Od strzelanin do majówek

Święta pracy do światowego kalendarza nie wprowadził, jak niektórzy uważają, Włodzimierz Lenin. On je tylko uznał za najważniejsze święto - obok rocznicy rewolucji październikowej - mas pracujących Rosji sowieckiej.

Stało się tak za sprawą uchwały II Międzynarodówki (stowarzyszeniem partii i organizacji socjalistycznych), która w 1889 r. postanowiła, że odtąd robotnicy będą manifestować o chleb i pracę w rocznicę krwawych zajść w Chicago (w 1886 r.). Tam w starciach z policją zginęli robotnicy (a także policjanci). Dla upamiętnienia tych wydarzeń i możliwości manifestowania swoich racji 1 maja stał się dla ruchu socjalistycznego ważnym świętem.

W Polsce pierwszomajowe manifestacje zaczęto organizować w 1890 r. Oczywiście, jak wszędzie wówczas, te demonstracje były nielegalne. Pierwsze były organizowane przez Socjalno-Rewolucyjną Partię "Proletariat". W zaborze rosyjskim były one brutalnie rozpędzane przez carską policję. Z początkiem XX w. organizowały je różne partie z szerokiego nurtu socjalistycznego.

Jednak dopiero w Rosji sowieckiej, a później w Związku Sowieckim (Radzieckim) 1 maja przybrał miano 1 Maja i należną temu świętu rangę i oprawę. W III Rzeszy od 1933 r. 1 Maja był Narodowym Dniem Pracy. Oczywiście wolnym od pracy. Co ciekawe, takim samym w Polsce powojennej stał się dopiero w 1950 r. Rzecz jasna od 1945 r. obchody Święta Pracy (jak je wówczas nazwano) były legalne. W II RP, zwanej po wojnie Polską sanacyjną, za uczestnictwo w 1-majowych pochodach było karane. W Polsce zwanej ludową nieuczestniczenie w świątecznym pochodzie bywało karane w różny sposób.

W 1955 r. papież Pius XII wprowadził do kalendarza liturgicznego tzw. wspomnienie św. Józefa Rzemieślnika, jako alternatywę dla lewicowego (laickiego) Święta Pracy. Po tym, jak skończył się PRL, pochody pierwszomajowe również skończyły się. Zastąpiono je okolicznościowymi majówkami. Te tradycyjne pochody przetrwały w niewielu miastach.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Domański: Opór prezydenta wobec ustawy o windfall tax jest niezrozumiały

Opór prezydenta Karola Nawrockiego wobec rządowej ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych jest absolutnie niezrozumiały - ocenił we wtorek minister finansów i gospodarki Andrzej Domański.

Masz dzieci? Masz wydatki i to wysokie. W 2025 r. wzrosły dochody gospodarstw domowych

Sytuacja materialna gospodarstw domowych poprawiła się w 2025 r. wobec roku poprzedniego. Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na osobę wzrósł nominalnie o 10,5 proc. do 3 tys. 500 zł, podczas gdy wydatki zwiększyły się o 7,3 proc. do 2 tys. 15 zł na osobę - podał we wtorek GUS.

Przemysł motoryzacyjny w Polsce zmniejszył zatrudnienie

W I półroczu br. zatrudnienie w przemyśle motoryzacyjnym w Polsce spadło do poziomu sprzed 9 lat - wynika z raportu AutomotiveSuppliers.pl. Do spadku przyczyniły się przede wszystkim redukcje w branży komponentów i akcesoriów.

Górnicze dziedzictwo jako narzędzie edukacji. Muzeum Saturn zaprasza na cykl szkoleń

Jak wykorzystać dziedzictwo przemysłowe jako narzędzie edukacji, animacji i budowania lokalnych partnerstw? Odpowiedzi na to pytanie poszukiwać będą uczestnicy cyklu szkoleń „Górnicza tożsamość Zagłębia”, organizowanego przez Muzeum Saturn w Czeladzi.