fot: Tomasz Rzeczycki
Hel stanowi jedną z domieszek występujących w gazie ziemnym
fot: Tomasz Rzeczycki
Czy dla firmy, zajmującej się produkcją paliw kopalnych, niepalny gaz może być czymś więcej, niż tylko zbędną domieszką? Naturalnie, że tak. Hel, bo o nim tu mowa, pozyskiwany jest w Polsce od ponad czterdziestu lat. Niedawno zmodernizowano instalację służącą do jego gromadzenia.
Hel jest gazem szlachetnym, a więc nie wchodzi w reakcje chemiczne i nie da się go spalać. Tylko kilka krajów na świecie zajmuje się produkcją, a precyzyjniej rzecz ujmując - otrzymywaniem helu. Zasadniczo pierwiastek ten odzyskiwany jest z gazu ziemnego. Najczęściej kojarzy się z urodzinowymi balonikami. Jego wykorzystanie jest szersze, można go stosować np. do wytwarzania mieszanki oddechowej dla nurków lub w formie skroplonej do utrzymywania niezwykle niskich temperatur.
W Polsce odzyskiwanie helu z gazu ziemnego prowadzi Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA. Odbywa się to na terenie Wielkopolski. W zakładzie w Grodzisku Wielkopolskim wytwarzany jest koncentrat helowy, zawierający 80 proc. tego pierwiastka. Następnie koncentrat ten transportowany jest do zakładu w Odolanowie koło Ostrowa Wielkopolskiego. Tam wraz z koncentratem „odolanowskim” przeprowadzane jest doczyszczenie do zawartości 99,9999 proc. helu. Następnie gaz jest w większości skraplany poprzez schłodzenie do temperatury –269 st. C, a więc zbliżonej do temperatury zera bezwzględnego.
- Warto podkreślić, że instalacja do produkcji helu została uruchomiona w Odolanowie w 1976 r. jako czwarta na świecie i pierwsza poza terytorium USA. W ostatnim czasie w Odolanowie zamontowano nowy zbiornik na skroplony hel, w którym pierwiastek jest utrzymywany w temperaturze –269 st. C. Nowy zbiornik zastąpił stary, eksploatowany od początku funkcjonowania instalacji do produkcji helu - informuje Biuro Prasowe PGNiG.
Roczna wielkość produkcji helu to około 3 mln m sześc. Oprócz helu, PGNiG pozyskuje z wydobywanych węglowodorów również inne produkty, takie jak: azot, kondensat ropny, mieszaninę propan-butan i siarkę.
