Gospodarka: Umowa zabezpiecza świadczenia pracownicze na okres transformacji energetycznej

Kopalnia węgla brunatnego Turów

W drugiej połowie lutego projekt ustawy o osłonach socjalnych, towarzyszących powołaniu Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego, powinien zostać opublikowany i skierowany do konsultacji - poinformował w czwartek w Sejmie wiceminister aktywów państwowych Maciej Małecki.

Odpowiadając na pytania posłów Małecki przypomniał, że w środę projekt ustawy o osłonach socjalnych, nad którym pracuje Ministerstwo Aktywów Państwowych, został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, na drugą połowę lutego planowane jest przesłanie go do uzgodnień i konsultacji publicznych, a w marcu - wniesienie na Stały Komitet Rady Ministrów.

Małecki powiedział, że ustawowe uregulowanie kwestii świadczeń i osłon socjalnych dla pracowników sektorów elektroenergetycznego i wydobycia węgla brunatnego zakłada podpisana w grudniu 2022 r. przez rząd ze związkami zawodowymi i pracodawcami umowa społeczna.

Określa zobowiązania wobec pracowników z związku z procesem stopniowej transformacji regionów silnie związanych z energetyką konwencjonalną i utworzeniem NABE.

- Umowa zabezpiecza świadczenia pracownicze na okres transformacji energetycznej oraz przewiduje wprowadzenie w drodze ustawowej pakietu świadczeń socjalnych - podkreślił Małecki, zaznaczając, że osłony będą finansowane z budżetu, na co należy jeszcze zdobyć zgodę Komisji Europejskiej.

- Celem ustawy jest zapewnienie sprawiedliwej społecznie transformacji energetycznej i przeciwdziałanie negatywnym skutkom polityki klimatycznej UE. Utworzenie NABE jest odpowiedzią na wyzwania polityki klimatycznej UE przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa energetycznego Polski - dodał wiceminister.

Małecki poinformował, że warunkiem otrzymania osłon socjalnych przez pracowników będzie wyłączenie konwencjonalnej jednostki wytwórczej lub systemowa redukcja wydobycia węgla brunatnego.

- Proces ten będzie rozciągnięty w czasie do 2049 r., z okresem finansowania świadczeń socjalnych do końca 2053 r. - zaznaczył. Jak ocenił, istotna redukcja zatrudnienia w sektorze spodziewana jest w II połowie lat 30.

Przedstawiciel MAP wskazał, że osłony mają objąć wszystkich pracowników sektora, bez względu na akcjonariat pracodawcy, obejmą też pracowników prywatnego ZE PAK, którego aktywa węglowe będą zamykane, a nie trafią do NABE.

Zgodnie z wpisem do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów ustawa o systemie osłon finansowanych z budżetu państwa ma obejmować urlopy energetyczne/urlopy górnicze - w wymiarze do czterech lat, przysługujące pracownikowi, któremu ze względu na wiek i łączny staż pracy brakuje nie więcej niż cztery lata do nabycia prawa do emerytury. Kolejnym elementem będą jednorazowe odprawy pieniężne, przysługujące pracownikowi, z którym rozwiązywana jest umowa o pracę, a który posiada co najmniej 5-letni staż pracy w danym przedsiębiorstwie, a który nie może skorzystać z prawa do urlopu górniczego lub energetycznego.

W okresie korzystania z urlopu górniczego lub z urlopu energetycznego pracownik będzie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy i otrzyma świadczenie socjalne w wysokości 80 proc. miesięcznego wynagrodzenia pracownika obliczanego jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy. Skorzystanie z urlopu energetycznego lub urlopu górniczego będzie dobrowolne i będzie się odbywać się na wniosek pracownika i za zgodą pracodawcy.

Zgodnie z ostatnimi deklaracjami rządu, NABE ma powstać do końca marca 2023 r. Rządowa dokument Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce. Wydzielenie wytwórczych aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa zakłada, że z grup kapitałowych spółek energetycznych z udziałem Skarbu Państwa innych niż PGE Polska Grypa Energetyczna, czyli z Tauronu, Enei, Energi wydzielone zostaną aktywa związane z wytwarzaniem energii elektrycznej w konwencjonalnych jednostkach węglowych. Właścicielem takich aktywów zostanie Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE), utworzona na bazie spółki PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna (PGE GiEK).