fot: Tomasz Rzeczycki
Bieszczadzki Park Narodowy utworzono w 1973 r.
fot: Tomasz Rzeczycki
Pół wieku istnienia świętować będzie w tym roku Bieszczadzki Park Narodowy. Z tej okazji ukazało się już okolicznościowe wydawnictwo, a na wrzesień zaplanowano konferencję naukową.
Położony w południowo-wschodnim krańcu Polski, u zbiegu granic ze Słowacją i Ukrainą, park bieszczadzki liczy sobie 292 km kw. To znacznie więcej niż na początku. Rozporządzenie Rady Ministrów z 4 sierpnia 1973 r. w sprawie utworzenia Bieszczadzkiego Parku Narodowego obejmowało ochroną nieco ponad 59,5 km kw. Park formalnie zaczął istnieć od 14 sierpnia 1973 r. i wtedy też przypada okrągła rocznica.
W granicach parku znaleźć można m.in. pozostałości dawnej działalności górniczej. Na terenie zlikwidowanej wsi Dźwinacz Górny zachowały się dwie kopanki po wydobyciu ropy naftowej. Jedna jest w granicach parku, druga już na terenie Nadleśnictwa Stuposiany. Pochodzą one z XIX w., gdy poszukiwano w tym rejonie złóż węglowodorów.
W Bieszczadzkim Parku Narodowym znaleźć można ślady po eksploatacji odkrywkowej surowców skalnych.
- Eksponujemy kamieniołom między Nasicznem a Brzegami Górnymi, przy drodze powiatowej. Odkrzaczamy go, jest tam tablica o budowie geologicznej. Na pewno funkcjonowało też miejsce pozyskiwania kruszywa przy obecnym parkingu na Przełęczy Wyżniańskiej - mówi dr inż. Stanisław Kucharzyk, zastępca dyrektora Bieszczadzkiego Parku Narodowego.
Dwa kamieniołomy funkcjonowały w dolinie potoku Terebowiec, czyli na wschód od wsi Ustrzyki Górne. W Ustrzykach Górnych była kruszarnia kamienia. Wydobycie prowadzono tam jeszcze przez kilka lat po utworzeniu parku narodowego, motywując to względami gospodarczymi. Przypuszczalnie kruszywo z doliny Terebowca mogło być wykorzystywane podczas nigdy nieukończonej budowy drogi z Wołosatego na Połoninę Bukowską.
Od 2021 r. kamieniołomy w dolinie Terebowca zyskały jeszcze większą rangę. Dolina ta o powierzchni 2 km kw. została włączona w skład wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO noszącego nazwę Pradawne i pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów Europy.
Obecnie na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego nie ma złóż kopalin. Najbliższe, figurujące w bazie prowadzonej przez Państwowy Instytut Geologiczny, znajdują się już poza granicami parku w rejonie wsi Wetlina.
