Podróże: Piękno wydobywane przy świetle świec

fot: Krystian Krawczyk

Kamienie szlachetne wydobywa się za pomocą najprostszych narzędzi – na zdjęciu: demonstracyjny szyb

fot: Krystian Krawczyk

Ratna-Dweepa – to jedna z nazw Sri Lanki, wyspy i kraju za czasów kolonialnych zwanej Cejlonem. Nazwa ta znaczy tyle co Wyspa Klejnotów. I nie bez przyczyny.

Od wieków kamienie szlachetne i półszlachetne są jednym z bogactw tej krainy na Oceanie Indyjskim. Wydobywa się je w prymitywnych kopalniach lub wypłukuje z aluwiów rzecznych.

Są to szafiry, rubiny, ametysty, turmaliny, granaty, cyrkonie, akwamaryny, topazy, kamienie księżycowe, kocie oczy – jest ich 70 gatunków spośród 200 znanych na świecie.

Poszukiwacze kamieni pracują w kilkumetrowych, prymitywnych szybach przy świetle świec. Nie tylko ze względu na koszty korzystają ze światła świec, ale są one wskaźnikiem jakości powietrza w szybie. Gdy jej płomień gaśnie, to znak dla górników, że należy się wycofać, bo atmosfera zawiera zbyt mało tlenu.

Urobek – ziemia jest wyciągana za pomocą kołowrota w workach na powierzchnię. Tam jest on wypłukiwany w koszach wyplatanych z liści palmowych. Na dnie – jeżeli dopisze szczęście – osadzają się kamienie. Trafiają one do obróbki – najczęściej ręcznej – w szlifierniach, w których tych samych narzędzi używa się od wieków.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Małysz i historia skoków pod jednym dachem. Nowa atrakcja turystyczna Wisły

Historia skoków narciarskich, trofea Adama Małysza i jego rajdowy samochód, życiorysy innych znanych narciarzy z Beskidów, sprzęt sportowy oraz interaktywne i multimedialne wystawy pod jednym dachem – we wtorek, 14 lipca 2026 r., w Wiśle otwarte zostanie Beskidzkie Centrum Narciarstwa im. Adama Małysza.

Od kopalni Max do Parku Tradycji

Historia kopalni Michał w Michałkowicach, dziś dzielnicy Siemianowic Śląskich, to opowieść o narodzinach przemysłowego miasta, dramatycznych wojennych losach i powojennej transformacji przestrzeni poprzemysłowej w miejsce pamięci i kultury.

Górnicy jeździli tam elektryczną kolejką już ponad 50 lat temu. Niezwykła historia kopalni Jan

Już dwukrotnie wspominałem o doświadczalnej, zautomatyzowanej kopalni Jan, która powstała w 1968 r. na części kopalni Wieczorek. W odróżnieniu od otwieranej dekadę temu kopalni Bzie-Dębina miała ona dwa szyby i wypełniała definicję kopalni. Stanowiła w istocie koncentrację osiągnięć naukowo-technicznych polskiego górnictwa węgla kamiennego z całym intensywnie rozwijanym zapleczem. 

Piknik na Szkale z historią w tle

Radzionków nie zapomina o swej przeszłości, o znanych ludziach i górnictwie, które przyczyniło się do jego rozwoju.