Modernizacja rozdzielni w JAS-MOS

Przeprowadzona w kopalni Jas-Mos modernizacja dołowych rozdzielni 6 kV kosztowała 7 mln zł.

To spory wydatek, ale dzięki temu są one znacznie bezpieczniejsze w obsłudze, poprawiła się pewność zasilania w energię urządzeń dołowych, obniżone zostały koszty eksploatacji, a co najważniejsze, pola rozdzielcze są nadzorowane i sterowane przez system komputerowy.

W kopalni Jas-Mos eksploatowane są trzy główne dołowe, poziomowe rozdzielnie 6 kV. Za ich pomocą zasilane są wszystkie urządzenia elektryczne pracujące pod ziemią. Rozdzielnie budowane były sukcesywnie wraz z rozwojem kopalni. Wieloletnia eksploatacja spowodowała, że ich stan techniczny pogarszał się, przez co nie można było zagwarantować pewności zasilania w energię elektryczną urządzeń dołowych. Ponadto w wyniku wprowadzonych na przestrzeni lat zmian, zaszła konieczność dostosowania rozdzielni do aktualnie obowiązujących przepisów prawa górniczego. 

W związku z tym Zarząd Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA wraz z dyrekcją kopalni Jas-Mos podjął decyzję o przeprowadzeniu modernizacji dołowych rozdzielni 6 kV: R2-3 na poziomie 240, R3-G na poziomie 400 i R4-G na poziomie 600. Wykonawcą prac przeprowadzonych od października 2006 r. do lipca 2007 r., była firma Elektrobudowa SA, która wybrana została w przetargu. 

Kamery obserwują

Zakres prac związanych z modernizacją dołowych rozdzielni 6 kV obejmował m.in. wymianę pól rozdzielczych w komorach rozdzielni R2-3 i R3-G (stare pola rozdzielcze typu RSW-10 zastąpiono rozdzielnicami średniego napięcia typu PREM-G1dM produkcji firmy Elektrobudowa SA), a w komorze rozdzielni R4-G modernizację pól rozdzielczych typu RD-1/IP54, z wymianą zabezpieczeń elektroenergetycznych na zintegrowane zabezpieczenia cyfrowe identycznego typu, jak w dwóch pozostałych rozdzielniach.
Rozdzielnie po modernizacji są obserwowane przez kamery. W ramach realizacji umowy wykonawca inwestycji zabudował również komputerowy system nadzoru i sterowania rozdzielni głównych poziomowych oraz rozdzielnic typu ROK-6EM, eksploatowanych w pod ziemią.
- Ułatwiło to znacznie obsługę rozdzielni – informuje Piotr Bugla, główny elektryk kopalni Jas-Mos. – Pracę pól rozdzielczych możemy obserwować z powierzchni zakładu. Z kolei elektryk obsługujący na dole pracę rozdzielni, obserwuje je ze swojego stanowiska. Nie musi także opuszczać stanowiska i iść do pola rozdzielczego, żeby je załączyć lub nim sterować. 

Bezpieczniejsza obsługa

Dzięki przeprowadzonej modernizacji w kopalni poprawiła się niezawodność zasilania podstawowych obiektów i rejonów eksploatacyjnych, zmniejszyła się awaryjność urządzeń. Obsługa rozdzielni jest mniej pracochłonna i bezpieczniejsza. Są też efekty ekonomiczne: zmniejszenie kosztów pracy związanych z czynnościami obsługowymi i konserwacyjno-remontowymi, ograniczenie postojów związanych z awaryjnymi wyłączeniami pól rozdzielczych.
Po modernizacji wszystkie rozdzielnie dołowe w kopalni Jas-Mos spełniają wymagania przepisów branży górniczej, a także normy IEC dotyczącej budowy rozdzielnic. Zastosowanie jako sterowników polowych zintegrowanych zabezpieczeń cyfrowych, umożliwiło monitorowanie sieci 6 kV zarówno w czasie rzeczywistym jak i odtwarzanie tego co było w przeszłości. Możliwe jest także zdalne sterowanie całą siecią przez jedną osobę, pełniącą funkcję dyżurnego dyspozytora. 

Nowość w górnictwie

Zainstalowanie nowych urządzeń w kopalni Jas-Mos wymagało uzgodnień i konsultacji w Wyższym Urzędzie Górniczym i Okręgowym Urzędzie Górniczym w Rybniku. – Bez wsparcie tych instytucji realizacja inwestycji trwałaby znacznie dłużej – podkreśla inż. Bugla.
Urządzenia zainstalowane w kopalni Jas-Mos w trakcie modernizacji rozdzielni 6 kV to nowość w górnictwie. – Pierwsze doświadczenia z eksploatacji są bardzo pozytywne – zauważa inż. Bugla. – Pracownicy obsługujący rozdzielnie są też bardzo zadowoleni.
Kilkumiesięczne pozytywne efekty eksploatacji systemu nadzoru dołowych rozdzielni, spowodowały, że w kopalni Jas-Mos podjęto działania mające na celu taką jego rozbudowę, aby objął również rozdzielnie powierzchniowe, zasilające główne obiekty zakładu.