Ostatecznym celem eksperymentu ma być stworzenie syntezy jądrowej, podobnej do Słońca, przy użyciu deuteru

- To Słońce definiuje klimat, a nie dwutlenek węgla - uważa rosyjski astrofizyk Habibullo Ismailovich Abdussamatov

Chińska agencja XINHUA podała w niedzielę, 30 maja br., informację o rekordowym utrzymaniu plazmy o temperaturze 120 mln st. C przez 101 s podczas testowania swojego reaktora termojądrowego. Przez 20 s uzyskano temperaturę 160 mln  st. C. Temperatura plazmy słonecznej wynosi 15 mln st. C. Eksperyment przeprowadzony został na termojądrowym reaktorze nadprzewodzącym typu tokamak (EAST), czyli „chińskim sztucznym słońcu”.

Reaktor ten znajduje się w Hefei, stolicy prowincji Anhui we wschodnich Chinach. Ostatecznym jego celem ma być stworzenie syntezy jądrowej, podobnej do Słońca, przy użyciu deuteru (trwały izotop wodoru o liczbie masowej 2). Szacuje się, że deuter z 1 l wody morskiej może w wyniku reakcji termojądrowej wytworzyć energię odpowiadającą 300 l benzyny.

Około 300 naukowców i inżynierów zmobilizowało się do wsparcia działania obiektu doświadczalnego w kształcie pączka, który obejmuje system próżniowy, system fal RF, system rozpraszania laserowego i system mikrofalowy. W przeciwieństwie do paliw kopalnych, takich jak: węgiel, ropa i gaz ziemny, które są zagrożone wyczerpaniem i stanowią zagrożenie dla środowiska, surowce potrzebne do „sztucznego słońca” są na Ziemi prawie nieograniczone.

Podobne eksperymenty, choć nie tak spektakularne, realizowane są również w drugim chińskim reaktorze termojądrowym znajdującym się w Chengdu stolicy Syczuanu. Podstawą termojądrowego procesu jest fuzja dwóch atomów wodoru, które łączą się, tworząc pojedynczy atom helu, uwalniając w procesie tym wielokrotnie większe ilości  energii, aniżeli uzyskiwane w reakcji, która napędza konwencjonalne elektrownie jądrowe poprzez rozszczepianie dużych atomów, takich jak uran i pluton. Wadą tego reaktora jest to, że reakcja fuzji jest trudna do utrzymania ze względu na wysoką temperaturę, która topi wszystkie materiały, z jakich zbudowany jest reaktor termojądrowy.

Aby tego uniknąć, plazma zawieszona jest w przestrzeni przy pomocy bardzo silnego pola magnetycznego, które wytwarzane jest w tego rodzaju termojądrowym reaktorze. Słońce warunki te uzyskuje w sposób naturalny, gdyż ciężar jego masy wodorowej jest 332 000 większy od masy Ziemi, spychając do środka atomy wodoru, Słońce tworzy niezbędne ciśnienie wymagane do zaistnienia fuzji. Chińczycy twierdzą, że skonstruowany przez nich eksperymentalny reaktor termojądrowy jest pierwszym na świecie tego typu urządzeniem  przystosowanym do wytwarzania całkowicie czystej energii elektrycznej.

Międzynarodowy projekt takiego reaktora realizowany jest we Francji przy naukowym i finansowym udziale Chin, UE, Indii, Japonii, Korei Południowej, Rosji i Stanów Zjednoczonych. W przyszłym roku mają rozpocząć się pierwsze prace nad jego konstrukcją w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.