OZE: potrzeba Oceny Skutków Regulacji

Kancelaria Premiera i Ministerstwo Rozwoju chcą uzupełnienia Oceny Skutków Regulacji do projektu rozporządzenia Ministerstwa Energii w sprawie obowiązku OZE na 2018 rok m.in. o koszty po stronie wytwórców i odbiorców energii - wynika ze stanowisk zgłoszonych w ramach uzgodnień projektu.

Minister Energii pod koniec lipca przedstawił projekt rozporządzenia w sprawie obowiązku nabywania i umarzania świadectw pochodzenia energii z OZE na 2018 r.

Zgodnie z projektem, obowiązek dotyczący zakupu zielonych certyfikatów ma wzrosnąć do 17,5 proc. z 15,4 proc. w 2017 roku. Natomiast obowiązek zakupu świadectw pochodzenia energii z biogazu rolniczego, czyli certyfikatów błękitnych, zostanie zmniejszony do 0,5 proc. z 0,6 proc. w 2017 roku. Łącznie obowiązek OZE na 2018 r. ma wynieść 18 proc. Z kolei, zapisany w ustawie o OZE udział ilościowy sumy energii wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia energii z OZE wynosi 20 proc.

Resort energii podał w Ocenie Skutków Regulacji, że zmniejszenie wysokości udziału do łącznego poziomu 18 proc. (czyli o 2 p.p. w stosunku do zapisu ustawowego), przyczyni się do ograniczenia kosztów systemu wsparcia odnawialnych źródeł energii oraz będzie miało negatywne oddziaływanie na beneficjentów systemu wsparcia opartego na zielonych certyfikatach.

W uzasadnieniu ministerstwo podało, że zmniejszenie udziału do łącznie 18 proc. (z 20 proc. w ustawie) "wynika z konieczności zabezpieczenia interesów odbiorców końcowych energii elektrycznej przed zbyt gwałtownym wzrostem cen energii elektrycznej wynikającej ze wsparcia rozwoju odnawialnych źródeł energii oraz uwzględnia dodatkowo odpływ podmiotów z systemu tzw. zielonych certyfikatów do systemu aukcyjnego". Z kolei, podwyższenie obowiązku w stosunku do poziomu 16 proc. obowiązującego w 2017 r. wynika z uwzględnienia przez resort niskich cen zielonych certyfikatów.

W stanowisku zgłoszonym w ramach uzgodnień Ministerstwo Rozwoju oceniło, że projektodawca, proponując poziom o 2 p.p. niższy niż w ustawie, nie wskazuje "jakie realne korzyści (oszczędności) przyniesie to odbiorcom energii elektrycznej, którzy finalnie poniosą koszty związane z koniecznością zakupu i przedstawienia do umorzenia ww. świadectw".

"Producenci OZE decydując się na realizację inwestycji w OZE bazowali na prognozach przyszłych dochodów, które określała ustawa o OZE (z 2012 r). Na tej podstawie otrzymali również pożyczki i kredyty pod inwestycję. Tymczasem istniejąca od 2011 r. nadwyżka zielonych certyfikatów skutkuje rosnącymi stratami ponoszonymi przez sektor wytwórców OZE, które w 2016 r. sięgnęły ok. 3 mld zł" - napisał wiceminister Witold Słowik.

"Dołączony do projektu OSR nie rozróżnia i nie szacuje w części ilościowej potencjalnych efektów związanych z wprowadzeniem regulacji dla poszczególnych grup odbiorców i wytwórców. Należy zwrócić uwagę, iż potencjalne korzyści będą rozproszone na wiele grup, zaś straty poniesie skoncentrowana grupa podmiotów. Z tego powodu koniecznym wydaje się być oszacowanie przeciętnej korzyści dla odbiorcy energii elektrycznej oraz wzmiankowanego tylko w OSR negatywnego efektu dla wytwórców" – dodał.

Resort rozwoju wnioskuje więc m.in. o uzupełnienie kosztów w Ocenie Skutków Regulacji, wskazanie korzyści dla odbiorców energii, związanych z niższym niż wskazuje ustawa o OZE poziomem ilości świadectw pochodzenia energii z OZE koniecznym do umorzenia w 2018 r. oraz wskazanie kosztów, jakie poniesie sektor wytwórców OZE.

