Przełomowy wyrok

Artur Herian - adwokat, ekspert z dziedziny prawa cywilnego i konstytucyjnego:

Wcale nie tak długo trzeba było czekać na sądowe rozstrzygnięcie sporu pomiędzy gminą Ornontowice a Jastrzębską Spółką Węglową w sprawie podatku od wyrobisk podziemnych. W mojej ocenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postąpił w zgodzie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego i właśnie takiego wyroku należało się spodziewać.

Gminy górnicze domagały się opodatkowania kompleksu, czyli wyrobiska podziemnego ze wszystkim, co się w nim znajduje. Nie sposób również przyjąć rozumowania, według którego samego wyrobiska nie można opodatkować, ale już wszystko, co się w nim znajduje, jak najbardziej tak. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie dokonał rozróżnienia, wskazując samo wyrobisko jako pustą przestrzeń, która w żaden sposób nie może zostać obłożona podatkiem. Wyraźnie też podkreślił fakt, że każde urządzenie znajdujące się w podziemnym wyrobisku górniczym należy traktować indywidualnie, a nie jako jedną całość. Trybunał Konstytucyjny nie wykluczył bowiem, że niektóre z nich rzeczywiście mogą stać się przedmiotem opodatkowania, ale tylko w określonych przypadkach. Gmina zatem, jako organ podatkowy, powinna ustalić każdorazowo, co kryje w swojej przestrzeni wyrobisko górnicze. Z kolei na przedsiębiorcy górniczym spoczywa obowiązek udostępnienia niezbędnych informacji w tym zakresie.

Wydaje się, że ustalanie, które z urządzeń podlegają opodatkowaniu, a które nie, napotykać będzie nadal trudności. Prawo geologiczne i górnicze posługuje się bowiem specyficznym językiem i nazewnictwem, które nie jest tożsame z definicjami znajdującymi się w prawie budowlanym. I tu otworzy się pole do popisu dla biegłych z dziedziny geologii i górnictwa, tudzież budownictwa. Będą musieli za każdym razem oceniać, czy urządzenie w podziemnym wyrobisku stanowi budowlę w rozumieniu prawa budowlanego.

Jakby jednak na problem nie spojrzeć, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest z pewnością przełomowy i może mieć w przyszłości decydujący wpływ na orzecznictwo w kwestii opodatkowania urządzeń znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych. Nie przesądzajmy jednak o tym, na czyją korzyść ostatecznie rozstrzygnięty zostanie spór pomiędzy gminą Ornontowice a Jastrzębską Spółką Węglową. Gminie przysługuje przecież wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przypomnę, że sądy przy wydawaniu wyroków muszą brać pod uwagę sentencję wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Posiadają jednak pełną swobodę interpretowania prawa.