Nowa przestrzeń pamięci i kultury. Otwarcie rozbudowanego ŚCWiS w Katowicach
Rodziny górników poległych 16 grudnia 1981 roku w kopalni „Wujek”, mieszkańcy Katowic, samorządowcy, przedstawiciele środowisk kulturalnych oraz partnerzy instytucji wspólnie uczestniczyli w uroczystym otwarciu rozbudowanej siedziby Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z „Wujka” w Katowicach.
Rodziny górników poległych 16 grudnia 1981 roku w kopalni „Wujek”, mieszkańcy Katowic, samorządowcy, przedstawiciele środowisk kulturalnych oraz partnerzy instytucji wspólnie uczestniczyli w uroczystym otwarciu rozbudowanej siedziby Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z „Wujka” w Katowicach.
Uroczystość otwarcia rozbudowanej siedziby Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności w Katowicach odbyła się 26 czerwca 2026 r. Jak podkreślają w ŚCWiS było to symboliczne zwieńczenie inwestycji, której celem było stworzenie nowoczesnej i dostępnej przestrzeni dla kultury, edukacji oraz integracji lokalnej społeczności.
Otwarcia dokonali członkowie rodzin górników poległych w kopalni „Wujek” w pierwszych dniach stanu wojennego: Krystyna Gzik, Magdalena Pelc, Małgorzata Cierkos, Jan Wilk oraz przywódca strajku w grudniu 1981 r. Stanisław Płatek. Wcześniej wszyscy uczestnicy uroczystości złożyli kwiaty pod krzyżem-pomnikiem Dziewięciu z „Wujka”.
„Budujemy tożsamość”
Otwarciu towarzyszyło hasło „Budujemy tożsamość:”, które – jak tłumaczą w ŚCWiS - nawiązuje do roli, jaką instytucja odgrywa w życiu mieszkańców – jako miejsce spotkań, dialogu, pielęgnowania pamięci oraz rozwijania aktywności kulturalnej kolejnych pokoleń. Nowe pomieszczenia pozwolą na organizację większej liczby wydarzeń, wystaw, warsztatów, spotkań autorskich, koncertów i działań edukacyjnych.
- Budowanie tożsamości oznacza troskę o pamięć i świadomość tego, co głęboko tkwi w nas samych, a czego nie zawsze potrafimy dostrzec. Nasza instytucja powstała po to, aby na nowo odkrywać, skąd się wywodzimy i komu dziś zawdzięczamy wolność. Budowanie tożsamości to opowieść o nas, naszych korzeniach i naszej przyszłości. To nasza wspólna historia – podkreślił Robert Ciupa dyrektor ŚCWiS.
Początek kolejnego etapu działalności ŚCWiS
Rozbudowa ŚCWiS odbyła się w ramach projektu „Śląska tożsamość. Adaptacja budynków historycznych kopalni Wujek na potrzeby działalności kulturalnej Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności-Etap 1”, na który ŚCWiS otrzymało dotację ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji). Wartość projektu wyniosła 21 001 732,59 zł, a dofinansowanie z Funduszy Europejskich 15 852 689,23 zł.
- Otwarcie nowej części siedziby stanowi początek kolejnego etapu działalności centrum. To przestrzeń tworzona z myślą o mieszkańcach i razem z mieszkańcami – miejsce, w którym historia spotyka się ze współczesnością, a kultura staje się narzędziem budowania wspólnej tożsamości – zaznaczają w ŚCWiS.
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z „Wujka”
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z „Wujka” w Katowicach to instytucja kultury prowadzona wspólnie przez Samorząd Województwa Śląskiego i Miasto Katowice. Zajmuje się różnorodnymi aktywnościami, które upamiętniają ofiary pacyfikacji kopalni „Wujek” w stanie wojennym. 16 grudnia 1981 r., w wyniku ataku sił milicyjno-wojskowych na górników strajkujących w kopalni przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w PRL, zginęło dziewięciu uczestników strajku. Zostali śmiertelnie zranieni kulami wystrzelonymi przez pluton specjalny ZOMO. Multimedialna wystawa stała w ŚCWiS na co dzień opowiada o tych wydarzeniach oraz o historii oporu społeczeństwa wobec systemu komunistycznego.