Rok szczególnych wyzwań

- Na pewno kwestią niezwykle istotną dla regionu jest walka ze smogiem. Stąd podjęcie współpracy z NFOŚiGW i podpisanie porozumienia na rzecz poprawy jakości powietrza. Pozwoli to na uruchomienie wspólnego programu „Czyste powietrze” - stwierdza Tomasz Bednarek, prezes WFOŚiGW w Katowicach

- Fundusz nie może działać w oderwaniu od rzeczywistych potrzeb w zakresie ochrony środowiska. Staramy się odpowiadać na wyzwania, jakie stoją przed nami i przed naszym regionem - stwierdza w rozmowie z Trybuną Górniczą TOMASZ BEDNAREK, prezes zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.

Czy zmiana na stanowisku prezesa WFOŚiGW zaowocowała już jakimiś zmianami w zarządzaniu instytucją? Od jakich decyzji rozpoczął pan urzędowanie?
Każda zmiana na takim stanowisku powoduje zmiany w sposobie zarządzania instytucją. Tym bardziej, że w WFOŚiGW wynikała ona bezpośrednio ze zmian ustawowych. Przypomnę, że przed zmianą ustawy Prawo ochrony środowiska zarząd WFOŚiGW w Katowicach liczył 5 osób. Zmiany ustawowe znacząco ograniczyły liczebność zarządów WFOŚiGW do maksymalnie 2 osób, a obecnie samodzielnie kieruję tą instytucją. Tak więc chociażby ten fakt spowodował, że konieczne jest dostosowanie struktury do jednoosobowego zarządzania. Rozwijamy także współpracę z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i rozpoczynamy realizację wspólnych programów, jak chociażby „Ogólnopolski program finansowania służb ratowniczych”, czy program „Czyste powietrze”. To nowe elementy działalności WFOŚiGW, które w tej formule i w tej skali nie były do tej pory realizowane przez Fundusz.

Ma pan jakieś pomysły na kierowanie Funduszem, zwłaszcza w kontekście projektów realizowanych ze środków własnych?
Fundusz nie może działać w oderwaniu od rzeczywistych potrzeb w zakresie ochrony środowiska. Staramy się odpowiadać na wyzwania, jakie stoją przed nami i przed naszym regionem. Trzeba mieć świadomość tego, że nie możemy ograniczyć się do jednej dziedziny, czy dwóch w swojej działalności. Na pewno kwestią niezwykle istotną dla regionu jest walka ze smogiem. Stąd podjęcie współpracy z NFOŚiGW i podpisanie porozumienia na rzecz poprawy jakości powietrza. Pozwoli to na uruchomienie wspólnego programu „Czyste powietrze”. To program, który ma na celu poprawę efektywności energetycznej istniejących zasobów mieszkalnych budownictwa jednorodzinnego poprzez gruntowną termomodernizację i wymianę palenisk – źródeł ciepła. Program będzie realizowany przez dziesięć lat i obejmie cały kraj. Jestem przekonany, iż w znaczący sposób przyczyni się do skutecznej walki ze smogiem. Aktualnie jesteśmy także w momencie zatwierdzania listy przedsięwzięć priorytetowych na 2019 r. Nowym działaniem, które postrzegamy jako ważny element w poprawie stanu środowiska, jest kwestia elektromobilności. Chcemy np. wspierać budowę stacji doładowań elektrycznych pojazdów. Wzrost liczby takich pojazdów na ulicach naszych miast i drogach naszego regionu z pewnością ograniczy emisję spalin, które codziennie dostają się do atmosfery z konwencjonalnych samochodów czy autobusów.

Czy pana zdaniem jednostki samorządu terytorialnego z wystarczającą troską podchodzą do opracowywania planów gospodarki niskoemisyjnej?
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach od samego początku działalności podejmuje współpracę z samorządami w rozumieniu najniższego szczebla działalności. Gminy naszego województwa są partnerami Funduszu w działaniach związanych z ochroną środowiska, z czego jestem bardzo zadowolony, bo przecież o to chodzi, aby wspólnymi siłami dbać o otaczający nas krajobraz. Jestem przekonany, że również działalność jednostek samorządu terytorialnego w zakresie opracowywania planów gospodarki niskoemisyjnej jest tworzona z największą troską o dobro mieszkańców, otaczającej nas przyrody i z myślą o wyeliminowaniu z naszego regionu smogu, z którym wszyscy wspólnie się zmagamy. Dobrym tego przykładem jest zwiększona świadomość mieszkańców naszego województwa. Bardzo dobrze znają i rozumieją problemy związane z ochroną środowiska i wręcz wymuszają na samorządzie konkretne działania prowadzące do poprawy jakości życia, a co za tym idzie również środowiska naturalnego.

