Polskie firmy mogą odbudowywać sieci elektroenergetyczne Ukrainy

Zniszczony ukraiński Żytomierz po rakietowym ataku Rosjan

Polskie firmy mają przewagi konkurencyjne, dzięki nim mogą rozwijać się na ukraińskim rynku usług w obszarze budowy i odbudowy sieci elektroenergetycznych - ocenia Polski Instytut Ekonomiczny. Według PIE te przewagi są szczególnie duże w usługach budowlanych dla elektroenergetyki.

Jak napisał Instytut w opublikowanym w środę raporcie “Perspektywy rozwoju polskich przedsiębiorstw podczas odbudowy systemu elektroenergetycznego Ukrainy“ wartość zniszczeń ukraińskich sieci przesyłowych i dystrybucyjnych spowodowanych przez rosyjską inwazję to ponad 2,6 mld dol. PIE zauważa również, że wartość ukraińskiego rynku sieci elektroenergetycznych wzrosła w latach 2016-2023 nawet trzykrotnie. Zniszczenia ukraińskich sieci w znaczny sposób przyczyniły się do wzrostu wartości zamówień publicznych w tym sektorze, w latach 2016-2023 ich łączna wartość wzrosła z 93,9 do 299,1 mln euro rocznie - stwierdza PIE w raporcie.

Według Instytutu polskie przedsiębiorstwa mają przewagi konkurencyjne, które mogą im pozwolić rozwijać się na rynku ukraińskim. Przeanalizowane przez PIE ukraińskie przedsiębiorstwa realizujące usługi dla operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) i przesyłowych (OSP) wykazują średnio o 35 proc. wyższą rentowność sprzedaży od przedsiębiorstw polskich. Z kolei polskie przedsiębiorstwa mają natomiast przewagę w zakresie rentowności sprzedaży w sektorze robót budowlanych i usług technicznych, która w Polsce była w 2022 r. ponad 6-krotnie wyższa niż w Ukrainie.

Polskie firmy realizujące roboty budowlane dla OSP i OSD wykazują też ponad 3-krotnie wyższą rentowność kapitału własnego od swoich ukraińskich odpowiedników. Bardzo istotną przewagą polskich przedsiębiorstw branży sieci jest też większa płynność finansowa i niższe zadłużenie - wskazał Instytut w raporcie. Co trzecie analizowane przez PIE ukraińskie przedsiębiorstwo było zagrożone utratą płynności finansowej, podczas gdy w Polsce dwa razy więcej firm osiągnęło wysoką płynność.

- Odbudowa Ukrainy i transformacja energetyczna regionu to szansa na rozwinięcie najbardziej perspektywicznych gałęzi polskiego sprzętu technicznego i robót budowlanych dla sieci elektroenergetycznych. O konkurencyjności firm z Polski i ich dobrej pozycji jako partnerów handlowych dla firm ukraińskich świadczy m.in. wyższy poziom rentowności kapitału własnego, lepsza płynność i niższy poziom zadłużenia. Jednocześnie barierami są asymetria informacji i ryzyko inwestycyjne - ocenił kierownik zespołu klimatu i energii PIE Kamil Lipiński.

PIE rekomenduje identyfikację grupy polskich produktów perspektywicznych ze względu na potrzeby ukraińskich sieci elektroenergetycznych, takich jak liczniki energii i transformatory. Rozwój tych branż w Polsce mógłby być szansą rozwojową dla gałęzi polskiego przemysłu, które w kolejnych dekadach staną się kluczowe dla polskiej, ukraińskiej i europejskiej transformacji energetycznej - zauważył Instytut.

Według PIE w perspektywie krótkoterminowej eksport sprzętu technicznego z zakresu sieci elektroenergetycznych do Ukrainy powinien stanowić główny cel dla polskiej branży ze względu na niższe ryzyka operacyjne i finansowe niż w przypadku eksportu usług, w tym robót budowlanych.

W perspektywie średnioterminowej strategiczne dla polskiej branży będzie zwiększenie zaangażowania w roboty budowlane, ze względu na ciągłą potrzebę odbudowy sieci oraz perspektywę szerokiej rozbudowy powojennej i jej dalszej integracji z rynkiem energetycznym UE.

W perspektywie długoterminowej polskie przedsiębiorstwa będą miały szansę, by zwiększyć swoją obecność w Ukrainie jako dostawcy usług. Natomiast w perspektywie wieloletniej w polskim interesie będzie zadbanie o wiążące postępy Ukrainy w zakresie liberalizacji rynku energii, która została wstrzymana i po części odwrócona ze względu na trwającą inwazję - napisano w raporcie PIE.

Instytut podkreśla, że należy rozważyć wprowadzenie mechanizmów publicznych ograniczających ryzyko inwestycyjne polskich aktywnych inwestorów w tym obszarze, takich jak preferencyjne warunki kredytów i gwarancje bankowe.