PIE: Polska produkuje głównie podstawowe komponenty do centrów danych

Centra danych coraz ważniejsze dla światowego handlu

Autorzy publikacji PIE Ignacy Święcicki i Michał Potasiński wskazali, że z kilkuset produktów potrzebnych do budowy centrum przetwarzania danych, 655 określanych jest jako kluczowe.

- Wraz ze wzrostem znaczenia i wykorzystania sztucznej inteligencji, produkty te zajmują coraz bardziej znaczącą pozycję w handlu międzynarodowym. Jednocześnie dostęp do nich i możliwości produkcji krajowej mogą stanowić o nowej grupie zależności handlowych i prowadzić do problemów podobnych do już zidentyfikowanych w obszarze półprzewodników - ocenili eksperci.

Zwrócili uwagę, że wzrost globalnego handlu sprzętem do centrów danych odpowiada niemal za połowę całego wzrostu obrotów towarowych na świecie, a w samych Stanach Zjednoczonych wartość importu tego typu produktów wzrosła w 2025 r. o 72,6 proc. w porównaniu z 2023 r. (przy wzroście wartości całego importu o 11 proc.). Odpowiadają one niemal za 1/4 całego amerykańskiego importu.

Polska musi rozpoznać zależności handlowe

- Wraz z rosnącą presją na rozwój centrów danych w innych krajach, w tym w Polsce, rośnie znaczenie rozpoznania zależności handlowych i krajowych możliwości produkcyjnych. Ograniczeniem jest tu dostępność danych - dane handlowe są znacznie bardziej szczegółowe niż dane dotyczące produkcji krajowej, stąd precyzyjne określenie skali krajowej produkcji sprzętu niezbędnego do budowy centrum danych nie jest łatwe - zauważyli Święcicki i Potasiński.

Wskazali, że dane o produkcji krajowej, publikowane przez Eurostat, pozwalają na zidentyfikowanie 164 grup produktowych, do których należą wszystkie produkty niezbędne do stworzenia centrum danych. Spośród nich, produkcja krajowa w Polsce zidentyfikowana została w 102 grupach, a brak takiej produkcji w 62 grupach produktowych. Z kolei produkcja europejska (przynajmniej w jednym państwie UE) została zidentyfikowana we wszystkich grupach produktowych, poza dwiema.

Najsilniejsze są zasilanie i elementy budowlane

Biorąc pod uwagę wartość produkcji w Polsce, zwrócili uwagę na stosunkowo wysoki udział produktów zaklasyfikowanych do grupy zasilanie elektryczne oraz elementy budowlane, przy jednocześnie niskiej wartości produkcji sprzętu komputerowego, który ma najwyższe zaawansowanie technologiczne i największą generowaną wartość.

- Produkty składające się na centrum danych mogą być podzielone na kategorie: sprzęt komputerowy, zasilanie, łączność, chłodzenie i klimatyzacja czy elementy budowlane. Według autorów listy produktów potrzebnych do rozwoju bazy danych, największa część z nich dotyczy produktów związanych z zasilaniem elektrycznym (35 proc. wszystkich produktów), jednak wartościowo dominują te związane ze sprzętem komputerowym - dodali eksperci PIE.

Znaczna część komponentów będzie z importu

- Pełna analiza zależności krajowych w obszarze budowy centrów danych wymaga połączenia danych o produkcji krajowej oraz o imporcie towarów, jednak ze wstępnej analizy wynika, że wraz z rozbudową centrów danych w Polsce znaczna część komponentów będzie musiała pochodzić z importu. Istotnym ograniczeniem jest tu również sposób raportowania danych o produkcji oraz możliwość powiązania danych handlowych z danymi o produkcji. Powyższe dane opierają się na stosunkowo szerokich grupach produktowych, co może oznaczać, że przedstawione wartości produkcji przeszacowują wartość produktów wykorzystywanych przy centrach danych (wliczany jest szerszy zakres produktów). Stanowią jednak pierwszy krok do określenia wpływu gospodarczego dalszego rozwoju centrów danych w Polsce - wskazali.