją. Właśnie tym problemom chcemy przeciwdziałać, a Miejski Plan Adaptacji (MPA) do zmian klimatu ma nam w tym pomóc - wyjaśnił w piątek (17 lutego) wiceprezydent miasta Krzysztof Mejer.
Gotowy plan ma też pomóc miastu w staraniach się o zewnętrzne środki na projekty z zakresu ochrony środowiska. - Plan będzie swego rodzaju paszportem, umożliwiającym aplikowanie o środki unijne, ale również krajowe. Co ważne, będzie to także dotyczyło przedsiębiorców oraz organizacji pozarządowych - zapewnił Mejer.
Dokument powstanie w ramach projektu, w którym uczestniczą 44 polskie samorządy. Ma zawierać propozycje konkretnych działań chroniących przed skutkami zmian klimatu; w zależności od specyfiki miast uczestniczących w projekcie, mogą to być różne rozwiązania.
- Na etapie tworzenia dokumentu wyznaczone zostaną cztery obszary lub sektory wrażliwe, dla których zostanie przygotowany zbiór pakietów rozwiązań, możliwych do zastosowania w formie opcji adaptacyjnych dla określonych zagrożeń związanych z ekstremalnymi zjawiskami atmosferycznymi, takimi jak deszcze nawalne, powodzie, fale upałów i mrozów itp. - wyjaśniła dr inż. Justyna Gorgoń z Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach, który jest jednym z wykonawców projektu.
W planie mają znaleźć się m.in. propozycje działań informacyjno-edukacyjnych, podnoszących świadomość wpływu zmian klimatu na mieszkańców oraz przyczyniających się do wzrostu odpowiedzialności społeczeństwa w tej dziedzinie. Dokument ma też zawierać wytyczne np. w zakresie planowania przestrzennego czy gospodarowania zasobami wodnymi. Uwzględnione będą kwestie techniczne, w tym inwestycje dotyczące rozbudowy systemu ochrony przeciwpowodziowej czy sposobów "zielonego" zagospodarowania przestrzeni miejskiej.
- Nadrzędnym celem MPA jest przygotowanie władz miast i ich mieszkańców do świadomego i odpowiedzialnego reagowania na zmiany klimatu i ich skutki. Tym samym przekłada się to na wzrost bezpieczeństwa i poprawę jakości życia mieszkańców - podkreślił kierownik zespołu ekspertów z Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych dr Janusz Krupanek.
W założeniu plan ma pomóc w prowadzeniu polityki miejskiej, uzupełniając podstawowe dokumenty strategiczne i planistyczne miasta; ma również stworzyć podstawy do podejmowania przez samorząd decyzji strategicznych i inwestycyjnych, uwzględniających zagrożenia wynikające ze zmian klimatu. Częścią rozpoczętych właśnie prace nad dokumentem mają być konsultacje z mieszkańcami - na wrzesień zaplanowano warsztaty z ich udziałem. MPA ma być gotowy w trzecim kwartale przyszłego roku.
Projekt Ministerstwa Środowiska jest realizowany przez Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy, Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych oraz firmę konsultingowo-inżynierską Arcadis. Przedsięwzięcie jest finansowane ze środków unijnych i budżetowych. Obejmujący 44 samorządy projekt jest pierwszym na taką skalę w Europie w zakresie przygotowania projektów adaptacji do zmian klimatycznych.
Według przeprowadzonych w 2015 r. badań Eurobarometru, 86 proc. Polaków postrzega zmiany klimatu jako poważny problem. 24 proc. badanych zaznaczyło, że działania adaptacyjne powinny być realizowane przez władze samorządowe i wojewódzkie. Szacuje się, że w Polsce straty wynikające ze zmian klimatu tylko w latach 2001-2010 wyniosły ok. 54 mld zł.
