fot: Tomasz Rzeczycki
W kwietniu pociągi nie kursują z powodu wymiany części szyn, ale na 1 maja trasa ma być przejezdna
fot: Tomasz Rzeczycki
W poniedziałek, 1 maja 2023 r., po półrocznej przerwie mają zostać wznowione przewozy pasażerskie na linii wąskotorowej Bytom - Tarnowskie Góry. Większą część trasy w maju pociągi prowadzone będą lokomotywą parową Ryś. Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, będące przewoźnikiem na tej trasie, zgromadziło już węgiel do parowozu. Paliwo to pochodzi z miejscowej kopalni, znajdującej się w pobliżu linii wąskotorowej.
- Węgiel kupujemy z Eko-Plusa. To dobry węgiel, niedaleko i w rozsądnych cenach - mówi Paweł Niemczuk, pełnomocnik zarządu i dyrektor do spraw administracyjnych w Stowarzyszeniu Górnośląskich Kolei Wąskotorowych w Bytomiu.
Pociągi mają kursować 1 i 3 maja oraz w cztery kolejne niedziele tego miesiąca, czyli 7, 14, 21 i 28 maja. Na odcinku Bytom Wąskotorowy - Bytom Karb Wąskotorowy skład ma być prowadzony lokomotywą spalinową, a pomiędzy Karbiem a przystankiem Tarnowskie Góry Wąskotorowe lokomotywą parową. Wymiana lokomotywy na stacji w Karbiu ma trwać zaledwie pięć minut. Bilety jednoprzejazdowe kosztować będą 20 zł, a ulgowe dla dzieci, młodzieży i inwalidów za 15 zł. To ceny kilkukrotnie droższe od ceny przejazdu autobusem pomiędzy tymi miastami, wynoszącej 5,60 zł, jednak wyraźnie taniej niż koszt przejazdu taksówką z Bytomia do Tarnowskich Gór. Odjazdy z Bytomia zaplanowano na godz.: 9.15, 12.15 i 15.15, a z Tarnowskich Gór na godz.: 10.40, 13.40, 16.40.
Ostatni pociąg pasażerski na tej trasie przejechał na początku października 2022 r. Potem podjęte zostały remonty i wymiany szyn. Wzdłuż ul. Lazarówka w Bytomiu wymieniono 500 m szyn, a w Tarnowskich Górach w rejonie dawnej stacji Repty około 300 m. W drugiej połowie kwietnia br. podjęta została wymiana 120 m szyn w Bytomiu przy dawnej stacji Lazarówka. Te prace pozwolą na zlikwidowania ograniczeń prędkości. Obecnie najstarsze szyny na trasie znajdują się na stacji Bytom Karb Wąskotorowy w torze nr 17, służącym do odstawy wagonów i załadunku kruszywa. Pojedyncze szyny są tam z 1872 r.
Majowe pociągi nie dojadą do Miasteczka Śląskiego ze względów czasowych. Przejazd pociągu prowadzonego z Bytomia parowozem Ryś trwałby wraz z niezbędnym nawęglaniem i nawadnianiem dwie i pół godziny, co byłoby czasem tragicznie długim. Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych planuje w przyszłości doprowadzić do stanu używalności dwa inne posiadane parowozy: Tw-53 oraz Tw-47.
Ten drugi ma ciekawą historię. Przez pewien czas stacjonował w Tarnowskich Górach przy używanym przez wodociągi szybie Staszic, pełniąc tam rolę... kotłowni węglowej. Potem stał tam już tylko w roli eksponatu. Kupiła go więc firma Periba i ustawiła jako pomnik w Bytomiu przy ul. Siemianowickiej, przy posesji będącej dawniej siedzibą Zakładów Górniczo-Hutniczych Orzeł Biały. W 2006 r. parowóz ten przejęła gmina Bytom od firmy w zamian za zobowiązania podatkowe. I przetransportowano go na stację Bytom Karb Wąskotorowy.
Zanim doczekamy się remontu parowozów, prędzej jest szansa zobaczyć na wąskich torach wagony, które gminie Bytom przekazała Spółka Restrukturyzacji Kopalń SA z likwidowanych kopalń węgla kamiennego. W kwietniu 2023 r. osiem zestawów kołowych z tych wagonów przewieziono TIR-em z Bytomia do Łodzi. MPK Łódź podjęło się przekucia tych zestawów z rozstawu 750 mm na obowiązujący na GKW rozstaw 785 mm. W ten sposób bytomski przewoźnik będzie mógł wykorzystywać dwa wagony do przewozu szyn oraz sześć wagonów węglarek niskościennych. Te ostatnie nie będą już woziły węgla, lecz kruszywo w razie konieczności naprawy toru.
Plan zakłada, że po zakończeniu majowych przewozów pasażerskich w czerwcu ma być przeprowadzona przebudowa układu torowego przystanku Tarnowskie Góry Wąskotorowe. Niestety, wymaga to szeregu biurokratycznych uzgodnień. Znaczna część linii wąskotorowej to własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym PKP SA, przekazanej w użyczenie gminom Miasteczko Śląskie, Tarnowskie Góry i Bytom. Z tego względu Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych zostało zobowiązane, aby uzyskać uzgodnienia od wszystkich spółek grupy PKP co do tego, czy na terenie przystanku wąskotorowego w Tarnowskich Górach przy rondzie ks. Franciszka Blachnickiego nie ma jakiejś infrastruktury należącej np. do PKP Energetyka, TK Telekom czy nawet do Zakładu Infrastruktury PKP PLK.
Potem wznowienie ruchu pociągów pasażerskich ma nastąpić w sobotę, 17 czerwca br., z okazji Industriady. Odtąd pociągi mają kursować do początku września w soboty i niedziele oraz we wtorek, 15 sierpnia. Wakacyjne kursy mają być realizowane na trasie Bytom Wąskotorowy - Miasteczko Śląskie Wąskotorowe.
