Zabrze: Poziom świętej Barbary w Guido zaprasza

Kiedyś była tu stacja pomp, od czwartku (10 grudnia) jest tu (oficjalnie) kaplica św. Barbary. 170 m pod ziemią, w zabytkowej kopalni Guido w Zabrzu. Ten poziom nazywa się teraz Poziomem św. Barbary i prezentuje pozamaterialną, duchową część górniczej kultury.

Dwanaście figurek patronki (między innymi) górników umieszczono w szklanych gablotach, w przedsionku do kaplicy, w której w czwartek mszę odprawili: abp Wiktor Skworc (metropolita katowicki) i bp Jan Kopiec (biskup gliwicki) wespół z duchownymi z Zabrza.

Dotychczas ten poziom w Guido (drugi to 320 m) miał charakter edukacyjny. Najczęściej odwiedzały go dzieci. Po przebudowie około kilometrowa trasa koncentruje się na przedstawieniu trudu pracy w kopalni z początku XX wieku (z wykorzystaniem specjalnie w tym celu wyreżyserowanych filmów) oraz na prezentacji kultu św. Barbary w górnośląskim górnictwie.

Głównym elementem trasy jest utworzona kaplica św. Barbary. W czwartek poświęcił ją i przewodniczył w odprawionej tam podziemnej mszy metropolita katowicki abp Wiktor Skworc. Arcybiskup przypomniał, że w kopalniach węgla kamiennego pod ziemią nie było kaplic, choć były czasem figury świętej czy obrazy z jej wizerunkiem.

- Kaplice były w salach zbornych na powierzchni. Tutaj, w tej zabytkowej kopalni powstała kaplica - myślę, że też po to, aby zwiedzających poinformować, że górnicy byli ludźmi pobożnymi.

Metropolita mówił, że św. Barbara towarzyszyła górnikom w ciężkiej pracy, "w jakimś sensie ich duchowo ubezpieczając".

- To dla nich było ogromnie ważne. I przypomnienie tego turystom też może być pouczające - uznał hierarcha.

Centralnym punktem kaplicy (wolno będzie w niej odprawiać tylko msze św. i nabożeństwa, więc nie będzie udzielać się w niej ślubów kościelnych) jest figura św. Barbary dłuta Pitra Prusa, stojąca na tle witrażu będącego dziełem Marty Powązki. Kaplica jest jedną ze stref tematycznych Poziomu św. Barbary. Pozostałe to: "praca w kopalni", "rozum i wiara", oraz "św. Barbara - konteksty".

Pierwsza strefa przybliża specyfikę pracy w kopalni z przełomu wieku XIX i XX. Można zobaczyć doskonale zachowane stajnie (w kopalni do 1956 r. używano 24 koni w systemie 12-godzinnej pracy). Mieszcząca się w tzw. dawnej hali pomp strefa "rozum i wiara" ma odnosić się do skojarzeń i relacji między wiedzą i wiarą. W ostatniej strefie - zlokalizowanej w okolicach szybu Guido - znalazły się muzealia pokazywane w pięciu gablotach oraz prezentowane za pomocą stanowisk multimedialnych (można wysłuchać opowieści górnika Henryka Piechały z kopalni Walenty w Rudzieśląskiej). Można tam też, korzystając z multimedialnej bazy, pogłębić wiedzę o św. Barbarze, a także miejscu, w którym urządzono poświęconą jej wystawę.

Otwarcie Poziomu św. Barbary to udostępniania nowych/odrestaurowanych elementów infrastruktury Guido. Na przełomie stycznia i lutego będzie otwarta tzw. trasa ekstremalna. Będzie to półtorakilometrowa symulacja "prawdziwej kopalniˮ ze wszelkim dla niej niedogodnościami (które nie zagrażają ani zdrowiu, ani życiu zwiedzających). By ją pokonać, trzeba będzie mieć trochę kondycji, bo trasa początek będzie miała od zejścia na głębokość ok. 355 m. Będzie przebiegała wzdłuż zachowanej ścianę węglową o długości 110 m i nachyleniu 10 stopni.

Rodowód Gudio sięga 1855 r. Od 1967 do 1982 r. była to kopalnia doświadczalna. Od 1982 do 1996 r. funkcjonował w niej Skansen Górniczy Guido. W obecnym kształcie (wchodzi w skład Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu) kopalnia funkcjonuje od połowy 2007 r. W 2014 r. kopalnię odwiedziło 135 tys. turystów.

W galerii: Poziom św. Barbary. Zabrze, 10 grudnia 2015 r. (zdjęcia: Andrzej Bęben - nettg.pl).