fot: Tomasz Rzeczycki
Zaniechane złoże różanki zelejowskiej
fot: Tomasz Rzeczycki
Najbardziej znanym miejscem eksploatacji złoża kalcytu typu różanka był marmurołom Zelejowa koło Chęcin w Górach Świętokrzyskich. W tym rejonie Polski znajduje się jednak jeszcze większa żyła różanki. Czy doczekamy się jej eksploatacji?
Państwowy Instytut Geologiczny- Państwowy Instytut Badawczy kończy w tym roku program badawczy pod nazwą Ocena możliwości reeksploatacji zaniechanych złóż cennych surowców. Był on realizowany od 2017 r. W wyniku szczegółowej analizy istniejącej dokumentacji postanowiono zwrócić uwagę zwłaszcza na złoża znajdujące się w Sudetach i w okolicy Gór Świętokrzyskich. Nie brano tym razem pod uwagę jednak np. porzuconych w połowie XX w. złóż miedzi w Miedziance na zachód od Kielc.
- Tego typu złoża były przedmiotem analizy w innych zadaniach, nie były rozważane w zadaniu dotyczącym reeksploatacji - stwierdza Anna Bagińska z Państwowego Instytutu Geologicznego.
Naukowcy z PIG-PIB pochylili się za to nad innego rodzaju złożami. Ich uwagę zwróciła miejscowość Skrzelczyce w gminie Pierzchnica, położona pomiędzy Kielcami a Chmielnikiem.
- Wykonano projekt robót geologicznych dla planowanego kierunkowego otworu wiertniczego w miejscowości Skrzelczyce, który ma przewiercić największą w Polsce żyłę kalcytową typu „różanki” - informuje Anna Bagińska z PIG-PIB.
Mianem różanki określany jest kalcyt, którego białe okruchy otoczone są zabarwionym na wiśniowo związkiem żelaza - hematytem. Tworzą one charakterystyczne kształty, przypominające różyczki. Różanka zaliczana jest do najcenniejsze odmiany wapieni. Przypomina marmur, jednak w odróżnieniu od niego powstała w wyniku procesów hydrotermalnych, a nie metamorficznych. Wyroby z najsłynniejszej różanki zelejowskiej trafiły mi.in. do krakowskiej katedry na Wawelu czy do ołtarza głównego w kościele na górze Karczówka w Kielcach.
Okazuje się jednak, że niekoniecznie prędko doczekamy się wykonania otworu w Skrzelczowie.
- Realizacja otworu nie została uwzględniona w najbliższych pracach PIG-PIB - informuje Krystian Lisiak, rzecznik prasowy Państwowego Instytutu Geologicznego.
