fot: ARC
fot: ARC
Zygmunt, to główny szyb wentylacyjny Murcek. Do jego drążenia – w ramach rozwojowych inwestycji kopalni – przystąpiono przed 15 laty. Do roku 1990 r. uzbrojona rura szybowa została zgłębiona do 621 m. Na powierzchni wzniesiono budynek maszyny wyciągowej i zainstalowano samą maszynę. W rok później uruchomione zostały wentylatory głównego przewietrzania kopalni, zaś w 1992 r. stanęła wieża szybowa. Wraz z rozwojem kopalni pojawiła się potrzeba, by Zygmunt, obok funkcji wentylacyjnej, pełnił również zjazdowo-materiałową. Chodziło zwłaszcza o przejęcie z głównych szybów kopalni transportu w całości wielkogabarytowych elementów o masie do 15 ton.
Trzy lata modernizacji
Rozstrzygnięty w 2004 r. przetarg wyłonił wykonawcę dalszych robót, tj. konsorcjum dwóch firm – świętochłowickiego Prinżbudu-5 oraz bytomskiego Przedsiębiorstwa Budowy Szybów SA. Umowa zakładała trzyletni okres realizacji inwestycji. Wytwórcą mechanicznego fragmentu maszyny wyciągowej były ZUT ZGODA, zaś jej części elektrycznej – DOLMEL i ELCAM.
Trzyletni etap modernizacji Zygmunta obejmował zarówno roboty na powierzchni, w samej rurze szybowej, jak i na dole kopalni. Na powierzchni m.in. został wzniesiony budynek nadszybia wraz z instalacjami i urządzeniami przyszybowymi. Zmodernizowano także maszynę wyciągową oraz zabudowano, zasilającą ją, rozdzielnię 20 kV RMW-Z.
Maszyna otrzymała nowy napęd wraz ze sterowaniem. Nowe są także układy sygnalizacji alarmowej, rewizji szybu i blokowania maszyny wyciągowej. Zygmunt otrzymał odpowiednie do nowych funkcji klatki szybowe i pomosty do kontroli lin. Zabudowano stanowisko odwadniania rząpia i zmodernizowano system jego wentylacji.
Na dole kopalni modernizacja Zygmunta łączyła się m.in. z wykonaniem urządzeń przyszybowych na poziomie 411 m, przebudową 530 m wyrobisk górniczych oraz wykonaniem 6 rozgałęzień i 5 skrzyżowań. W grudniu ub.r. szyb został oddany do eksploatacji. Inwestycja kosztowała 55 mln złotych.
Mobilniejszy transport
– Modernizując szyb zastosowano bardzo nowoczesne rozwiązania w każdym z jego fragmentów. Oddanie go do ruchu wpisuje się w szerzej pojmowaną modernizację kopalni Murcki. Szyb w Kostuchnie zwiększy mobilność transportu ciężkich elementów do zbrojenia ścian. Będą nim opuszczane sekcje obudowy zmechanizowanej, przenośniki ścianowe i podścianowe, podzespoły kombajnów ścianowych i chodnikowych oraz długie elementy obudowy do skrzyżowań, wymagające klatki wielkogabarytowej.
Odciąży to szyby w zakładzie głównym, którymi będą już tylko schodziły silniki, przekładnie i inne materiały. Zygmunt jest też przystosowany do jazdy ludzi, toteż w potrzebie może być użyty i do tej roli – wyjaśnia Jarosław Cerek, główny inżynier inwestycji, przygotowania i ekonomiki produkcji w kopalni Murcki.
Zmodernizowany Zygmunt pozwoli zarazem na likwidację szybu wentylacyjnego Czułów. Już wcześniej został jej poddany, spełniający tę samą funkcję, szyb Stanisław.