Resort wnioskuje też o wskazanie informacji, jaką resort energii szacuje podwyżkę dla przeciętnego gospodarstwa domowego w 2018 r. w stosunku do 2017 r. oraz ile wynosiłaby ta podwyżka w przypadku scenariusza bazowego.

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w swoim stanowisku wskazuje, że konieczne jest przedstawienie w OSR oczekiwanego wpływu zmian na koszty po stronie odbiorców energii oraz przychody po stronie wytwórców energii z OZE, przy scenariuszu bazowym opartym na obowiązujących w obecnym stanie prawnym poziomach obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia. OSR wymaga też uzupełnienia o przedstawienie wpływu regulacji na rynek świadectw pochodzenia oraz na realizację zakładanego na 2021 r. udziału OZE w energii elektrycznej. Zgodnie z projektem rozporządzenie ma wejść w życie z dniem 30 sierpnia 2017.

Ministerstwo Rozwoju odniosło się do opracowanych przez Ministerstwo Energii projektów nowych regulacji dla sektora energetyki odnawialnej, postulując m.in. podniesienie przyszłorocznego obowiązku OZE w stosunku do propozycji ME, a także wnosząc uwagi do rządowego projektu nowelizacji ustawy o OZE – w zakresie nowych zasad dopuszczania do aukcji morskich farm wiatrowych.

Oceniając przygotowany przez resort energii projekt rozporządzenia dotyczący obowiązku OZE na przyszły rok Ministerstwo Rozwoju staje po stronie branży OZE, a także bankowców, którzy wskazali, w toku konsultacji, że proponowany przez ME obowiązek jest zbyt niski i nie rozwiąże problemu nadpodaży zielonych certyfikatów.

Ministerstwo Rozwoju wskazuje m.in., że „projektodawca proponuje poziom niższy, niż jest to w ustawie, nie wskazując jakie realne korzyści przyniesie to odbiorcom energii elektrycznej”. Resort wylicza przy tym, że występująca na rynku zielonych certyfikatów i nadal rosnąca nadwyżka „skutkuje rosnącymi stratami ponoszonymi przez sektor wytwórców OZE, które w 2016 r. sięgnęły ok. 3 mld zł”.

W pismach skierowanych do ME w toku konsultacji projektu rozporządzenia dot. obowiązku na 2018 r. branża energetyki odnawialnej zaapelowała o zwiększenie przyszłorocznego obowiązku od poziomu zapisanego w nowelizacji ustawy o OZE z czerwca 2016 r., czyli 20 proc. (w tym 19,35 proc. dla zielonych certyfikatów i 0,65 proc. dla certyfikatów biogazowych).

Ten, wpisany do ubiegłorocznej noweli ustawy o OZE poziom obowiązku OZE na 2017 r., został kilka miesięcy później obniżony przez Ministerstw Energii do 15,4 proc. dla zielonych certyfikatów i 0,6 proc. dla certyfikatów biogazowych.

Teraz ME proponuje w projekcie rozporządzenia dot. obowiązku OZE na 2018 r. podniesienie go, ale tylko do poziomu 18 proc. Taki poziom nie poprawi sytuacji wytwórców działających w systemie zielonych certyfikatów, nie przyczyniając się do redukcji nadpodaży certyfikatów, również zdaniem bankowców, którzy finansowali inwestycje w OZE.

O podniesienie łącznego obowiązku OZE do 20 proc. zwrócił się do Ministerstwa Energii BOŚ Bank, a Związek Banków Polskich ocenił, że w przyszłym roku obowiązek dla zielonych certyfikatów powinien sięgnąć 19,35 proc., a w latach 2019-2021 może wynieść nie mniej niż kolejno 17 proc., 18 proc. i 19 proc. Ponadto ZBP postuluje, aby planowany przez Ministerstwo poziom obowiązku na kolejne lata był wskazany co najmniej w uzasadnieniu do rozporządzenia ME.

– W przypadku projektów finansowych z udziałem kredytu bankowego utrzymanie się zjawiska nadpodaży będzie prowadziło do bardzo poważnych problemów finansowych przedsiębiorców OZE, którzy zainwestowali często w ten projekty swoje oszczędności i którzy zabezpieczyli te kredyty często osobistym majątkiem – pisze Związek Banków Polskich, który wskazuje ponadto na potrzebę przeprowadzenia aukcji pozwalających na migrację elektrowni wiatrowych ze "starego" systemu zielonych certyfikatów do nowego systemu aukcyjnego.