fot: Tomasz Rzeczycki
Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Żabie Doły
fot: Tomasz Rzeczycki
Odnowione tablice informacyjne będą ustawione zimą na terenie Żabich Dołów. Na wiosnę 2021 r. natomiast zostanie przeprowadzona konserwacja elementów małej architektury. Położony na pograniczu Bytomia, Chorzowa i Piekar Śląskich Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Żabie Doły jest nie tylko celem spacerów i rekreacji, lecz także miejscem odwiedzanym przez wandali.
Żabie Doły to kraina antropogenicznych zbiorników wodnych w zapadliskach, powstałych w przeszłości w skutek działalności wydobywczej KWK Barbara-Chorzów. W krajobrazie dominują także hałdy po eksploatacji rud cynku i ołowiu. Cały teren przecina szereg nasypów kolejowych.
Gdy w 1997 r. wojewoda katowicki obejmował ten obszar ochroną, przebiegał tędy dwutorowy szlak PKP Chorzów Stary - Brzeziny Śląskie (fragment linii 145), obecnie rozebrany. Ruch zawieszono tu od grudnia 2013 r., a na części nasypu wykonano ścieżkę spacerową. Inną nieistniejącą linią prowadzącą tędy był zelektryfikowany jednotorowy szlak PMP-PW Zygmunt August - Karol Miarka. Prowadził on z posterunku Zygmunt August, leżącego na Magistrali Północnej, do szybu Piast III kopalni Polska w Świętochłowicach z odgałęzieniami m.in. do kopalni Rozbark i kilku szybów podsadzkowych po drodze. Środkiem Żabich Dołów wiódł odcinek wąskotorówki PKP Bytom Karb Wąskotorowy - Maciejkowice, dwutorowy w rejonie Żabich Dołów. Na jego nasypie samorząd Bytomia utworzył utwardzoną ścieżkę spacerową do granicy z Chorzowem.
Po północnej stronie obszaru chronionego prowadził też już rozebrany zelektryfikowany tor wąski łączący siedzibę główną zakładów ZGH Orzeł Biały w Brzezinach Śląskich z ich oddziałem w Bytomiu. Aktualnie jedyną czynną do dzisiaj linią kolejową jest dwutorowy szlak szlak PKP Chorzów Stary - Bytom (fragment linii 131), zwany potocznie Węglówką.
Postindustrialny krajobraz Żabich Dołów przyciąga wędkarzy, spacerowiczów i rowerzystów. Nie wszyscy jednak szanują infrastrukturę, utworzoną w bytomskiej części tego terenu. Wymaga to od miasta dodatkowych nakładów.
- W Zespole Przyrodniczo-Krajobrazowym Żabie Doły w Bytomiu w 2020 r. przeprowadzono prace sanitarno-porządkowe, koszenia oraz odtworzenia skrajni ścieżek komunikacyjnych. W tym odnotowano na terenie Zespołu przypadki dewastacji tablic informacyjnych i elementów małej architektury. Uszkodzone tablice zostały już odtworzone, a w okresie zimowym zostaną zamontowane na terenie Zespołu. Z kolei konserwacja małej architektury, zostanie przeprowadzona na wiosnę 2021 r. - informuje Tomasz Sanecki z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Bytomiu.
Zespół Przyrodniczo-kKajobrazowy Żabie Doły zajmuje ponad dwa kilometry kwadratowe. Dominantą krajobrazu są tam dawne zbiorniki poflotacyjne poprzecinane nasypami kolejowymi. Na terenie tym ornitolodzy stwierdzili występowanie ponad stu gatunków ptaków.