Mocno zakołysała się ziemia – to wstrząs, czy tąpniecie? Znamy odpowiedź

Uszkodzone w wielu miejscach elementy obudowy, elementy kolejek i taśmociągu to częste efekty tąpnieć

Na Śląsku ziemia drży często. Bywa, że odczuwamy wówczas niepokój. Kiedy zatem mamy do czynienia ze wstrząsem, a kiedy z tąpnięciem?

Tąpaniami nazywamy zjawiska, podczas których następuje gwałtowne zniszczenie struktury skał otaczających wyrobisko na skutek przekroczenia ich wytrzymałości. Objawiają się dynamicznym przemieszczaniem gruzu skalnego do wyrobiska. Sam wstrząs nie jest dla górników czymś niebezpiecznym. Groźne jest tąpnięcie, czyli przesunięcie dużych warstw skalnych. 

Eksperci z nadzoru górniczego podsumowali liczbę tąpnięć w polskim górnictwie. Wyniki warte są uwagi. Oto bowiem w latach 2021-2025, w polskim górnictwie podziemnym miało miejsce 16 tąpnięć wskutek zaistnienia wstrząsów górotworu. W wyniku tych zdarzeń doszło do 19 wypadków śmiertelnych, 2 wypadków ciężkich i 89 wypadków powodujących czasową niezdolność do pracy. 

W analizowanym okresie, w kopalniach węgla kamiennego zarejestrowano 13 tąpnięć, w wyniku których zaistniało 19 wypadków śmiertelnych, 2 wypadki ciężkie i 75 wypadków powodujących czasową niezdolność do pracy, a w kopalniach rud miedzi w tym okresie zarejestrowano 3 tąpnięcia, w wyniku których zaistniało 14 wypadków powodujących czasową niezdolność do pracy.

Te wstrząsy i tąpnięcia wydarzyły się w polskim górnictwie w 2025 roku 

Ponadto w 2025 r. zaistniały cztery tąpnięcia wobec trzech w 2024 r., w wyniku których, wypadkom śmiertelnym uległy 2 osoby, a 21 doznało obrażeń ciała powodujących czasową niezdolność do pracy – co stanowiło spadek w odniesieniu do roku ubiegłego.

Przypomnijmy, że 27 stycznia w ruchu Marcel kopalni ROW w Radlinie, na skutek tąpnięcia zaistniał wypadek zbiorowy - 1 wypadek śmiertelny oraz 11 wypadków powodujących czasową niezdolność do pracy.

Przyczyną tąpnięcia był samoistny wstrząs o energii 6x107J, zaistniały wskutek rozładowania energii skumulowanej w górotworze, w czasie urabiania kombajnem w ścianie C-4a w pokładzie 505wg.

Kolejny odnotowany wstrząs miał miejsce 29 kwietnia w ruchu Halemba kopalni Ruda. Skutkował wypadkiem zbiorowym. W jego wyniku zaistniały 2 wypadki powodujące czasową niezdolność do pracy. Przyczyną tąpnięcia był samoistny wstrząs o energii 9x107J, zaistniały wskutek rozładowania energii skumulowanej w górotworze, w czasie urabiania kombajnem w ścianie 2 w pokładzie 410.

11 sierpnia w ruchu Knurów kopalni Knurów-Szczygłowice, na skutek tąpnięcia zanotowano jeden zbiorowy i 8 wypadków powodujących czasową niezdolność do pracy. Przyczyną tąpnięcia był samoistny wstrząs o energii 1x106J, zaistniały wskutek rozładowania energii skumulowanej w górotworze, w rejonie drążenia chodnika 32a w pokładzie 405/3.

Do tąpnięci doszło także 18 grudnia w ruchu Halemba kopalni Ruda. Nie odnotowano w jego wyniku wypadku. Przyczyną tąpnięcia był sprowokowany wstrząs o energii 5x107J, zaistniały wskutek rozładowania energii skumulowanej w górotworze, w trakcie wykonywania strzelania torpedującego w ścianie 2 w pokładzie 410.

W kopalniach rud miedzi w 2025 r. nie wystąpiły tąpnięcia – wskazali eksperci z Wyższego Urzędu Górniczego.

Poza tym w 2025 r. w kopalniach węgla kamiennego wystąpiły dwa odprężenia, w wyniku których nie zaistniały wypadki wobec 8 odprężeń w 2024 r. Wówczas miały miejsce dwa wypadki śmiertelne i 19 wypadków powodujących czasową niezdolność do pracy.