Rodzi się w bólach

Kopalnia Rydułtowy-Anna znajduje się w grupie 11 zakładów, które wejdą w skład Nowej Kompanii Węglowej

Budowa Nowej Kompanii Węglowej będzie kontynuowana, a zarządem spółki pokieruje dotychczasowy prezes Krzysztof Sędzikowski - dowiedziała się 18 grudnia opinia publiczna z ust ministra energii Krzysztofa Tchórzewskiego. "Największa spółka wydobywcza w Europie" przeszła do czasu tej deklaracji długą drogę. Warto więc prześledzić wydarzenia, które miały miejsce przez minionych 12 miesięcy.

Plan naprawczy i protesty
7 stycznia Rada Ministrów przyjęła plan naprawczy dla Kompanii Węglowej, przygotowany przez pełnomocnika rządu ds. restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego Wojciecha Kowalczyka. Program został zaprezentowany publicznie kilka godzin później, na konferencji prasowej podczas podsumowania 100 dni rządu Ewy Kopacz. Zgodnie z nim likwidacji - czy jak utrzymywano później wygaszeniu w Spółce Restrukturyzacji Kopalń - miały zostać poddane cztery kopalnie: Bobrek-Centrum, Brzeszcze, Pokój i Sośnica-Makoszowy. Po trwających 10 dni protestach, prowadzonych we wszystkich śląskich i małopolskich kopalniach także pod ziemią, 17 stycznia zawarte zostaje porozumienie kompletnie zmieniające tę układankę. SRK ma restrukturyzować i pozyskać inwestorów.

Zmienił się też zestaw kopalń, które będą nieodpłatnie przekazane do tej spółki. Mają to być Brzeszcze i Piekary, a po podziale dwuruchowych kopalń Bobrek-Centrum i Sośnica-Makoszowy także ruchy Centrum i Makoszowy. Piekary i Makoszowy zostaną nabyte przez spółkę Węglokoks Kraj, natomiast kopalnia Brzeszcze zostanie kupiona przez Tauron. Ten proces, podobnie jak stworzenie na bazie 11 kopalń Nowej Kompanii Węglowej, ma się zakończyć do 30 września. Już w SRK pracownicy mogą korzystać z programu osłonowego, który zawiera takie instrumenty, jak urlopy górnicze i przeróbkarskie oraz odprawy jednorazowe dla pracowników powierzchni.

Nowelizacja i notyfikacja
Jeszcze w styczniu Sejm przyjął nowelizację ustawy o restrukturyzacji górnictwa. Wiceminister Kowalczyk w kwietniu deklaruje, że notyfikacja programu naprawczego KW, prowadzona przez Komisję Europejską, jest na dobrej drodze. Na przełomie kwietnia i maja Makoszowy, Brzeszcze i Centrum zostają przekazane do SRK, a Piekary i Bobrek sprzedane bezpośrednio Węglokoksowi Kraj. Pomimo braku notyfikacji udało się uruchomić środki finansowe na program osłonowy, a negocjacje z inwestorami mającymi wejść w Nową KW były na tyle obiecujące, że jako termin powstania spółki podano 30 czerwca.

Kompania zanotowała pierwsze sukcesy: spadają koszty produkcji, zmodyfikowany został miks produktowy, rośnie sprzedaż, spada zatrudnienie. Dzięki temu pojawia się szansa na rentowność kopalń pod koniec roku. Problemem może być jednak płynność. Prezes mówi, że spółka potrzebuje 1,5 mld zł kapitału, w tym 800 mln zł jeszcze w 2015 r. Termin, w którym ma zostać utworzona nowa spółka, jest jednak przesuwany z miesiąca na miesiąc. Spółki energetyczne, które miały zostać wplecione w misterny plan, wykręcają się po kolei z udziału, a pomysł z wykorzystaniem TF Silesia jest nie do przyjęcia przez Komisję Europejską. 24 września Krzysztof Sędzikowski informuje związki zawodowe, że plan się nie powiódł, bowiem zaangażowanie państwowych spółek w jego akcjonariat jest ewidentnie niezgodne z prawem unijnym. Związkowcy twierdzą, że firma ma zagrożoną płynność finansową, a to grozi brakiem wypłaty za październik. Dodają, że ze strony Ministerstwa Skarbu padła enigmatyczna zapowiedź o "finansowaniu pomostowym". Chcą, żeby ta deklaracja przerodziła się w konkrety. Ogłaszają, że 1 października odwieszą zawieszoną dziewięć miesięcy wcześniej akcję protestacyjną.

"Finansowanie pomostowe"
W odpowiedzi na tę groźbę 30 września 2015 r. Rada Ministrów wydała zgodę na wniesienie do 100 proc. akcji Kompanii Węglowej do spółki Towarzystwo Finansowe Silesia. Resort Skarbu informuje, że analizę projektu NKW rozpoczęły m.in. Polska Grupa Energetyczna PGE oraz Energa. Tym samym uznaje zapisy porozumienia z 17 stycznia za zrealizowane. O konieczności kontynuowania pierwotnego planu, polegającego na budowie NKW na bazie spółki Węglokoks ROW, przekonany jest natomiast Krzysztof Sędzikowski. Prezes na dwa dni przed wyborami parlamentarnymi składa rezygnację z dniem 31 grudnia. Informacja zostaje upubliczniona w dzień po wyborach wygranych przez Prawo i Sprawiedliwość. W pierwszym wywiadzie dla TG, udzielonym 26 października, poseł PiS Grzegorz Tobiszowski, typowany na wiceministra energii odpowiedzialnego za górnictwo, także twierdzi, że koncepcja zakładająca wiodącą rolę TF Silesia w budowie nowej spółki, nie jest trafiona. W połowie listopada zarządowi KW udaje się zagwarantować środki na wypłaty wynagrodzeń, w tym barbórek. W miesiąc później minister energii Krzysztof Tchórzewski informuje, że Nowa KW powstanie na bazie 11 kopalń najpóźniej do końca pierwszego półrocza 2016 r. Wariant optymistyczny zakłada, że stanie się to jeszcze w pierwszym kwartale. Kompania już na obecnym etapie ma zagwarantowane finansowanie do końca pierwszego kwartału 2016 r., a rozmowy z inwestorami są zaawansowane. Jednym z wielu akcjonariuszy będzie TF Silesia, które jednak nie przejmie, jak wcześniej planowano, 100 proc. akcji Kompanii.