Opodatkowanie wyrobisk górniczych, czyli o co tak naprawdę chodzi?

Konik tomasz ARC

fot: ARC

Samorządy chcą aby górnictwo płaciło dodatkowy podatek od nieruchomości - akcentuje Tomasz Konik

fot: ARC

Z zaciekawieniem przeczytałem tekst posła i przewodniczącego Sejmowej Podkomisji ds. nowej ustawy Prawo geologiczne i górnicze Jana Rzymełki, który został zamieszczony w opinii tygodnia w Trybunie Górniczej z 23 lipca 2009 r. Wypowiedź ta porusza problematykę nowej ustawy Prawo geologiczne i górnicze. W szczególności odnosi się zaś do kwestii opodatkowania wyrobisk górniczych podatkiem od nieruchomości.

Ponieważ bardzo cenię Pana posła i jednocześnie osobiście zajmuję się poruszaną problematyką już od lat, postanowiłem odnieść się do kilku podniesionych zagadnień. W materii tej pokutuje bowiem ciągle wiele niedopowiedzeń i przyjmowane są nieprawidłowe założenia, które prowadzą do błędnych konkluzji.

Po pierwsze sprawa sporu między górnictwem a samorządami przedstawiana jest bardzo często w taki sposób, jakoby to górnictwo chciało samorządy pozbawiać dochodów z tytułu podatku od nieruchomości. Ta teza nie wytrzymuje jednak starcia z podstawowymi faktami. Górnictwo płaci olbrzymie podatki od nieruchomości. I te podatki wpływają na bieżąco do kasy samorządów.

Przed 2003 r. istniały poważne wątpliwości, co należy w górnictwie opodatkowywać. Przy czym ten spór został pozytywnie dla górnictwa rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy w 2002 r. W celu uniknięcia problemów po 2003 r., ustawodawca postanowił zmienić przepisy. Intencja zmiany przepisów była jasna: doprecyzowanie przepisów, a nie zwiększanie obciążeń podatkowych. Fakt ten został potwierdzony w oficjalnych dokumentach. W załączonej do projektu nowelizacji ustawy z 2003 r. „Ocenie skutków regulacji” (druk sejmowy nr 828 – IV Kadencji Sejmu RP) Rada Ministrów nie wskazywała, że zmienione przepisy mają wiązać się ze wzrostem wpływów z tytułu podatku od nieruchomości. A analiza tutaj przeprowadzona była bardzo dokładna, bo przedstawiono w tym dokumencie nawet ocenę zmiany poziomu wpływów z tytułu podatku od posiadania psów w związku ze zmienionymi przepisami.

I tutaj cały spór powinien się kończyć. Niemniej jednak to, czego Rada Ministrów nie przewidziała w 2003 r., to niektórzy samorządowcy wymyślili kilka lat później. Samorządowcy domagają się teraz od górnictwa nowych podatków od nieruchomości. I ten fakt należy podkreślić z całą mocą, samorządy chcą aby górnictwo płaciło dodatkowy podatek od nieruchomości. Przy czym żądanie to nie znajduje umocowania w przepisach prawa, ani też w intencji wprowadzonych w 2003 r. zmian prawa. Dlatego też nie może być zgody ze strony górnictwa na nowe obciążenia podatkowe, które samorządy chcą obecnie narzucić.

Skoro zaś nowe podatki nie wynikają z przepisów prawa, to nie można twierdzić, że stanowisko prezentowane przez górnictwo pozbawia samorządy jakichkolwiek dochodów. Tych dochodów nigdy w budżetach samorządów nie było. A zatem nie możemy tutaj mówić o stopniowym wygaszaniu obowiązku podatkowego górnictwa jako o potencjalnym rozwiązaniu przedmiotowej kwestii. Ten obowiązek nigdy bowiem na dobrą sprawę nie powstał.

Po drugie, górnictwo od lat prezentuje konsekwentnie argumenty merytoryczne w sporze. Potwierdzeniem tej tezy jest czerwcowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który skierował pytanie do Trybunału Konstytucyjnego. W opublikowanym artykule prasowym jeden z sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdził, że „Zakwestionowaliśmy nieprecyzyjność przedmiotu opodatkowania, a więc określenia pojęcia budowli. Aby pobierać podatki w państwie prawa, ustawa musi jasno precyzować zarówno podmiot, jak i przedmiot podatku. A tutaj tego brakuje”.

W mojej ocenie takie stanowisko jest jednoznaczne i potwierdza ono słuszność stanowiska górnictwa. Czekamy zatem na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego. I to rozstrzygnięcie – z pewnością oparte na merytoryce – będzie kluczowe i, mam nadzieję, ostatecznie rozstrzygnie wszelkie spory na korzyść górnictwa.

Myślę, że bardzo ważna jest zapowiedź, że jedno z najbliższych spotkań podkomisji sejmowej zostanie poświęcone w całości sprawom podatkowym. Takie merytoryczne spotkanie z udziałem wszystkich stron jest niezmiernie potrzebne. Ważny i niezwykle pozytywny jest również wątek podjęcia tematu obciążeń podatkowych na gruncie Parlamentu Europejskiego. Z całą pewnością taka szersza platforma dyskusyjna powinna przyczynić się do zaproponowania i wdrożenia dobrych rozwiązań prawnych w Polsce.
Autor jest dyrektorem w Deloitte Grupa Górnicza i Energetyczna

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Konferencja „Trójkąt Transformacji”. Nie tylko o nowych szansach dla regionów górniczych

W auli Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach trwa konferencja „Trójkąt Transformacji”, Rozmawiamy o transformacji energetycznej, przyszłości gmin górniczych, finansowaniu MŚP, bezpieczeństwie cyfrowym, zasobach strategicznych i odporności regionu. W konferencji biorą udział m.in. przedstawiciele rządu, przedsiębiorcy, naukowcy, samorządowcy. Wydarzenie zorganizowali: Wydawnictwo Gospodarcze, właściciel „Trybuny Górniczej” i portalu nettg.pl oraz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.

Kodeks dobrych praktyk w ostatniej fazie konsultacji

Ministerstwo Aktywów Państwowych jest otwarte na pomysły dotyczące wdrażania idei local content. Kodeks dobrych praktyk w tym obszarze jest w ostatniej fazie konsultacji i w najbliższym czasie może zostać podpisany przez premiera - poinformowała wiceminister aktywów państwowych Eliza Zeidler.

Rozruch Maszyn Industriady 2026 - 12 czerwca w Galerii Szyb Wilson

To będzie artystyczna podróż między tradycją a technologią - 12 czerwca w Galerii Szyb Wilson w Katowicach odbędzie się Rozruch Maszyn Industriady 2026. W programie wyjątkowe spektakle, nowoczesne multimedia i teatr uliczny. - Wydarzenie będzie efektownym prologiem przed weekendową Industriadą, organizowaną w 48 obiektach na terenie województwa śląskiego – podkreślają w Instytucie im. Wojciecha Korfantego, który organizuje festiwal.

Połączyli potencjał całej branży surowcowej

Wspólny front nauki, geologii i górnictwa dla cyberbezpieczeństwa sektora. Politechnika Śląska oraz Główny Instytut Górnictwa – Państwowy Instytut Badawczy dołączają do ISAC SIG — centrum wymiany i analizy informacji o zagrożeniach dla sektora surowców i georóżnorodności. Porozumienie w tej sprawie podpisano 10 czerwca br. w Politechnice Śląskiej. To kolejny etap budowy krajowej platformy współpracy na rzecz odporności cyfrowej górnictwa, energetyki, sektora surowcowego i infrastruktury krytycznej.