Szczyt Zrzeszenia Regionów Europy (AER) zażądał m.in. „zachęt finansowych” wobec globalnych wyzwań energetycznych
Regiony, jako jednostki administracyjne, są idealnie dostosowane do wykorzystania lokalnego potencjału energetycznego oraz rozwijania innowacyjnych projektów pozwalających zaspokoić zapotrzebowanie Europy na energię w sposób nie szkodzący środowisku. Są to pierwsze wnioski z dużego badania regionów europejskich, które zostały ogłoszone w czwartek, podczas Walnego Zgromadzenia Regionów Europy, odbywającego się w Belfort we Francji.
Czytaj też:
Regiony Europy chcą decydować o przyszłości energetycznej
Badanie zostało zorganizowane przez Zrzeszenie Regionów Europy - organizację, która jest największą siecią zrzeszającą władze regionalne w Europie. Ankieta przeprowadzana jest w 66 regionach w 24 krajach, dzięki czemu w badaniu zostanie uwzględnione zróżnicowanie terytorialne Europy.
- Pierwsze wyniki badania potwierdzają to, o czym nasza organizacja mówiła przez wiele lat - stwierdziła dziś Prezes AER, Michele Sabban. - Regiony posiadające właściwe kompetencje i środki są w stanie wziąć na siebie przewodnictwo w zakresie walki z największymi wyzwaniami Europy. Jeżeli chodzi o wykorzystanie lokalnych zasobów energii, znajdywanie idealnie dopasowanych rozwiązań mających na celu zaspokojenie popytu na energię i rozwiązanie problemów związanych z ochroną środowiska, nie ma lepszej filozofii niż ‘myśl globalnie, działaj lokalnie’. W taki właśnie sposób działa zasada subsydiarności, i tak właśnie powinna funkcjonować europejska polityka.
Badanie pokazało, że 91proc. regionów wskazuje energetykę jako jeden z kluczowych priorytetów w okresie następnych 15 lat, natomiast 75proc. regionów już opracowało strategie energetyczne uwzględniające też plany rozwoju w zakresie odnawialnych źródeł energii. Niemniej jednak przedstawiciele regionów we Francji i na Węgrzech podkreślają, że rozwój OZE jest hamowany przez niedostateczną ilość kompetencji udzielanych regionom. Temat ten powtarza się w całym badaniu: skuteczne działanie na rzecz rozwiązania stojących przed Europą wyzwań energetycznych wymaga udzielania szerszych kompetencji regionom.
Potrzebę tą najlepiej ilustruje zróżnicowane i innowacyjne podejście regionów do wykorzystania lokalnego potencjału energetycznego. Regiony posiadające odpowiednie kompetencje i dostęp do finansowania były w stanie dobrze wykorzystać potencjał swoich obszarów. Badanie podkreśla lokalne wykorzystanie odpadów stałych w Brukseli (Belgia) oraz Gelderland (Holandia), siły fal morskich na Wyspach Azorskich (Portugalia), śniegu w Vasternorrland (Szwecja), słomy na Bornholmie (Dania), “czarnego płynu ” (uzyskiwanego z pulpy papierowej) w środkowej Finlandii, energii słonecznej w regionach Austrii i południowej Europy, czy energii opartej na drewnie w Ticino (Szwajcaria) oraz na obszarze Bałkanów.
Wiele regionów wytwarza więcej energii w źródłach odnawialnych, niż wymaga tego unijny cel 20 proc. OZE pozwoliły wielu regionom osiągnąć prawie całkowitą niezależność w zakresie zaspokajania ich potrzeb energetycznych: na przykład, od 88 proc. do 100 proc. energii elektrycznej pochodzi z energii wodnej w regionach Maramures (Rumunia), Norrbotten (Szwecja), Oppland (Norwegia) oraz Trento (Włochy).
- Projekty OZE to chyba jedyny rodzaj inicjatyw, które są wspierane poprzez odpowiednie przepisy i dotacje z poziomu rządów poszczególnych państw oraz Unii Europejskiej - stwierdziła Prezes Sabban. - Unia Europejska mogłaby podjąć szersze działania na rzecz promowania, na przykład, OZE opartych na drewnie. Wiele naszych regionów posiada bogate zasoby leśne, a tylko 3 proc. ogólnej produkcji energii w UE pochodzi z drewna. W szczególności mniej rozwinięte regiony potrzebują zachęt finansowych do wykorzystania swojego potencjału - dodała.
Odpowiedzi na badanie AER sugerują, iż brak dostępnych instrumentów finansowych ze strony UE ogranicza możliwość wdrażania regionalnych strategii. Choć 59 proc. regionów korzysta z Programów Współpracy Terytorialnej (European Territorial Cooperation Programs) finansowych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (European Regional Development Fund, ERDF), niewiele z nich korzysta z pożyczek Europejskiego Banku Inwestycyjnego lub wsparcia UE dla programów edukacyjnych i młodzieżowych skupiających się na promowaniu OZE. Takie odpowiedzi wskazują na rosnącą potrzebę uproszczenia procedur aplikacyjnych UE. Jest to działanie, w które Zgromadzenie jest silnie zaangażowane.
Jeżeli chodzi o inteligentne wykorzystanie energii, badanie pokazuje, że 40 proc. regionów wykorzystuje technologie inteligentnych sieci (ang. smart grid technologies). Choć jest to wielkość napawająca optymizmem, pokazuje również konieczność stosowania dalszych mechanizmów wspierających regiony w zwiększaniu ich efektywności energetycznej zgodnie z celem UE 20/20/20.
Przemawiając na Walnym Zgromadzeniu AER, stanowiącym ostatnie duże wydarzenie przed szczytem w Kopenhadze, Prezes Sabban dodała: - 98 procent ankietowanych regionów ma nadzieję, że jest w stanie odegrać pozytywną rolę w walce ze zmianami klimatu, ale to rządy poszczególnych krajów oraz UE muszą dostarczyć regionom narzędzi umożliwiających im uczestnictwo w tej walce.
Wstępne wyniki trwającego badania będą dostępne na stronie AER pod linkiem: www.aer.eu
