Para w kopalni

Maszyny parowe. Bez nich nie byłoby rewolucji technicznej. Gdyby je wynaleziono o 50 lat później, to pewnie jeszcze nie byłoby odrzutowych samolotów, telefonów komórkowych i tego wszystkiego, co wydaje się nam, że powinno być.

Kto wynalazł maszynę parową? Odpowiedzi na takie proste pytanie są rozbieżne. Za wynalazcę uznaje się Jamesa Watta. Rzecz w tym, że nie tyle wynalazł on maszynę parową, co udoskonalił tzw. atmosferyczny silnik parowy autorstwa Thomasa Newcomena, angielskiego kowala i handlarza drutem. Zatem, gdyby być już takim drobiazgowym, to należałoby uznać, że pierwszym silnikiem parowym nie był ten skonstruowany przez Watta, ale przez Newcomena.

Silnik Newcomena, bo tak go zwano, był konstrukcją nie tylko na papierze, ale jak najbardziej użytkową i często używaną. Po raz pierwszy zastosowano go w kopalni węgla kamiennego w Staffordshire. To było w roku 1712! Po dziesięciu latach uruchomiono pierwszą maszynę systemu Newcomena poza Anglią - w kopalni srebra w Bańskiej Szczawnicy (w owym czasie były to Austro-Węgry, dziś jest to Słowacja). Gdy w 1722 r. umierał Newcomen (ur. 1663), to w europejskich kopalniach działo ponad 100 silników jego konstrukcji. Były one używane do napędu systemu pomp odwadniających kopalnie. Używano ich do drugiej połowy XVIII wieku. Gdy w 1776 James Watt usprawnił silnik parowy, to konstrukcja londyńskiego kowala zaczęła tracić na znaczeniu. Nie na tyle, by jednak z dnia na dzień zrezygnowano z ich użytkowania. Ostatnią maszynę Newcomena wyłączono w kopalni w Barnsley... 1934 r.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Domański: Opór prezydenta wobec ustawy o windfall tax jest niezrozumiały

Opór prezydenta Karola Nawrockiego wobec rządowej ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych jest absolutnie niezrozumiały - ocenił we wtorek minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Masz dzieci? Masz wydatki i to wysokie. W 2025 r. wzrosły dochody gospodarstw domowych

Sytuacja materialna gospodarstw domowych poprawiła się w 2025 r. wobec roku poprzedniego. Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na osobę wzrósł nominalnie o 10,5 proc. do 3 tys. 500 zł, podczas gdy wydatki zwiększyły się o 7,3 proc. do 2 tys. 15 zł na osobę - podał we wtorek GUS.

Przemysł motoryzacyjny w Polsce zmniejszył zatrudnienie

W I półroczu br. zatrudnienie w przemyśle motoryzacyjnym w Polsce spadło do poziomu sprzed 9 lat - wynika z raportu AutomotiveSuppliers.pl. Do spadku przyczyniły się przede wszystkim redukcje w branży komponentów i akcesoriów.

Górnicze dziedzictwo jako narzędzie edukacji. Muzeum Saturn zaprasza na cykl szkoleń

Jak wykorzystać dziedzictwo przemysłowe jako narzędzie edukacji, animacji i budowania lokalnych partnerstw? Odpowiedzi na to pytanie poszukiwać będą uczestnicy cyklu szkoleń „Górnicza tożsamość Zagłębia”, organizowanego przez Muzeum Saturn w Czeladzi.