fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Eksperci uważają, że niezbędne jest ustalenie mechanizmu rekompensaty za obniżki płatności dla gospodarstw domowych w wysokości 125,34 zł wprowadzone przez Ministra Klimatu
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Senackie komisje nie wniosły we wtorek poprawek do noweli ustawy o Centralnym Systemie Informacji o Rynku Energii. W nowelizacji znalazły się m.in. przepisy, umożliwiające wypłatę firmom energochłonnym zaliczek na poczet rekompensat.
We wtorek senacka Komisja Gospodarki Narodowej i Innowacyjności oraz Komisja Klimatu i Środowiska opowiedziały się za przyjęciem bez poprawek ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzaniem Centralnego Systemu Informacji o Rynku Energii (CSIRE), mimo że Biuro Legislacyjne Senatu zgłosiło jedną uwagę ogólną i siedem szczegółowych do ustawy.
Zdaniem prawników z legislacyjnego punktu widzenia zmiany wprowadzające rekompensaty dla sektorów energochłonnych i podsektorów energochłonnych oraz dotyczące osłon socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego powinny zostać uregulowane odrębną ustawą, poddaną pełnemu procesowi legislacyjnemu. Biuro legislacyjne zarekomendowało m.in. przyjęcie poprawki mającej na celu skreślenie przepisów w tych kwestiach z rozpatrywanej ustawy.
Obecny podczas posiedzenia komisji wiceminister klimatu i środowiska Miłosz Motyka zwrócił się jednak z prośbą do senatorów o pozytywne zaopiniowanie ustawy bez poprawek. Argumentował m.in., że ustawa jest pilnie potrzebna, ma znaczenie społeczne i rzutuje też na kondycję przedsiębiorstw, których dotyczy.
Sejm znowelizował ustawę wprowadzającą Centralny System Informacji o Rynku Energii 21 maja br., umożliwiając uczestnikom rynku energii możliwość stopniowego przystępowania do tego systemu. W nowelizacji znalazły się też zapisy, umożliwiające wypłatę firmom energochłonnym zaliczek na poczet rekompensat.
Zgodnie z ustawą uczestnicy rynku energii, zakwalifikowani do odpowiednich kategorii będą mogli przystępować do CSIRE stopniowo, choć nie później niż w wyznaczonych dla odpowiednich kategorii terminach. Jednocześnie utrzymuje się termin technicznego uruchomienia samego CSIRE 1 lipca 2025. Jako ostateczny termin rozpoczęcia pełnej wymiany informacji między wszystkimi uczestnikami za pośrednictwem CSIRE wskazano 19 października 2026 r.
Przygotowywana zmiana utrzymuje termin wdrożenia przepisów dotyczących prosumenta wirtualnego - od 2 lipca 2025 r., ale przy umożliwieniu funkcjonowania tego typu podmiotów w okresie przejściowym do października 2026 r. na terenie jednego Operatora Systemu Dystrybucyjnego. W okresie od 2 lipca 2025 r. do 19 października 2026 r. prosument wirtualny będzie funkcjonował bez potrzeby wykorzystania CSIRE na obszarze tego samego OSD. Ograniczenie to ma zostać zdjęte od 20 października 2026 r.
Jednocześnie ustawa przesuwa termin związany z obowiązkiem zaoferowania przez inwestorów farm wiatrowych energii z co najmniej 10 proc. mocy zainstalowanej mieszkańcom gminy na zasadach prosumenta wirtualnego po cenie wynikającej z kosztów budowy. Obecnie obowiązek ten dotyczy inwestorów, którzy pozwolenie na budowę farmy dostaną po 2 lipca 2025 r. W nowelizacji przesunięto go na 20 października 2026 r.
CSIRE będzie scentralizowanym systemem służącym do gromadzenia, przechowywania i przetwarzania wszystkich informacji technicznych i handlowych z rynku energii elektrycznej - od konsumentów, prosumentów, wytwórców, sprzedawców, operatorów systemów dystrybucyjnych oraz operatora systemu przesyłowego. Umożliwi np. szybką zmianę sprzedawcy czy korzystanie z cen dynamicznych energii. Obowiązek przystąpienia do CSIRE mają operatorzy przesyłowi i dystrybucyjni, sprzedawcy, podmioty odpowiedzialne za bilansowanie. Operatorem CSIRE będą PSE.
W trakcie prac sejmowych do ustawy wprowadzono zapisy, zmieniające ustawę o rekompensatach dla sektora energochłonnego i wprowadzające możliwość wypłaty zaliczek na poczet rekompensat. Wartość rekompensaty ma wynosić 60 proc. rekompensaty wypłaconej za poprzedni rok kalendarzowy, a wartość będzie dodatkowo korygowana o współczynnik uwzględniający zmianę cen uprawnień do emisji między rokiem wypłaty zaliczki, a poprzednim rokiem kalendarzowym.
