fot: Tomasz Rzeczycki
W ostatnich latach wielokrotnie zmieniano trasę pociągu Górnik, np. w rozkładzie jazdy 2018/2019 pociąg Górnik kursował przez Tarnowskie Góry
fot: Tomasz Rzeczycki
W czwartek, 25 czerwca, po raz ostatni przed wakacjami wyruszy z Katowic o godz. 17.09 pociąg pospieszny TLK Górnik. Dzień później przed południem skład powróci do Katowic i już go więcej nie zobaczymy na torach aż do końca sierpnia.
Górnik nie cieszył się dużą popularnością, o czym świadczy skromne zestawienie. Pociąg składał się ostatnio z lokomotywy i zaledwie dwu wagonów klasy drugiej, oznaczonych numerami 10 i 11. Tak krótkie pociągi dalekobieżna PKP Intercity wysyła zazwyczaj na mniej popularne trasy. Identycznie zestawiony jest np. pociąg pośpieszny Bory Tucholskie relacji Kostrzyn - Tczew - Gdynia Główna.
W przeszłości nazwa Górnik zarezerwowana była dla prestiżowego ekspresu, łączącego aglomerację mazowiecką z Katowicami. Po raz pierwszy skład o takiej nazwie wyruszył latem 1961 r. Wyruszał wtedy z Katowic o godz. 5.06, do Warszawy Wschodniej docierał na godz. 9.32. Po drodze Górnik zatrzymywał się na stacjach Sosnowiec Główny, Częstochowa, Koluszki i Warszawa Śródmieście. W 1963 r. wydłużono jego trasę o dwie stacje, Gliwice i Zabrze. Kilka lat później w składzie Górnika pojawiły się doczepiane wagony z Opola, a potem z Bielska-Białej.
Po stanie wojennym Górnik skierowany został na Centralną Magistrale Kolejową. Trasa ta, ukończona w 1977 r., początkowo służyła wyłącznie ruchowi towarowemu, głównie przewozom górnośląskiego węgla na północ kraju. Zmieniło się to 3 czerwca 1984 r., gdy ekspres Górnik jako pierwszy skład pasażerski wjechał na CMK. Osiągał tam prędkość 140 km/godz., nie notowaną wcześniej na polskiej kolei.
Trasą z Gliwic do Warszawy Górnik jeździł przez wiele lat. W grudniu 2011 r. jego trasą wydłużono na Dolny Śląsk. Odtąd kursował on z Wrocławia przez Opole i Gliwice do Warszawy. Tak było przez trzy lata. W grudniu 2014 r. przywrócono mu poprzednią trasę Gliwice - Warszawa.
To, co potem robiono z pociągiem Górnikiem, jako żywo nasuwa analogię z losami polskiego górnictwa, traktowanego przez niektórych jak przysłowiowe piąte koło u wozu. Górnika przerzucano z trasy na trasę. Przez krótki czas jeździł z Katowic do Łodzi Fabrycznej. W rozkładzie jazdy 2016/2017 skierowano go na trasę Bielsko-Biała - Tychy - Częstochowa - Radomsko - Warszawa.
W rozkładzie 2018/2019 nastąpiła kolejna zmiana. Górnik po raz pierwszy w dziejach pojechał z Katowic inną trasą, niż przez Zagłębie Dąbrowskie. Do tego wyznaczono mu bardzo wczesną porę wyjazdu z Katowic, kilka minut po godzinie trzeciej nad razem. Potem Górnik zatrzymywał się na stacjach Chorzów Miasto o godz. 3.22, Bytom o godz. 3.35 i Tarnowskie Góry o godz. 3.57. Kolejne postoje, już o bardziej ludzkiej porze, miał w Częstochowie i kolejnych stacjach, by skończyć bieg o godz. 7.36 w Warszawie Wschodniej. Warto wspomnieć, że w ten sposób dzięki Górnikowi po dziesięcioleciach przerwy bezpośrednie połączenie ze stolicą uzyskały Bytom i Tarnowskie Góry.
Nocna pora nie sprzyjała frekwencji, pociąg Górnik wyjeżdżał z Górnego Śląska mocno pustawy, napełniając się dopiero w Żyrardowie, gdzie wsiadały osoby dojeżdżające do pracy w stolicy. Wiosną 2019 r. doszła kosmetyczna zmiana - Górnik przestał się zatrzymywać w Chorzowie Mieście, a w zamian przystawał w Chorzowie Batorym, czyli... z dala od centrum miasta.
Od 15 grudnia 2019 r. nastąpiła kolejna zmiana trasy. Odtąd Górnik kursował sześć razy w tygodniu z Katowic przez Zawiercie i Częstochowę do Łodzi Kaliskiej. I tu kolejna ciekawostka - po czerwcowej korekcie rozkładu postoje na przystankach Łódź Pabianicka i Łódź Dąbrowa Górnik miał tylko w stronę Katowic, natomiast na przystanku w Gorzkowicach zatrzymywał się wyłącznie jadąc w stronę Łodzi. Godziny jazdy Górnika ustalono pod potrzeby łodzian. Górnik z tego miasta wyruszał przed ósmą rano, podczas gdy z Katowic - po siedemnastej.
Górnik w tym roku zazwyczaj kursował punktualnie, chociaż pod koniec wiosny zdarzyło mu się kilka spektakularnych opóźnień. 23 czerwca dojechał on do Łodzi Kaliskiej 54 minuty później, 11 czerwca opóźnienie wynosiło 40 minut, a 31 maja - 53 minuty. W drodze do Katowic Górnik zaznał znaczniejszego opóźnienia 23 czerwca, gdy do tej stacji dotarł 50 minut po planowej godzinie przyjazdu.
Jest i dobra wiadomość. Z pociągiem Górnik żegnamy się na 65 dni. Planowo do rozkładu ma on wrócić w poniedziałek, 31 sierpnia.
