Na polskim rynku oferowanych jest wiele wyprodukowanych w Azji pomp ciepła, które nie spełniają wymagań

W ramach programu Czyste Powietrze dużą popularnością cieszą się m.in. pompy ciepła

Zarząd NFOŚiGW podjął uchwałę w sprawie zmian w programie Czyste Powietrze. Chodzi o dofinansowanie do pomp ciepła. Na rynku dostępnych jest coraz więcej pomp ciepła, które nie spełniają obowiązujących wymagań. Szkopuł w tym, że zwykli użytkownicy nie są w stanie tego zweryfikować. Dlatego dofinansowanie do pomp ciepła ma być przyznawane jedynie dla urządzeń z listy zielonych urządzeń i materiałów ZUM (zielonych urządzeń i materiałów) – przekazał Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Na polskim rynku oferowanych jest wiele wyprodukowanych w Azji pomp ciepła, które nie spełniają wymagań. Na początku września NFOŚiGW wskazywał, że nieuczciwi sprzedawcy wykorzystują dofinansowanie do tych urządzeń oferowane przez fundusz. Izba Gospodarcza Urządzeń OZE wskazała ponadto, że nabywcy pomp ciepła mają trudności z odróżnieniem wysokiej jakości urządzeń, np. wyprodukowanych w kraju przez polskiego producenta, od chińskich, które mogą nie spełniać wymagań.

Zmiany w programie antysmogowym Czyste Powietrze zakładają ograniczenie możliwości uzyskania dofinansowania na pompy ciepła wyłącznie do urządzeń znajdujących się na liście zielonych urządzeń i materiałów ZUM. Lista ta prowadzona jest przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy. Instytut ma w najbliższym czasie przesłać do wszystkich podmiotów, których urządzenia są obecnie na liście, informację o nowych wymogach dotyczących konieczności przedstawienia raportów z badań pomp ciepła potwierdzających parametry wskazane w etykiecie energetycznej i karcie produktu.

Jak zapewnia NFOŚiGW, dostarczenie dokumentów w terminie wyznaczonym przez IOŚ-PIB zapewni nieprzerwaną obecność danego urządzenia na liście ZUM. „Niedotrzymanie wyznaczonego terminu może spowodować zawieszenie dostępności danego urządzenia na liście ZUM do czasu zakończenia weryfikacji spełniania wymagań” – wyjaśnia operator programu.

NFOŚiGW wraz z Instytutem Ochrony Środowiska planował, aby do wniosku o wpisanie pompy ciepła na listę ZUM konieczne było dołączenie raportu z badań wykonanych w akredytowanym laboratorium, posiadającym odpowiednie certyfikaty. Kolejną rekomendacją NFOŚiGW względem dotowanych pomp ciepła było określenie, oprócz wymagań w zakresie klasy efektywności energetycznej, także wymagań w zakresie np.: stosowania naturalnego czynnika roboczego, minimalnej sprawności sezonowej dla klimatu chłodnego czy mocy akustycznej.

Już w październiku ub.r. NFOŚiGW informował, że do resortu klimatu i środowiska przekazano pismo w sprawie rekomendowanych zmian w programie Czyste Powietrze odnośnie dofinansowania wymiany źródeł ciepła na pompy ciepła. Wskazano na konieczność wykluczenia możliwości udzielania dotacji na urządzenia, których deklarowane dane techniczne nie odpowiadają rzeczywistym parametrom. Przypomniano, że zgodnie z treścią programu Czyste Powietrze, NFOŚiGW lub Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej mogą dokonać kontroli przedsięwzięć samodzielnie lub przez podmioty zewnętrzne od momentu złożenia wniosku o dofinansowanie, w trakcie realizacji oraz w tzw. 5-letnim okresie trwałości, liczonym od daty zakończenia inwestycji. Warto podkreślić, że wówczas weryfikacji podlega całe przedsięwzięcie dofinansowane z programu, nie tylko wspomniane urządzenia, a kontrole w równym stopniu dotyczą inwestycji w kotły gazowe, kotły na pellet (biomasę drzewną), czy wspomniane pompy ciepła. Kontrole prowadzone w miejscu inwestycji, tj. w domach beneficjentów programu Czyste Powietrze, mają na celu weryfikację, czy inwestycja zrealizowana jest zgodnie z umową o dofinansowanie, w tym czy dofinansowane urządzenia są zainstalowane w budynku i czy spełniają wymogi programu. Przestrzegano, żeby nie dać się oszukać nieuczciwym firmom i ich akwizytorom, którzy oferują produkty niskiej jakości „za darmo”. Wskazano, żeby urządzenie, którego zakup planujemy w ramach prefinansowania w Czystym Powietrzu (wpłata dotacji na konto wykonawcy) było dostosowane do potrzeb technicznych budynku, a wartość inwestycji i kwota, jaka wpłynie na konto wykonawcy, została wcześniej uzgodniona.

Lista ZUM ma więc ograniczyć możliwość udzielania dofinansowania wyłącznie do urządzeń wpisanych w to zestawienie, czyli takich, które w rzeczywistości spełniają parametry techniczne opisane na karcie produktu i etykiecie energetycznej. I w tym zakresie NFOŚiGW będzie prowadził dodatkowe kontrole, polegające na weryfikacji jakości pomp ciepła, ale ta weryfikacja dotyczyć będzie producentów tych urządzeń, a nie beneficjentów programu. Po wprowadzeniu systemu weryfikacji pomp ciepła, ich zakup i montaż z dofinansowaniem programu Czyste Powietrze ma stać się bezpieczniejszy, ponieważ beneficjenci będą wybierać tylko spośród urządzeń wpisanych na listę ZUM, których jakość będzie potwierdzona badaniami przeprowadzonymi w akredytowanym laboratorium.

Listę zielonych urządzeń i materiałów, na którą będą wpisane pompy ciepła zgodne z wymaganiami, można znaleźć pod linkiem https://lista-zum.ios.edu.pl. Jednocześnie poinformowano, że te pompy ciepła, które aktualnie znajdują się już na liście ZUM, będą musiały uzupełnić dokumentacje o raport z badań w niezależnych akredytowanych laboratoriach zlokalizowanych na terenie Unii Europejskiej lub krajów EFTA, które potwierdzą, że parametry urządzenia zawarte w etykiecie energetycznej i na karcie produktu są zgodne z wymaganiami PPCP – Programu Priorytetowego Czyste Powietrze.

Warto wiedzieć, że pompa ciepła to jedno z najbardziej ekologicznych urządzeń, które ogrzeje twój dom. To urządzenie, którego działanie polega na wytworzeniu obiegu ciepła między obszarami, w których panują różne temperatury. Oznacza to, że energia jest pozyskiwana z zewnątrz (z powietrza albo z gruntu), a następnie jest kierowana do instalacji grzewczej wewnątrz budynku, do grzejników albo ogrzewania podłogowego. Urządzenie odbiera energię z otoczenia (z tzw. dolnego źródła ciepła) i przekazuje ją do obiegu czynnika roboczego. Wewnątrz pompy występuje odparowanie czynnika, para trafia na elektryczną sprężarkę, podnosi się temperatura, a wytworzone ciepło zostaje oddane do skraplacza. Skraplacz przekazuje ciepło dalej, do obiegu instalacji grzewczej w budynku (do tzw. górnego źródła ciepła). W ten sposób energia, która została poddana różnym procesom, ogrzewa dom lub nagrzewa wodę.