Rewolucja w opłatach za energię? Na Śląsku powstają spółdzielnie, które zmieniają zasady gry

Mateusz Pindel, prezes WFOŚiGW w Katowicach

W marcu ruszyły szerokie konsultacje z samorządami województwa śląskiego poświęcone spółdzielniom energetycznym. Jedna z konferencji odbyła się w siedzibie Starostwa Powiatowego w Częstochowie pod tytułem „Kierunek Zielona Transformacja 2026 – Spółdzielnie energetyczne po zmianach – czy to dalej najtańsza forma transformacji energetycznej?”.

– Rozmawialiśmy o ofercie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na 2026 r. Konsultowaliśmy również naszą listę przedsięwzięć priorytetowych na kolejny, 2027 r. Dyskutowaliśmy o spółdzielczości energetycznej, tworzeniu spółdzielni i programie, który Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej otwiera właśnie z myślą o nich, aby dla lokalnych społeczności i samorządów móc realnie obniżyć rachunki za prąd – mówił Mateusz Pindel, prezes WFOŚiGW w Katowicach. Podkreślił również, że poprzez panele fotowoltaiczne, biomasę, biogazownie oraz energetykę wiatrową i wodną istnieje realna możliwość stworzenia miksu energetycznego, dzięki któremu rachunki za prąd będą mogły spaść nawet o 40 proc.

Warto inwestować

Katowicki WFOŚiGW, jako partner projektu doradztwa energetycznego finansowanego ze środków Unii Europejskiej, zaprosił do Częstochowy samorządowców, przedsiębiorców i wszystkich mieszkańców zainteresowanych transformacją w kierunku zielonej energii.

– Realizujemy cykl konferencji zapoczątkowany w ubiegłym roku pod hasłem „Kierunek Zielona Transformacja”. Trochę zmieniły się wymagania stawiane spółdzielniom od tego roku i chcemy pokazać, że dalej warto w nie inwestować. Zainteresowanie było spore – przyznała Elżbieta Kisiel, szefowa doradców energetycznych w katowickim WFOŚiGW.

W województwie śląskim działa 39 zarejestrowanych tego typu spółdzielni. Jednak nie każda będzie przynosiła oczekiwane korzyści. Zwolennicy tego rodzaju rozwiązań muszą najpierw dobrze przemyśleć biznesplan – wiedzieć, kto może być członkiem spółdzielni, jakie powinny być źródła energii i jakich korzyści można oczekiwać.

– Przed nami jeszcze bardzo dużo pracy, żeby pokazać społeczeństwu korzyści płynące z właściwie zorganizowanej spółdzielni energetycznej. Dopiero wtedy mogą one stać się popularne – podkreśliła Elżbieta Kisiel.

Zdaniem starosty częstochowskiego, Krzysztofa Smeli, tego rodzaju spotkania są okazją do poszerzenia wiedzy. – Myślę, że świadomi mieszkańcy, właściciele firm i samorządowcy każdą taką wiedzę przyjmują z dużą satysfakcją. To, że ktoś przedstawia im możliwości i zachęca do podejmowania przedsięwzięć, przybliża nas do wdrażania nowych pomysłów w życie – przyznał starosta.

Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego, realizowanego przez WFOŚiGW w Katowicach wspólnie z 16 partnerami w całym kraju. Podobne spotkanie odbyło się wcześniej w Żywcu. Tamtejsza inicjatywa powołania spółdzielni to pierwszy tego typu projekt w regionie. Miasto Żywiec, wraz z Miejskim Zakładem Energetyki Cieplnej EKOTERM oraz Miejskim Zakładem Komunikacyjnym, robi milowy krok w stronę niezależności energetycznej, rejestrując spółdzielnię w KRS.

Konieczne profesjonalne podejście 

– Spółdzielnia energetyczna na terenach wiejskich to dobry pomysł. Trzeba mieć jednak sporo determinacji, bo problemów legislacyjnych i finansowych jest bardzo dużo. Biorąc jednak pod uwagę bezpieczeństwo energetyczne i obniżenie cen, całe przedsięwzięcie ma sens. W gminie Zawoja postawiliśmy na fotowoltaikę i małe elektrownie wodne na rzece Skawica – podkreślił Michał Łukasik, wójt Zawoi.

Dr inż. Krzysztof Bodzek z Politechniki Śląskiej ostrzega jednak, że do tematu należy podejść profesjonalnie. Źle prowadzona spółdzielnia, bazująca na nieodpowiednich danych, może okazać się nietrafionym pomysłem. Ekspert dodał jednak, że przy wsparciu narzędzi z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, spółdzielnia pozostaje najszybszym sposobem na uzyskanie energetycznej samowystarczalności.

Grzegorz Boski, wicemarszałek województwa śląskiego, wyraził przekonanie, że inwestycje w spółdzielnie energetyczne będą w przyszłości poprawiać status życia mieszkańców i pozytywnie wpływać na budżety gmin, pozwalając na dalszy rozwój lokalnych inwestycji.