fot: Tomasz Rzeczycki
Najwięcej tuneli kolejowych w Polsce znajduje się w Sudetach. Na zdj.: tunel w Długopolu Zdroju
fot: Tomasz Rzeczycki
Niecałe pół roku zostało do zakończenia prac projektowych sporej inwestycji, jaką będzie budowa trzech linii kolejowych na Pogórzu Wielickim i w Beskidzie Wyspowym. Będzie ona wymagała podjęcia prac podziemnych przy drążeniu dużej liczby tuneli oraz zabezpieczenia nieaktywnych osuwisk. Na obecnym etapie prac nie przewiduje się jednak drążenia szybów wentylacyjnych w tunelach.
Planowana linia kolejowa nr 622 ma umożliwić dojazd z rejonu Krakowa do istniejącej już linii nr 104 Chabówka - Nowy Sącz. Prócz niej zbudowane mają zostać dwie krótsze linie o charakterze łącznicowym, oznaczone numerami 623 i 628.
Tunele mają powstać na każdej z trzech projektowanych linii. Na najdłuższej z nich, kilkudziesięciokilometrowej linii kolejowej nr 622 Podłęże – Tymbark, wykonane mają zostać 3 tunele dwunawowe o długości nieco ponad 1 km, 1 tunel jednonawowy z równoległym tunelem ewakuacyjnym o długości 3,83 km koło miejscowości Wilkowisko oraz 1 tunel jednonawowy o długości blisko 1 km.
Prace górnicze przy budowie tuneli niezbędne będą także na krótkiej, łącznikowej linii nr 623 mającej połączyć posterunek odgałęźny Fornale i Szczyrzyc. Zaplanowano tam wykonanie 5 tuneli jednonawowych o długości poniżej 1 km. Natomiast na projektowanej linii kolejowej nr 628 podg. Porąbka – podg. Stróża przewidziano 1 tunel jednonawowy o długości poniżej 1 km.
Zmiany zajdą także w przebiegu istniejącej linii Chabówka - Nowy Sącz. Projektanci przewidzieli wyprostowanie trasy pomiędzy Limanową a Męciną poprzez wykonanie tunelu o długości 3,86 km.
- Tor na istniejącym odcinku Limanowa – Męcina zostanie rozebrany. Obecnie na odcinku tym znajdują się przystanki pasażerskie Pisarzowa, Męcina Podgórze i Męcina, które w nowym przebiegu linii zostaną zastąpione przystankami Mordarka i Męcina - wyjaśnia Dorota Szalacha z Zespołu Prasowego PKP Polskie Linie Kolejowe SA.
Inny tunel o długości 1,9 km ma powstać między Tymbarkiem a Łososiną Górną. To również oznaczać będzie wyprostowanie trasy, a zarazem pominięcie przystanku Piekiełko.
Budowa trzech nowych linii spowoduje m.in. powstanie alternatywnego wariantu trasy w stosunku do istniejącego na odcinku Tymbark – podg. Fornale. Są tam zlokalizowane przystanki osobowe Kasina Wielka, Skrzydlna oraz Dobra koło Limanowej. Odcinek ten nie zostanie rozebrany. Będzie on powiązany z istniejącą siecią kolejową i będzie wyposażony w urządzenia umożliwiające prowadzenie ruchu pociągów.
Konieczność budowy tuneli to niejedyny problem natury geologiczno-górniczej czekający wykonawców zapowiadanej inwestycji.
- Na istniejącej i na nowoprojektowanej linii kolejowej zidentyfikowano szereg osuwisk nieaktywnych. Dla wszystkich z nich przewidziano wykonanie zabezpieczeń poprzez zastosowanie, w zależności od lokalizacji: kotwień wgłębnych, wyłagodzenia pochyleń skarp, kolumn betonowych i żwirowych, ścian i murów oporowych z wykonaniem odpowiedniego drenażu i odwodnienia, siatek przeciwodłamkowych - informuje Dorota Szalacha.
Najniższy poziom nowo projektowanych linii jest w pobliżu Podłęża, na wysokości 201 m n.p.m.; najwyższy – w kierunku Nowego Sącza, jest w Podłopieniu – 423 m n.p.m, a w kierunku Chabówki, w Kasinie Wielkiej na 547 m n.p.m.
Zakończenie prac projektowych zakładane jest na koniec 2021 r. Rozpoczęcie robót zakładane jest po rozstrzygnięciu przetargów - w drugiej połowie 2022 r.
W XXI w. w Polsce budowa zupełnie nowych linii kolejowych ograniczała się tylko do łącznic, takich jak np. powstała w 2013 r. Czerwieńsk Wschód – Czerwieńsk Południe o długości nieco pond 2 km. Prócz tego poprowadzono kilka krótkich, ślepo zakończonych tras kolejowych na lotniska. Przykładowo wiosną 2012 r. zaczęła być wykorzystywana linia Warszawa Służewiec - Warszawa Lotnisko Chopina licząca 1,9 km. W grudniu 2012 r. oddana została do użytku linia łącząca stację Świdnik Miasto z portem lotniczym Lublin na terenie Świdnika, o długości nieco ponad 2 km. W 2013 r. licząca 3,5 km ślepo zakończona linia kolejowa Mosty - Port Lotniczy Szczecin Goleniów. Na żadnej z tych tras nie budowano tuneli metodą górniczą.
Obecnie najwięcej tuneli kolejowych w Polsce wykonanych techniką górniczą znajduje się w Sudetach, m.in. w Rudawach Janowickich, Górch Wałbrzyskich czy Górach Bardzkich.
