fot: swietodrzewa.pl
fot: swietodrzewa.pl
Pomniki przyrody to naturalne i kulturalne dziedzictwo kraju o wartości historycznej i edukacyjnej - mówi PAP Piotr Dobrzyński, szef Departamentu Informacji o Środowisku w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. W Polsce jest ponad 36 tys. takich obiektów.
Dobrzyński zauważył, że warto zainteresować tą formą ochrony przyrody samorządy, gdyż to one podejmują decyzje o ustanowieniu nowych pomników przyrody.
Według Dobrzyńskiego, drzewa w Polsce "mają duże znaczenie, nie tylko historyczne i kulturowe, ale i sentymentalne". Przypomniał, że w Polsce jest wiele drzew powiązanych z historią kraju, czy jakąś tradycją. Jako przykłady pomników o wartości kulturowej podał zamieniony na monument z brązu wiąz na Pawiaku, odtworzone drzewo na pl. Zamkowym w Warszawie, czy wreszcie rosnący w województwie świętokrzyskim Dąb Bartek. O tym drzewie powiedział, że "wykonało większą pracę w edukacji przyrodniczo-leśnej, niż niejeden ośrodek edukacyjny", gdyż regularnie oglądają je wycieczki.
Dobrzyński przypomniał, że obecnie powstaje Państwowy Rejestr Obszarów Chronionych, do którego trafiają również informacje o pomnikach przyrody.
- To pierwsza inwentaryzacja pomników przyrody od czasów powojennych, więc chciałbym, żeby te dane, pozyskane przy dużym nakładzie pracy i trudzie nie zostały wykorzystane tylko do tego rejestru, ale też promowały (...) ideę pomników przyrody - zaznaczył.
Wskazał, że chroniony prawem pomnik przyrody nie powstaje automatycznie, gdy tylko spełni określone kryteria dotyczące wieku lub wielkości.
- Pomnikiem przyrody staje się wtedy, gdy jest chęć ku temu, aby go ustanowić pomnikiem przyrody. A ta chęć musi wypływać z działań lokalnych - podkreślił.
- Warto więc zainteresować tą formą ochrony przyrody radę gminy, ponieważ to gmina wyznacza pomniki przyrody. I tylko wtedy, kiedy społeczeństwo wyrazi taką chęć - mówił Dobrzyński.
Jego zdaniem, coraz mniejszą wagę przywiązujemy do pomników przyrody, a koncertujemy się na technologiach i multimediach. A być może warto byłoby w drodze do szkoły, do domu, zobaczyć drzewo cenne przyrodniczo - zaznaczył.
- W zamian dostaje się przyjemność patrzenia na to drzewo, świadomość, że to drzewo jest w jakiś specjalny sposób wyróżnione, świadomość tego, że tworzymy coś dla przyszłych pokoleń i coś po sobie zostawiamy. Myślę, że jest to cenniejsze niż fragment ziemi, które to drzewo zajmuje - powiedział ocenił Dobrzyński.
W Polsce zarejestrowano ponad 36 tys. pomników przyrody. Są to zarówno elementy przyrody ożywionej: drzewa, krzewy, aleje drzew, jak i fragmenty przyrody nieożywionej, takie jak skały, głazy narzutowe, źródła, wodospady, czy jaskinie.
Najstarszym drzewem, liczącym ok. 760 lat jest rosnący w Borach Dolnośląskich dąb Bolesław Chrobry. Najsłynniejszym - świętokrzyski Dąb Bartek, mający ok. 640 lat.
Najwięcej pomników przyrody - ponad 4250 - znajduje się na Mazowszu.
