fot: Witold Gałązka/ARC
W opinii PARP przemysł górniczy wchodzi w okres kryzysowy
fot: Witold Gałązka/ARC
W ruchu Jankowice kopalni ROW podjęto pierwsze działania w ramach projektu PICTO. Jest on częścią realizowanych obecnie w PGG inicjatyw związanych z poprawą bezpieczeństwa pracy górników.
W ub.r. Komisja Europejska przedstawiła strategię ograniczania emisji metanu. Jej efektem ma być m.in. ustandaryzowany system pomiarów emisji metanu, a przy okazji także opłat za nie. Te mogą wzrosnąć nawet stokrotnie! Obecnie opłaty za emisje metanu w Polsce kształtują się na poziomie ok. 30 gr za tonę. Sytuacja może rychło się zmienić i mocno uderzyć w polskie górnictwo.
Strategia UE w zakresie metanu obejmuje kilka obszarów działalności człowieka. W sektorze energetycznym nacisk kładzie się na emisje z produkcji ropy naftowej i gazu, infrastruktury dostaw i końcowego wykorzystania, a nie na wydobycie węgla. W świetle międzynarodowego charakteru emisji z unijnych łańcuchów dostaw energii jest to właściwe podejście, a strategia ta powinna być wykorzystywana jako narzędzie w dyplomacji klimatycznej.
Bezpieczeństwo ma priorytet
– Emisje metanu z węgla zostały szczegółowo zmierzone w ostatnich dziesięcioleciach. Węgiel kamienny wydobywany jest obecnie tylko w niewielkiej liczbie państw członkowskich, a emisje metanu z aktywnych kopalń węgla kamiennego stanowią obecnie niewielki ułamek wcześniejszych emisji, biorąc pod uwagę kurczenie się przemysłu, zwłaszcza od 1990 r. Niemniej jednak ważne jest, aby pamiętać, że wentylacja aktywnych podziemnych kopalń węgla jest niezbędna do utrzymania bezpieczeństwa górników – przypomina Bartłomiej Bezak, kierownik projektów w Biurze Innowacji i Implementacji Nowych Technologii Polskiej Grupy Górniczej.
Metan z kopalń węgla jest szeroko stosowany do ogrzewania i wytwarzania energii, w tym w instalacjach będących w posiadaniu PGG. Istnieje zatem duży potencjał, aby wykorzystać więcej gazu kopalnianego, jeśli nowe zachęty zostałyby przyznane w ramach funduszy europejskich.
Wiadomo, że metan w kopalniach stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa górników. Od dziesięcioleci zespoły naukowców wraz z partnerami przemysłowymi pracują nad wyeliminowaniem zagrożeń dla bezpieczeństwa związanych z uwalnianiem metanu w górnictwie węgla kamiennego. Projektowane rozwiązania muszą być zgodne z wymogami prawa, a także ściśle monitorować emisje i skutecznie wychwytywać to medium w celu dalszego wykorzystania.
Jedną z realizowanych obecnie w PGG inicjatyw związanych z poprawą bezpieczeństwa pracy górników jest projekt PICTO (RFCS-2017-800711) Production Face Environmental Risk Minimisation in Coal and Lignite Mines, czyli „Minimalizacji ryzyka środowiskowego podczas produkcji w kopalniach węgla kamiennego i brunatnego”.
Ściana Z11
– Opracowany zostanie innowacyjny system teleinformatyczny, który spowoduje wyeliminowanie lub zminimalizowanie niepożądanych i nieplanowanych przestojów produkcyjnych w związku ze zwiększoną emisją gazów, jednocześnie zapewniając bezpieczeństwo pracującej tam załogi – zwraca uwagę Bartłomiej Bezak.
Cel projektu ma zostać osiągnięty poprzez systematyczne testowanie i monitorowanie podziemnej emisji gazów i parametrów gazów wentylacyjnych wraz z numerycznym modelowaniem w celu optymalizacji otrzymanych parametrów, monitorowanie wydajności odprowadzania gazu z odwiertów, a następnie opracowanie narzędzia informatycznego wraz z demonstracją procedur kontrolnych.
Pierwsze działania podjęto w ruchu Jankowice kopalni ROW. Przyrządy pomiarowe ustawione zostały dla jednoczesnego pomiaru prędkości i stężenia metanu. Czujniki rozmieszczono na kratownicy dającej możliwość zmieniania ich położenia, tak aby pomiary odzwierciedlały w jak najbardziej precyzyjny sposób fluktuację metanu w będącej w ruchu ścianie Z11. Dodatkowo zbadano rozkład stężeń metanu podczas eksploatacji kombajnu ścianowego.
– Otrzymane w ten sposób dane służą do zasilania oraz weryfikacji modelu numerycznego fluktuacji metanu podczas prowadzonej eksploatacji. Rolą tak wypracowanego rozwiązania będzie zabezpieczenie środowiska pracy załogi poprzez możliwość przewidywania zarówno przemieszczeń metanu, jak i wartości jego stężenia – podsumowuje Bartłomiej Bezak.
