Górnictwo: Pokopalniane tereny dostają szanse na drugie życie. To efekt działań Spółki Restrukturyzacji Kopalń i samorządów

Tak wyglądają na wizualizacji budynki w rejonie szybu Pułaski kopalni Wieczorek po adaptacji i rewitalizacji

Powierzchnia przekazanych nieruchomości w minionym roku przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń świadczy o tym, jak intensywnie współpracowała z gminami górniczymi. W 2023 r. SRK oddała do dyspozycji zainteresowanych samorządów ponad 50 ha gruntów. To dwa razy więcej niż w roku 2022.

– Spółka Restrukturyzacji Kopalń od lat ściśle współpracuje z samorządami w zakresie racjonalnego zagospodarowania majątku, pozostałego po zlikwidowanych kopalniach. Takie działania przede wszystkim przyczyniają się do ożywienia społeczno-gospodarczego i zachowania dziedzictwa kulturowego, szczególnie dla obszarów zabytkowych – wyjaśnia Mariusz Tomalik, rzecznik prasowy SRK.

Pierwszą w 2023 r. darowizną Spółki było przekazanie miastu Katowice terenu byłego szybu Pułaski, najbardziej charakterystycznego wśród pięciu szybów znajdujących się na obszarze ponad 190-letniej słynnej i zabytkowej kopalni Wieczorek. Na powierzchni prawie 9,4 ha znajduje się dziewięć zabytkowych budynków. SRK przekazała także nieodpłatnie Katowicom atrakcyjną działkę (prawie 1,5 ha) wchodzącą w skład Katowickiego Parku Leśnego, czyli Doliny Trzech Stawów, jednego z najpopularniejszych miejsc wypoczynku plenerowego w stolicy aglomeracji.

Najwięcej w minionym roku zyskał jednak Rybnik. Miasto otrzymało od SRK nieodpłatnie 30 hektarów. Były to m.in.: nieruchomości po kopalni Ignacy, a dokładnie tereny wraz z budynkiem byłej kotłowni, warsztatu, budynku wodozmiękczalni, stacji napędu linociągu i magazynu kotłowni Ignacy. Mają one zostać zaadaptowane na potrzeby turystyki industrialnej. Na rzecz Zabytkowej Kopalni Ignacy mają zostać także wykorzystane obszary w rejonie ul. Sportowej, Przyjemnej i Zamenhofa, które SRK także przekazała miastu. Ma tam powstać zaplecze parkingowe związane z działalnością zabytkowej kopalni, a ponadto park, który będzie służyć mieszkańcom i turystom.

Rybnik otrzymał także tereny po byłej kopalni Rymer w dzielnicy Niedobczyce. Mają tam powstać instalacje nawiązujące do pierwotnego wyglądu tego terenu. Ponadto do miasta trafiły tereny wchodzące w skład Parku Czempiela, teren objęty parkiem w dzielnicy Boguszowice-Osiedle oraz tereny w rejonie ulic: Bolesława Śmiałego, Przyjemnej, Zamenhofa, Obrońców Pokoju, Konarskiego, Kolberga oraz Kożdoniów dla realizacji zadań własnych gminy. Warto wspomnieć, że była to kolejna darowizna ze strony SRK na rzecz Rybnika. W latach 2020-2022 Spółka przekazała nieodpłatnie na rzecz gminy ponad 4,5 tys. mkw. gruntów, w tym m.in. wieżę szybową wraz z budynkiem szybu Głowacki, stanowiące elementy Zabytkowej Kopalni Ignacy, dokumentację związaną z działalnością byłej KWK Ignacy oraz schron wartowniczy przy ul. Sportowej.

Jaworzno w minionym roku otrzymało od SRK 15 ha pokopalnianych gruntów. W ich sprawie zawarto umowy darowizny, ale także sprzedaży. Są to grunty związane z tzw. Jaworznickim Obszarem Gospodarczym. Ponadto Spółka podpisała z Wodociągami Jaworzno i Gminą Jaworzno porozumienie o współpracy – w miejscu dawnej kopalni Jan Kanty powstanie stacja uzdatniania wody. Wykorzystane zostaną w tym celu wody dołowe, pochodzące z Pompowni Stacjonarnej Jan Kanty należącej do Centralnego Zakładu Odwadniania Kopalń – Oddziału SRK. SRK w 2023 r. podpisała także list intencyjny dotyczący darowizny na rzecz Świętochłowic ponad 0,3 ha terenów.

Ogółem w minionym roku SRK przekazała 117 działek na podstawie art. 23 ust. 1 Ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Zapisano w nim, że „przedsiębiorstwo górnicze może dokonać darowizny mienia na rzecz gminy górniczej albo spółdzielni mieszkaniowej, za ich zgodą, na cele związane z realizacją urządzeń infrastruktury technicznej lub innych celów publicznych, a także w celu pobudzania aktywności gospodarczej w gminie górniczej”.

– W ostatnim czasie procedura darowizn dla gmin górniczych znacząco przyspieszyła, co ma swoje odzwierciedlenie w liczbach. W 2023 roku SRK przekazała samorządom nieodpłatnie ponad 53 hektary. To ponad dwukrotnie więcej niż rok wcześniej, co daje dwukrotnie większe możliwości na ożywienie poprzemysłowych terenów w gminach. W wielu miastach to już się dzieje, jak chociażby nowoczesny HUB gamingowo-technologiczny na terenie byłej kopalni Wieczorek. To ogromna satysfakcja dla spółki, tym bardziej że zagospodarowanie pogórniczych terenów to jeden z podstawowych obszarów jej działalności, który jest konsekwentnie realizowany. Od niedawna również z sukcesem wdrażamy innowacyjne projekty, czego świadectwem jest uruchomienie hydrogeneratora w Pompowni Boże Dary w Katowicach – podkreśla rzecznik spółki.