Opodatkowanie wyrobisk górniczych, czyli o co tak naprawdę chodzi?

Konik tomasz ARC

fot: ARC

Samorządy chcą aby górnictwo płaciło dodatkowy podatek od nieruchomości - akcentuje Tomasz Konik

fot: ARC

Z zaciekawieniem przeczytałem tekst posła i przewodniczącego Sejmowej Podkomisji ds. nowej ustawy Prawo geologiczne i górnicze Jana Rzymełki, który został zamieszczony w opinii tygodnia w Trybunie Górniczej z 23 lipca 2009 r. Wypowiedź ta porusza problematykę nowej ustawy Prawo geologiczne i górnicze. W szczególności odnosi się zaś do kwestii opodatkowania wyrobisk górniczych podatkiem od nieruchomości.

Ponieważ bardzo cenię Pana posła i jednocześnie osobiście zajmuję się poruszaną problematyką już od lat, postanowiłem odnieść się do kilku podniesionych zagadnień. W materii tej pokutuje bowiem ciągle wiele niedopowiedzeń i przyjmowane są nieprawidłowe założenia, które prowadzą do błędnych konkluzji.

Po pierwsze sprawa sporu między górnictwem a samorządami przedstawiana jest bardzo często w taki sposób, jakoby to górnictwo chciało samorządy pozbawiać dochodów z tytułu podatku od nieruchomości. Ta teza nie wytrzymuje jednak starcia z podstawowymi faktami. Górnictwo płaci olbrzymie podatki od nieruchomości. I te podatki wpływają na bieżąco do kasy samorządów.

Przed 2003 r. istniały poważne wątpliwości, co należy w górnictwie opodatkowywać. Przy czym ten spór został pozytywnie dla górnictwa rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy w 2002 r. W celu uniknięcia problemów po 2003 r., ustawodawca postanowił zmienić przepisy. Intencja zmiany przepisów była jasna: doprecyzowanie przepisów, a nie zwiększanie obciążeń podatkowych. Fakt ten został potwierdzony w oficjalnych dokumentach. W załączonej do projektu nowelizacji ustawy z 2003 r. „Ocenie skutków regulacji” (druk sejmowy nr 828 – IV Kadencji Sejmu RP) Rada Ministrów nie wskazywała, że zmienione przepisy mają wiązać się ze wzrostem wpływów z tytułu podatku od nieruchomości. A analiza tutaj przeprowadzona była bardzo dokładna, bo przedstawiono w tym dokumencie nawet ocenę zmiany poziomu wpływów z tytułu podatku od posiadania psów w związku ze zmienionymi przepisami.

I tutaj cały spór powinien się kończyć. Niemniej jednak to, czego Rada Ministrów nie przewidziała w 2003 r., to niektórzy samorządowcy wymyślili kilka lat później. Samorządowcy domagają się teraz od górnictwa nowych podatków od nieruchomości. I ten fakt należy podkreślić z całą mocą, samorządy chcą aby górnictwo płaciło dodatkowy podatek od nieruchomości. Przy czym żądanie to nie znajduje umocowania w przepisach prawa, ani też w intencji wprowadzonych w 2003 r. zmian prawa. Dlatego też nie może być zgody ze strony górnictwa na nowe obciążenia podatkowe, które samorządy chcą obecnie narzucić.

Skoro zaś nowe podatki nie wynikają z przepisów prawa, to nie można twierdzić, że stanowisko prezentowane przez górnictwo pozbawia samorządy jakichkolwiek dochodów. Tych dochodów nigdy w budżetach samorządów nie było. A zatem nie możemy tutaj mówić o stopniowym wygaszaniu obowiązku podatkowego górnictwa jako o potencjalnym rozwiązaniu przedmiotowej kwestii. Ten obowiązek nigdy bowiem na dobrą sprawę nie powstał.

Po drugie, górnictwo od lat prezentuje konsekwentnie argumenty merytoryczne w sporze. Potwierdzeniem tej tezy jest czerwcowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który skierował pytanie do Trybunału Konstytucyjnego. W opublikowanym artykule prasowym jeden z sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdził, że „Zakwestionowaliśmy nieprecyzyjność przedmiotu opodatkowania, a więc określenia pojęcia budowli. Aby pobierać podatki w państwie prawa, ustawa musi jasno precyzować zarówno podmiot, jak i przedmiot podatku. A tutaj tego brakuje”.

W mojej ocenie takie stanowisko jest jednoznaczne i potwierdza ono słuszność stanowiska górnictwa. Czekamy zatem na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego. I to rozstrzygnięcie – z pewnością oparte na merytoryce – będzie kluczowe i, mam nadzieję, ostatecznie rozstrzygnie wszelkie spory na korzyść górnictwa.

Myślę, że bardzo ważna jest zapowiedź, że jedno z najbliższych spotkań podkomisji sejmowej zostanie poświęcone w całości sprawom podatkowym. Takie merytoryczne spotkanie z udziałem wszystkich stron jest niezmiernie potrzebne. Ważny i niezwykle pozytywny jest również wątek podjęcia tematu obciążeń podatkowych na gruncie Parlamentu Europejskiego. Z całą pewnością taka szersza platforma dyskusyjna powinna przyczynić się do zaproponowania i wdrożenia dobrych rozwiązań prawnych w Polsce.
Autor jest dyrektorem w Deloitte Grupa Górnicza i Energetyczna

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Żyjemy na śladach górnictwa i to się w naszym regionie nie zmieni

Rozmowa z MARTĄ TOMCZOK, prof. dr hab. Uniwersytetu Śląskiego

Rozmowa netTG.pl - odcinek 55 - Wojciech Kuśpik | Prezes Grupy PTWP. Jak będzie wyglądał Śląsk za 5, 10, 15 lat?

Jak będzie wyglądać przyszłość gospodarcza Śląska za 5, 10 czy 15 lat? Czy przemysł obronny, medycyna i nowe technologie zastąpią odchodzące górnictwo i kurczącą się branżę automotive? O to zapytaliśmy Wojciech Kuśpika, Prezesa Grupy PTWP, organizatora m.in. Europejskiego Kongresu Gospodarczego oraz Future Mining Forum & Expo.

W sobotę wchodzą w życie nowe zasady dotyczące taryf za energię elektryczną

Nowe zasady kształtowania taryf za energię elektryczną zaczną obowiązywać w sobotę - wynika z opublikowanego w piątek rozporządzenia Ministra Energii. Resort energii przewiduje, że dzięki zmianom przedsiębiorstwa będą mogły oszczędzić ok. 500 mln zł rocznie.

Zawody ratowników górniczych. Pokazali świetną formę

Jubileuszowe, XXV Zawody Górniczych Zastępów Ratowniczych „Sobin 2026” zgromadziły ratowników i strażaków, którzy na co dzień dbają o bezpieczeństwo pracowników KGHM. Tegoroczna edycja była okazją do sprawdzenia przygotowania zespołów w formule łączącej rywalizację, współpracę i wymianę doświadczeń.