fot: Tomasz Rzeczycki
Południowa elewacja wieży wyciągowej szybu Krystyna
fot: Tomasz Rzeczycki
Śląski Wojewódzki Konserwatora Zabytków w Katowicach zakończył już postępowanie dowodowe w sprawie wieży szybu Krystyna dawnej KWK Szombierki w Bytomiu. Niszczejąca od lat budowla, zamiast być się jednym z symboli miasta, stała się pretekstem do stawiania pytań o bezczynność władz miejskich względem pogarszającego się stanu tego akurat obiektu pogórniczego.
Apele bytomskich radnych oraz społeczników o zajęcie się Krystyną przyniosły pierwsze efekty.
- 10 sierpnia na wniosek prezydenta Bytomia Mariusza Wołosza przeprowadzona została kontrola zabytkowej wieży wyciągowej szybu Krystyna dawnej KWK Szombierki, która obecnie jest w rękach prywatnego właściciela. W kontroli wzięli udział przedstawiciele Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Miejski Konserwator Zabytków Urzędu Miejskiego w Bytomiu i zastępca prezydenta Bytomia Michał Bieda. Mimo prawidłowego zawiadomienia, właściciel obiektu nie stawił się na kontroli. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków kolejne oględziny zwołał na 16 września 2021 r. Wówczas z udziałem właściciela przeprowadzono oględziny wewnątrz i na zewnątrz obiektu. 30 września oraz 6 października 2021 r. Śląski Wojewódzki Konserwatora Zabytków zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie wystąpienia zagrożenia zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem obiektu wieży wyciągowej szybu Krystyna. Na dzień 15 października 2021 r. oględziny w sprawie złego stanu technicznego obiektu zwołał PINB - przypomina ostatnie wydarzenia związane z wieżą szybową Tomasz Sanecki z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Bytomiu.
Prowadzone przez ŚWKZ postępowanie dowodowe w sprawie Krystyny zostało już zakończone. Jakie przyniosło efekty?
- W toku postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że występuje istotne zagrożenie zniszczenia obiektu szybu Krystyna przy ul. Zabrzańskiej 7 w Bytomiu. Spółka Armada Development [właściciel posesji z wieżą szybu Krystyna - red.] skorzystała z prawa przedstawienia swojego stanowiska w tej sprawie pismem z 20 października 2021 r. RPW/25055/2021, o dacie wpływu 27 października 2021 r. Strona poinformowała, że obecny zły stan jest wynikiem m.in. nieustających włamań osób trzecich na teren zabytku, którym strona mimo starań nie może zapobiec. Następstwem tego postępowania wyjaśniającego będzie wydanie decyzji nakazującej Spółce Armada Development prace mające na celu zabezpieczenie obiektu zabytkowego przed dalszym postępującym niszczeniem - wyjaśnia Mirosław Rymer, doradca prawny i rzecznik prasowy Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach.
Czy rzeczywiście Armada Development nie może zapobiec włamaniom do wieży szybowej? Spółka mogłaby teren szybu ogrodzić np. wysokim murem zwieńczonym płotem kolczastym pod napięciem elektrycznym. Można by też zatrudnić całodobowo stróży, dozorujących obiekt. Niczego takiego nie uczyniono. Przez lata dostęp do wieży szybowej nie wymagał specjalnego wysiłku.
Przypadek Krystyny nie jest jedynym związanym z zagrożeniem zabytków techniki i przemysłu, jakie prowadził ŚWKZ w Katowicach. W 2021 r. urząd ten prowadził pięć tego rodzaju spraw. Dwa postępowania dotyczą Elektrociepłowni Szombierki w Bytomiu, jedno szybu Krystyna, jedno stacji kolei wąskotorowej w Nędzy, gdzie wnioskowano o wstrzymanie prac i nakaz uzyskania pozwolenia na prowadzone prace. Prócz tego wszczęte zostało postępowanie w wyniku katastrofy budowlanej, konkretnie zawalenia się ścianki działowej w budynku parowozowni na terenie Tyskich Browarów Książęcych.
