PIE: W latach 2022-2024 liczba ukraińskich działalności w Polsce rosła średnio z roku na rok o 34 procent

Ukraińcy wykazują ponadprzeciętną aktywność zawodową

Od inwazji Rosji na Ukrainę obywatele tego kraju założyli w Polsce 77,7 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG), co stanowi 9 proc. wszystkich zarejestrowanych w tym czasie - poinformował w poniedziałek Polski Instytut Ekonomiczny (PIE). Powstało też 11,3 tys. spółek z kapitałem ukraińskim.

Jak podał PIE, od stycznia 2022 r. do grudnia 2024 r. powstało w Polsce ok. 77,7 tys. ukraińskich JDG, co stanowi 9 proc. wszystkich działalności w Polsce. 37 proc. zarejestrowanych przez Ukraińców jednoosobowych firm założyły kobiety. W 2024 r. działalność gospodarczą w Polsce rozpoczęło 33,2 tys. ukraińskich JDG - ponad dwukrotnie więcej niż w 2022 r. kiedy założono ich 15,9 tys. i o 16 proc. więcej niż w 2023 r. z 28,6 tys. rejestracji.

Instytut wskazał, że w latach 2022-2024 liczba ukraińskich działalności rosła średnio z roku na rok o 34 proc. Spośród jednoosobowych działalności gospodarczych założonych w Polsce w 2024 r., 12 proc. należało do osób z obywatelstwem ukraińskim. Ukraińcy zarejestrowali 84 proc. wszystkich JDG założonych przez cudzoziemców. Zanotowany w 2024 r. udział zamkniętych (4 proc.) i zawieszonych (9 proc.) ukraińskich JDG był zaś zbliżony do ogólnego trendu w Polsce.

W ocenie PIE jedną z przyczyn dużej aktywności gospodarczej Ukraińców są ograniczenia na rynku pracy, na którym imigranci często są zatrudniani do prac nisko płatnych, tymczasowych, poniżej swoich kompetencji. Własna działalność gospodarcza pozwala na większą niezależność oraz lepsze dopasowanie do kwalifikacji. Na wysoki poziom przedsiębiorczości wpływa również zjawisko częstego proponowania pracownikom umów B2B, co stanowi optymalizację kosztów pracodawców.

- Trzeba też odnotować, że Ukraińcy wykazują ponadprzeciętną aktywność zawodową. Wskaźnik zatrudnienia wśród imigrantów z Ukrainy (przedwojennych i uchodźców) wynosi 78 proc., co jest wyższym wynikiem niż dla osób w wieku 15 lat i starszych w Polsce (56 proc.). Kolejnym istotnym czynnikiem jest ogólna skłonność imigrantów do samozatrudnienia - w 2/3 krajów OECD imigranci mają większą skłonność do samozatrudnienia niż osoby urodzone w danym kraju. W krajach Europy Środkowo-Wschodniej różnica ta wynosi 5 pkt. proc. - wskazała Aleksandra Wejt-Knyżewska z PIE.

Według danych przekazanych przez Instytut, struktura branżowa rejestrowanych działalności gospodarczych w latach 2022-2024 jest niemal stała. Dominuje budownictwo - 23 proc., informacja i komunikacja - 18 proc. oraz pozostała działalność usługowa - 13 proc. W 2024 r. w porównaniu z 2022 r. zwiększył się udział JDG związanych z informacją i komunikacją (o 2 pkt. proc.), działalnością profesjonalną, naukową i techniczną, oraz handlem, transportem i gospodarką magazynową (po 1 pkt. proc.). Mniejszy udział odnotowano w: pozostałej działalności usługowej (o 3 pkt. proc.), budownictwie, zakwaterowaniu i gastronomii oraz opiece zdrowotnej (po 1 pkt. proc.).

Wśród 18,2 tys. funkcjonujących obecnie w Polsce ukraińskich firm budowlanych najwięcej zajmuje się wykonywaniem robót wykończeniowych - 32 proc. Na 14 tys. firm z sekcji informacja i komunikacja 79 proc. zajmuje się działalnością związaną z oprogramowaniem, a wśród pozostałej działalności usługowej, którą świadczy 10,2 tys. ukraińskich firm, 82 proc. stanowią usługi fryzjerskie i kosmetyczne.

Jak wskazał PIE, analiza sektorów ukraińskiej przedsiębiorczości pozwala dostrzec różnice w zależności od płci przedsiębiorcy. Niemal co trzecia jednoosobowa działalność gospodarcza zarejestrowana przez obywatelki Ukrainy w latach 2022-2024 działała w sektorze pozostałych usług. 87 proc. przedsiębiorstw usługowych zakładanych przez obywatelki Ukrainy w 2024 r. zajmowało się fryzjerstwem i usługami kosmetycznymi. Dominujący udział kobiet widać też w rolnictwie - 75 proc., edukacji - 74 proc. oraz opiece zdrowotnej - 72 proc.

Mężczyźni dominują w sektorach wymagających większej siły fizycznej lub kwalifikacji technicznych, tj. w budownictwie - 94 proc., transporcie i gospodarce magazynowej - 92 proc., przetwórstwie przemysłowym - 79 proc. oraz informacji i komunikacji - 78 proc. Ukraińscy mężczyźni najczęściej zakładali w ciągu ostatnich 3 lat firmy budowlane - 35 proc., prowadzili działalność związaną z informacją i komunikacją - 22 proc., rejestrowali firmy transportowe lub magazynowe - 10 proc. oraz związane z przetwórstwem przemysłowym - 10 proc. Łącznie te cztery branże obejmowały niemal 75 proc. wszystkich nowo rejestrowanych firm przez mężczyzn.

Z danych Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczych przytoczonych przez PIE wynika również, że od stycznia 2022 r. do grudnia 2024 r. utworzono ok. 11,3 tys. spółek z kapitałem ukraińskim. Stanowiło to 31 proc. spółek z kapitałem zagranicznym powstałych w tym okresie oraz 7 proc. zarejestrowanych ogółem podmiotów w Polsce. Na koniec grudnia 2024 r. działało 28,2 tys. spółek z kapitałem ukraińskim, w tym 3279 zarejestrowanych w 2024 r. Nowo zarejestrowane ukraińskie spółki stanowią 27 proc. spółek z kapitałem zagranicznym powstałych w tym czasie. W 2024 r. powstało w Polsce prawie o 23 proc. mniej ukraińskich spółek niż w całym 2022 r. - z 4259 rejestracji i o 12 proc. mniej niż w 2023 r. - z wynikiem 3713. Spółki z kapitałem ukraińskim rejestrowane w 2024 r. działają przede wszystkim w handlu - 24 proc., budownictwie - 16 proc. oraz administrowaniu i działalności wspierającej - 12 proc.