Porozumienie rządu i NSZZ Solidarność: PEP 2040 ma uwzględniać umowy społeczne

Zawarte w środę w Stalowej Woli porozumienie między rządem a NSZZ Solidarność przewiduje, że długoterminowa strategia rozwoju sektora energii w Polityce Energetycznej Polski 2040 powinna uwzględniać umowy społeczne.

Jak to określono w porozumieniu, długoterminowa strategia rozwoju sektora energii będzie uwzględniać między innymi: Umowę Społeczną dotyczącą transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego oraz Umowę Społeczną dotyczącą transformacji sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego, w tym wydzielenia wytwórczych i wydobywczych aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa.

Na wniosek NSZZ Solidarność ze względu na sytuację geopolityczną spowodowaną napaścią Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, strony ustaliły, że prace nad Polityką Energetyczną Polski 2040 powinny być prowadzone kompleksowo dla całego dokumentu, a nie dla części elektroenergetycznej.

Strona rządowa będzie kontynuowała dialog ze Stroną Społeczną w celu wypracowania optymalnych rozwiązań w zakresie rozwoju polskiej energetyki - zaznaczono w dokumencie. Stwierdza się w nim, że dialog będzie prowadzony z głównym naciskiem na wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego Polski oraz przy zachowaniu zasad sprawiedliwej transformacji.

Natomiast propozycje rozwiązań oraz kierunki rozwoju będą dyskutowane w ramach konsultacji społecznych prowadzonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska na potrzeby przygotowania dokumentu Polityka Energetyczna Polski do 2040 r.

Obecnie obowiązująca, a przyjęta przez rząd w lutym 2021 r. Polityka Energetyczna Polski do 2040 r. wyznacza ramy transformacji energetycznej w Polsce. PEP 2040 zakłada m.in., że redukcja wykorzystania węgla w gospodarce będzie następować w sposób zapewniający sprawiedliwą transformację. Polityka opiera się na trzech filarach: sprawiedliwej transformacji, budowie zeroemisyjnego systemu energetycznego i poprawie jakości powietrza.

Zgodnie z Polityką, w 2030 r. udział OZE w końcowym zużyciu energii brutto wyniesie co najmniej 23 proc., moc zainstalowana farm wiatrowych na morzu wyniesie ok. 5,9 GW w 2030 r. i do ok. 11 GW w 2040 r., a w 2033 r. uruchomiony zostanie pierwszy blok elektrowni jądrowej o mocy ok. 1-1,6 GW. Kolejne bloki będą wdrażane co 2-3 lata, a cały program jądrowy zakłada budowę 6 bloków.

Kolejne elementy to redukcja emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o ok. 30 proc. w stosunku do 1990 r., a do 2040 r. ogrzewanie wszystkich gospodarstw poprzez ciepło systemowe oraz zero- lub niskoemisyjne źródła indywidualne. Rozbudowie ulec ma infrastruktura gazu ziemnego, ropy naftowej i paliw ciekłych, przy zapewnieniu dywersyfikacji kierunków dostaw.

Zgodnie z dokumentem sprawiedliwa transformacja oznacza zapewnienie nowych możliwości rozwoju regionom i społecznościom, które zostały najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami przekształceń w związku z niskoemisyjną transformacją energetyczną, a działania związane z transformacją rejonów węglowych będą wspierane kompleksowym programem rozwojowym.

PEP przewiduje, że w transformacji uczestniczyć będą także indywidualni odbiorcy energii, którzy z jednej strony zostaną osłonięci przed wzrostem cen nośników energii, a z drugiej strony będą zachęcani do aktywnego udziału w rynku energii.