Nowe życie po kopalni Centrum. Bytom stawia na innowacje i przedsiębiorczość
Na terenie byłej kopalni Centrum w Bytomiu powstanie akcelerator biznesowy KSSENON – centrum kreatywności, innowacyjności i przedsiębiorczości. Projekt jest realizowany przez Katowicką Specjalną Strefę Ekonomiczną w partnerstwie z miastem Bytom. Koszt inwestycji to blisko 100 mln złotych, a blisko 70 proc. tej kwoty to dofinansowanie z funduszy unijnych.
fot: KSSE/UM Bytom
Teren po kopalni Centrum w Bytomiu. To powstanie akcelerator biznesowy KSSENON
fot: KSSE/UM Bytom
Na terenie byłej kopalni Centrum w Bytomiu powstanie akcelerator biznesowy KSSENON – centrum kreatywności, innowacyjności i przedsiębiorczości. Projekt jest realizowany przez Katowicką Specjalną Strefę Ekonomiczną w partnerstwie z miastem Bytom. Koszt inwestycji to blisko 100 mln złotych, a blisko 70 proc. tej kwoty to dofinansowanie z funduszy unijnych.
Projekt „Akcelerator biznesowy KSSENON – budowa centrum kreatywności, innowacyjności oraz przedsiębiorczości w Bytomiu” ma powstać na ponad 4 hektarach terenu byłej bytomskiej kopalni Centrum. Jego budowę zaplanowano w latach 2027 – 2029, a planowany koszt inwestycji to ponad 97 mln zł. Większość pokryje unijne dofinansowanie - Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna i samorząd Bytomia dostaną na ten cel 67,2 mln zł ze środków Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w ramach Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021–2027. We wtorek, 30 czerwca 2026 r., strony podpisały z województwem śląskim umowę na dofinansowanie projektu.
- Kiedyś były tu tysiące miejsc pracy pod ziemią, dzisiaj trochę teren straszy, ale już niedługo - dzięki współpracy Urzędu Marszałkowskiego i Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej i miasta Bytomia powstaną tu nowe miejsca pracy. Czy tysiące? To się okaże, ale na pewno umożliwimy zakładanie firm, biznesu tym, którzy nie mają gdzie tego robić, którzy potrzebują takich przestrzeni, a na pewno w Bytomiu takich przestrzeni potrzeba – podkreślił marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa.
Czym będzie akcelerator biznesowy KSSENON Bytom?
Akcelerator biznesowy KSSENON ma być kompleksem hal produkcyjnych z zapleczem, służący głównie mikro, małym i średnim przedsiębiorcom. Podobną inwestycję KSSE zrealizowała już w Żorach. Hale ma uzupełniać trzykondygnacyjny budynek biurowo-usługowy dla Centrum Kompetencji „Akademii Umiejętności Zawodowych KSSENON” i centrum coworkingu, a także dwukondygnacyjny budynek biurowy połączony z jedną z hal. Kompleks ma zapewniać 10 tys. m² powierzchni produkcyjno-magazynowej i 2,5 tys. m² powierzchni biurowo-usługowej.
- Będzie to na pewno centrum przedsiębiorczości, innowacyjności, w którym spotkają się biznes, edukacja i wiedza. W szczególności mikro, małe i średnie firmy mogły znaleźć miejsce na działalność gospodarczą w pewnym ekosystemie, w pewnym miejscu, które pozwoli funkcjonować w nowoczesnej infrastrukturze. Myślę, że właśnie w tym miejscu stworzymy pewien unikalny ekosystem współpracy firm, współpracy ludzi – zaznaczył prezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Rafał Żelazny.
Projekt przewiduje powstanie spójnego kompleksu modularnych hal przemysłowych wraz z niezbędną dla jego funkcjonowania infrastrukturą drogową i techniczną oraz zagospodarowaniem terenu. Hale będą przeznaczone pod wynajem na prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o nowoczesną infrastrukturę. KSSE zakłada dzielenie lub łączenie powierzchni w zależności od potrzeb, z minimalną powierzchnią wynajmu 300 m kw.
Tereny po kopalni Centrum będą pełniły nowe funkcje gospodarcze
- To bardzo ważny teren, dlatego też miasto Bytom ten projekt wskazało jako projekt kluczowy i nie bez przyczyny dzieje się to w dziedzinie gospodarczej, która jest dla nas najistotniejszą ze wszystkich. Bardzo się cieszę, że krok po kroku projekt jest realizowany. Miasto Bytom w ramach swojego zakresu ten teren uzbroi, wybuduje drogi i kanalizacje, tak aby wszystko mogło tu sprawnie przebiegać. Koszt, który będzie poniesiony po stronie miasta to ponad 20 mln złotych - podał prezydent Bytomia Mariusz Wołosz. - KSSENON powstanie w sąsiedztwie nowej strażnicy Państwowej Straży Pożarnej oraz planowanych do budowy miejskiego basenu i komisariatu policji. Także dzięki KSSENON-owi już wkrótce tereny po kopalni Centrum będą pełniły nowe funkcje gospodarcze – dodał prezydent Wołosz.
Początek projektu KSSENON Bytom to lipiec 2024 r. Wówczas porozumienie w tej sprawie podpisali przedstawiciele samorządu Bytomia, KSSE oraz Spółki Restrukturyzacji Kopalń. Trzy miesiące później SRK przekazała miastu m.in. na ten cel ponad 12 hektarów terenu dawnej kopalni Centrum.
Na terenie dawnej kopalni od 2020 r. działa Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Bytomiu. W kolei w marcu 2026 r. SRK przekazała samorządowi Bytomia kolejne blisko 4 hektary pokopalnianego terenu, gdzie będzie budowany kryty basen.
W kopalni Centrum fedrowano ponad 130 lat
Kopalnia Centrum w Bytomiu powstała w 1881 roku z połączenia kilku kopalń i pól górniczych pod nazwą Vereinigte Karsten-Centrum. W kolejnych dekadach kopalnia była rozbudowywana, a jej szyby i infrastruktura techniczna umożliwiały coraz głębszą eksploatację złoża.
Po II wojnie światowej kopalnia krótko funkcjonowała pod nazwą Centrum, bo w 1950 r. zmieniono ją na Dymitrow – na cześć bułgarskiego działacza komunistycznego Georgija Dymitrowa. Nazwa Centrum powróciła w 1990 roku.
W kopalni Dymitrow doszło do jednej z największych tragedii w powojennym górnictwie w Polsce. 10 października 1979 roku doszło tam do tragicznego w skutkach wybuchu pyłu węglowego w wyniku którego zginęło 34 górników.
W 1993 roku rozpoczął się proces przekształceń i łączenia kopalni Centrum z innymi zakładami, który ostatecznie doprowadził do zakończenia wydobyci. W maju 2015 roku została postawiona w stan likwidacji, a cały proces zakończono w 2023 roku. Na terenie dawnego zakładu funkcjonuje Pompownia Stacjonarna Centrum, która jest częścią Centralnego Zakładu Odwadniania Kopalń SRK i pełni kluczową rolę w zabezpieczaniu okolicznych zakładów z terenu niecki bytomskiej.
