Pociągi osobowe kursujące do Łagowa blokują dojazd składom towarowym do kopalni węgla brunatnego Sieniawa

Wjazd pociągu pasażerskiego na linię 375 automatycznie blokuje dojazd składom towarowym do kopalni. Na zdjęciu pociąg na zabytkowym wiadukcie kolejowym w Łagowie

W najbliższą niedzielę 12 września po raz ostatni w tym roku weekendowe pociągi osobowe mają pojechać do Łagowa. Położona nad malowniczymi jeziorami miejscowość znajduje się przy trasie kolejowej z Toporowa, stanowiącej jedyną drogą dojazdu do kopalni węgla brunatnego Sieniawa. Problem polega na tym, że gdy na Toporowie na tą linię wjeżdża pociąg pasażerski, automatycznie blokuje on możliwość wjazdu pociągom towarowym. To efekt wieloletnich zaniedbań, w tym likwidacji stacji kolejowych, semaforów czy mijanek przy tej trasie. Czy jest szansa, by w przyszłości zarówno kopalnia, jak i turyści zdążający nad jeziora mogli korzystać z toru kolejowego w te same dni?

Linia kolejowa nr 375 Międzyrzecz - Toporów od lat nie jest przejezdna w całości, lecz stanowi dwa ślepo zakończone odcinki. Przejezdny jest jej wschodni i zachodni fragment. Ten drugi prowadzi od Toporowa przez dawne stacje Gronów i Łagów do stacji Sieniawa Lubuska, położonej we wsi Sieniawa Osiedle Górnicze. Fragment ten funkcjonuje tylko dlatego, że eksploatuje go Kopalnia Węgla Brunatnego Sieniawa S.A. Przed dawną stacją pasażerską w Sieniawie Osiedlu Górniczym znajduje się plac, na którym składowane są zwały miału węglowego. Tutaj też możliwy jest załadunek na wagony.

Po wielu latach przerwy Lubuski Zakład Polregio w Zielonej Górze uruchomił 12 pociągów pasażerskich, kursujących od 8 sierpnia do 12 września 2020 r. W tym roku postanowiono rozszerzyć termin ich kursowania, na soboty i niedziele od 26 czerwca do 12 września 2021 r. W te dni uruchamiana jest jedna para pociągów przyspieszonych z Zielonej Góry Głównej przez Rzepin, Torzym i Toporów do Łagowa oraz dwie pary łączące Zbąszynek z Łagowem przez Świebodzin i Toporów. Pociągi dofinansowane są przez samorząd wojewódzki, a frekwencja w nich jest niewielka. Większość pasażerów z Zielonej Góry nie dojeżdża do końcowej stacji, wysiadając w Rzepinie czy Torzymiu. W minioną niedzielę 5 września porannym pociągiem do Łagowa przyjechało dwóch podróżnych, a ostatnim wieczornym z Łagowa odjechało czterech pasażerów.

Jaki wpływ mają te pociągi na funkcjonowanie kopalni? Za każdym razem wjazd pociągu pasażerskiego z Toporowa w stronę Łagowa i Sieniawy oznacza automatyczne zamknięcie linii dla innych składów, w tym towarowych. Na trasie nie ma bowiem żadnych semaforów, nie ma urządzeń sterowania ruchem. Ba, w Łagowie nie ma zlikwidowanej przed laty mijanki, więc żaden pociąg z węglem fizycznie nie byłby w stanie wyjechać wtedy z Toporowa. Jedyny tor jest wówczas zablokowany przez szynobus w Łagowie. Dodatkowo funkcjonują archaiczne rozwiązania. W Gronowie szynobus musi się zatrzymywać przed przejazdem drogowo-kolejowym, żeby kolejarz mógł wysiąść i ręcznie zamknąć szlaban na drodze. Po przejechaniu drogi szynobus kolejny raz przystaje, żeby jadący nim pracownik kolei mógł otworzyć szlaban. Takie rozwiązanie nie przystaje do XXI wieku.

Zasadnym jest też pytanie, dlaczego władze wojewódzkie nie zdecydowały się na wydłużenie kursów pociągów do Sieniawy. Tam przed budynkiem dyrekcji kopalni znajduje się ekspozycja zabytkowych wagoników górniczych oraz kolejki podwieszanej. To też stanowi element dziedzictwa kulturowego regionu, podobnie jak zamek joanicki w Łagowie czy tamtejszy ceglany wiadukt kolejowy, porównywany do akweduktu.

Pół biedy przy obecnej sytuacji, kiedy kopalnia fedruje w dni robocze, a turyści dowożeni są do Łagowa w letnie soboty i niedziele. Co będzie jednak kiedy ktoś z decydentów uzna, że turystów warto by też wozić nad łagowskie jeziora także w inne dni tygodnia?

Żeby pociągi pasażerskie mogły kursować do Łagowa, a może i Sieniawy także w dni robocze, bez kolizji z interesami kopalni, potrzebne byłyby inwestycje na linii 375. Pytanie tylko, czy komuś na tym zależy, czy też utrzymywane będą dalej nieprzystające do dzisiejszych czasów rozwiązania techniczne.