Nie każdy potrafi sięgnąć po pieniądze na wymianę starego pieca, modernizację instalacji grzewczej, ocieplenie domu

Elektroniczne tablice pokazują m.in. aktualne stężenie pyłów zawieszonych

– Finansujemy projekt pilotażowy, realizowany wspólnie z władzami gmin Zabierzów (Małopolska) i Wilkowice (Śląsk), mający na celu mobilizację mieszkańców tych miejscowości do wymiany kopciuchów i termomodernizacji domów w ramach programu Czyste Powietrze – informuje prezes NFOŚiGW Piotr Woźny.

– W pilotażu chcemy wypracować optymalny model współpracy z samorządami w Czystym Powietrzu. Dzięki temu przyczynimy się również do pojawienia się zielonych kropek w obwarzanku Krakowa, jako że Zabierzów to jedna z gmin metropolii krakowskiej - dodał Woźny.

Nie każdy potrafi sięgnąć po pieniądze na wymianę starego pieca, modernizację instalacji grzewczej, ocieplenie domu jednorodzinnego czy wymianę okien i drzwi. Doświadczenie pokazuje, że potrzeba profesjonalnego doradztwa. A nawet poprowadzenia potencjalnych beneficjentów niemal za rękę przez procedurę prawidłowego wypełnienia i złożenia wniosku o dotację na ekoinwestycję. Dlatego Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej sprawdza, jakie rezultaty przyniesie takie kompleksowe wsparcie.

Nowe rozwiązanie testują mieszkańcy dwóch gmin wybranych do pilotażu ze względu na ich położenie i charakterystykę. Zabierzów i Wilkowice to gminy wiejskie – z przeważającą zabudową jednorodzinną – usytuowane na terenach o największym zanieczyszczeniu powietrza w Polsce.

Dwumiesięczny pilotaż – realizowany na podstawie umowy z firmą pomagającą przy wypełnieniu wniosków o dofinansowanie – rozpoczął się w pierwszej połowie stycznia. Bezpłatne działania informacyjno-doradcze kierowane są do wszystkich mieszkańców Zabierzowa oraz Wilkowic zainteresowanych programem Czyste Powietrze. Obejmują one: po dwa spotkania informacyjne w każdej z gmin, dyżury konsultacyjne, a nawet doradztwo w indywidualnych domach. Konsultanci Czystego Powietrza będą pomagali w wypełnianiu i składaniu wniosków do właściwych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska (Kraków i Katowice).

– W ten sposób pozyskamy dodatkowych beneficjentów, którzy ze względu na brak wiedzy, obawę przed formalnościami czy brak mobilności do tej pory nie skorzystali z programu – wyjaśnia szef NFOŚiGW. – Wyciągniemy też wnioski, czy ten sposób działania przyniesie wymierne korzyści, czyli wzrost liczby składanych wniosków.

Do tej pory do porozumienia w ramach współpracy przy realizacji programu „Czyste Powietrze” przystąpiło ponad 630 gmin w Polsce. Rekomendacje z pilotażu NFOŚiGW posłużą do optymalizacji sposobu udziału jednostek samorządu terytorialnego we wdrażaniu Czystego Powietrza.

Piotr Woźny przypomina, że to właśnie samorządy są najbliżej swoich mieszkańców, znają ich potrzeby i trudności w uzyskaniu dofinansowania, ale trzeba połączyć siły JST z Narodowym i wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska, by podnosić świadomość lokalnych społeczności w zakresie dbania o jakość powietrza, co przełoży się na liczniejsze grono wnioskodawców o środki w programie.