Dużo mówi się o roli edukacji ekologicznej. Jakie działania planuje Fundusz w tym kierunku?
Fundusz wspiera działania związane z edukacją ekologiczną, poprzez dofinansowanie różnego rodzaju działań ekologicznych organizowanych przez samorządy czy organizacje pozarządowe. Jedną z ciekawszych inicjatyw w tym zakresie jest konkurs „Zielona Pracownia”, w którym to szkoły z województwa śląskiego mogą otrzymać środki na utworzenie nowej pracowni ekologicznej o różnym profilu, np. geograficznym, fizycznym, przyrodniczym, chemicznym czy biologicznym. Dzięki tym działaniom, dzieci i młodzież z naszego województwa mają możliwość poszerzania swojej wiedzy w profesjonalnie wyposażonych salach edukacyjnych. W czerwcu rozstrzygnęliśmy kolejny konkurs, w ramach którego blisko 2 mln zł trafiło do 68 szkół z terenu naszego województwa. Fundusz wspiera również edukację ekologiczną poprzez finansowanie wyjazdów dzieci i młodzieży do miejsc czystych ekologicznie. Jestem przekonany, że te ciekawe i cenne inicjatywy przełożą się na podniesienie świadomości ekologicznej mieszkańców oraz większą dbałość o środowisko, w którym żyjemy.

Jakie wyzwania stoją przed Funduszem w perspektywie najbliższych miesięcy?
Raz jeszcze muszę odnieść się do problemu niskiej emisji. Dzisiaj nasz region stoi przed wielkim problemem, jakim jest smog. Walka z tym zjawiskiem trwa już bardzo długo i nadal będzie trwała. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach od lat walczy z niską emisją poprzez dotowanie Gminnych Programów Ograniczenia Niskiej Emisji, dofinansowanie zadań związanych z wymianą źródeł ciepła i termomodernizacją budynków o charakterze użytkowym i publicznym. W ostatnich latach Fundusz wyszedł naprzeciw mieszkańcom województwa, uruchamiając program „Smog Stop”, w którym mieszkańcy mogą starać się o dofinansowanie do wymiany tak zwanych kopciuchów, czyli nieefektywnych energetycznie źródeł ciepła. Dziś przygotowujemy się do uruchomienia nowego programu „Czyste powietrze”, który w sposób kompleksowy ma wspierać mieszkańców w termomodernizacji ich domów. Jest to na pewno wyzwanie, przed którym aktualnie stoimy. Fundusz w tym roku ma jednak także inne ważne zadanie, którym są przygotowania do grudniowego szczytu klimatycznego ONZ – COP24, odbywającego się w Katowicach. To bardzo ważna impreza i dobrze, że odbędzie się ona właśnie w naszym regionie. Będzie okazją do zaprezentowania uczestnikom Szczytu naszego regionu, pokazania nowoczesnych technologii, w tym technologii w sektorze górniczym. A także do zaprezentowania nowoczesnych rozwiązań w zakresie dbałości o poprawę środowiska i szerokiego wachlarza działań, które temu zagadnieniu poświęcamy. Współpracujemy bardzo intensywnie w przygotowaniach do tego wydarzenia. Jesteśmy po rozmowach z władzami miasta i Ministerstwem Środowiska. Są już pierwsze wnioski o dofinansowanie działań przygotowawczych. My ze swej strony oprócz dofinansowania mocno włączymy się w ekologiczny aspekt tych przygotowań. Chcemy także wspólnie z NFOŚiGW i pozostałymi piętnastoma funduszami (WFOŚiGW) zaprezentować naszą ofertę i nasze doświadczenia.