Projekt rozporządzenia ws. dotacji na renty wyrównawcze dla b. górników - w uzgodnieniach międzyresortowych

Nieprzemyślane i zbyt szybkie odejście polskiej energetyki od węgla spowoduje, że po upadku kopalń w chaosie pogrąży się cała gospodarka

Do uzgodnień międzyresortowych trafił projekt rozporządzenia regulującego zasady udzielania i rozliczania dotacji budżetowej, z której finansowane są renty wyrównawcze dla b. pracowników kopalń węgla kamiennego. Swoje uwagi do projektu ministerstwa mogą zgłaszać do 26 listopada.

Chodzi o renty wyrównawcze, otrzymywane głównie przez b. górników, którzy ulegli wypadkom przy pracy. Są one finansowane z dotacji budżetowej za pośrednictwem Spółki Restrukturyzacji Kopalń, zajmującej się likwidacją i zagospodarowaniem pogórniczego majątku.

Przygotowane w resorcie aktywów państwowych rozporządzenie dotyczące dotacji na wypłatę rent wyrównawczych jest jednym z aktów wykonawczych do znowelizowanej w ostatnim czasie Ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz sposób wykorzystania dotacji budżetowej na finansowanie rent, a także tryb rozliczania dotacji oraz warunki powodujące czasowe wstrzymanie jej wypłaty.

Analiza wariantów rozwiązania problemu wykazała, że optymalnym będzie wydanie nowego rozporządzenia, które wprowadzi zmiany umożliwiające finansowanie wypłat rent wyrównawczych, oraz uwzględniającego regulacje ustawy w zakresie finansowania ekwiwalentów pieniężnych z tytułu prawa do bezpłatnego węgla - czytamy w ocenie skutków projektowanej regulacji.

W latach 2017-19 większość emerytów i rencistów górniczych otrzymała, na podstawie specjalnej ustawy, jednorazowe 10-tysięczne rekompensaty za utratę prawa do bezpłatnego węgla, nie dotyczyło to jednak osób otrzymujących renty wyrównawcze, gdzie za wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za dawny tzw. deputat węglowy odpowiada ZUS.

W projektowanym rozporządzeniu usunięto przepisy dotyczące przyznawania dotacji dla ZUS na finansowanie ekwiwalentów pieniężnych z tytułu prawa do bezpłatnego węgla. Teraz ekwiwalent ten będzie wypłacany ze środków budżetu państwa z części, której dysponentem jest Prezes ZUS, podczas gdy dotąd był finansowany z dotacji budżetowej, a dysponentem środków był minister właściwy do spraw gospodarki złożami kopalin. Rozporządzenie dostosowuje regulacje w tym zakresie do obecnego stanu prawnego.

Wcześniej, w październiku br., Ministerstwo Aktywów Państwowych przygotowało projekty dwóch innych rozporządzeń do znowelizowanej ustawy górniczej. Dotyczą one zasad udzielania i rozliczania dotacji budżetowej, z której finansowane będą urlopy górnicze oraz jednorazowe odprawy pieniężne dla odchodzących pracowników kopalń węgla kamiennego. Obydwa projekty - podobnie jak projekt dotyczący dotacji na renty wyrównawcze - trafiły do uzgodnień międzyresortowych i zostały opublikowane na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

Znowelizowana 1 października ustawa o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego wydłużyła do końca 2023 r. możliwość przekazywania kopalń do spółki restrukturyzacyjnej oraz ich likwidacji ze środków budżetowych do końca roku 2027. Regulacja zwiększyła też wysokość świadczenia przysługującego na urlopie górniczym do 80 proc. dotychczasowego wynagrodzenia (wcześniej było to 75 proc.) oraz podniosła wartość jednorazowej odprawy pieniężnej do 120 tys. zł a rękę. Po przyjęciu przez Senat, obecnie nowelizacja czeka na podpis prezydenta; ma wejść w życie 1 grudnia.