Należności publicznoprawne górnictwa przekraczają 6 mld zł rocznie

W tegorocznym projekcie budżetu państwa nie znalazły się środki na inwestycje początkowe w górnictwie. Choć dyskusja na ten temat toczy się od kilku tygodni, wśród padających w niej argumentów nie pojawia się jeden z istotniejszych – skala zobowiązań publicznoprawnych sektora.

Co roku do budżetu państwa, budżetów górniczych gmin, państwowych funduszy i ZUS-u trafiają miliony złotych wpłacanych w ramach różnych podatków i należności. Tylko w ubiegłym roku zobowiązania sektora z tego tytułu wyniosły 6,1 mld zł. W tym samym czasie dotacje budżetowe na rzecz górnictwa zamknęły się kwotą 421 mln zł, a osiągnięte przez branżę przychody 17,6 mld zł.

Ponad 43 proc. spośród ubiegłorocznych zobowiązań górnictwa stanowiły wpłaty z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. Złożyły się na nie ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i zdrowotne, a łączna wielkość wpłat wyniosła 2,66 mld zł. Kolejnym znaczącym zobowiązaniem jest odprowadzany przez sektor podatek VAT. Zeszłoroczna wartość tego obciążenia to 1,97 mld zł. Sprzedaż węgla kamiennego w Polsce jest obciążona najwyższą stawką VAT – czyli podatku od towarów i usług – w Unii Europejskiej. Zdaniem Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej wysokość tego podatku nie wpływa bezpośrednio na sytuację producentów węgla, lecz ma znaczenie jako czynnik cenotwórczy energii elektrycznej i cieplnej produkowanej z tego surowca.

Wśród kolejnych zobowiązań górnictwa wobec budżetu państwa znajduje się podatek dochodowy od osób fizycznych (693 mln zł w 2007 roku), podatek dochodowy od osób prawnych, wpłata z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, podatek akcyzowy i cło. Obciążenia górnictwa wobec gmin, na które składają się opłata eksploatacyjna oraz podatek od nieruchomości, wyniosły w 2007 roku ponad 250 mln zł.

Ubiegłoroczne obciążenia za korzystanie ze środowiska, na które złożyło się aż osiem różnych zobowiązań, wyniosły 114 mln zł, wpłata na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych to kolejne prawie 163 mln. GIPH zwraca uwagę na stosowaną wobec górnictwa praktykę, związaną z obciążeniami na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (83 mln zł). Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wysokość obciążeń z tego tytułu, a także ewentualne zwolnienia z wpłat, uzależnione są od wskaźnika zatrudniania osób niepełnosprawnych w danym przedsiębiorstwie.

Tymczasem górnictwo nie ma możliwości zatrudniania do pracy pod ziemią osób niepełnosprawnych i tym samym nie może korzystać z dostępnych udogodnień.