MIiR: wyróżnienia dla prośrodowiskowych inwestycji przyszłości

Finał maraotonu odbywa się w nowej siedzibie Muzeum Śląskiego, która powstała na terenach po kopalni Katowice

Gromadząca metale ciężkie roślina, rozbudowa Geotermii Podhalańskiej, szczecińska inwestycja w punkty zbiórki odpadów oraz turbina wiatrowa o pionowej osi obrotu - to "Polskie inwestycje przyszłości", wyróżnione w czwartek, 6 grudnia, wieczorem przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju.

Podczas uroczystości w Muzeum Śląskim w Katowicach - zorganizowanej w trakcie szczytu klimatycznego COP24 - uhonorowano finansowane przez Fundusze Europejskie prośrodowiskowe projekty, wybrane przez ekspertów MIiR jako szczególnie ambitne i innowacyjne, a jednocześnie potwierdzające, że ekologia i biznesowy sukces mogą iść w parze.

Inicjatywę przeprowadzono w czterech kategoriach. W kategorii innowacji dla środowiska wybrano projekt dr Alicji Babst-Kosteckiej z Instytutu Botaniki im. Władysława Szafera PAN w Krakowie: "Adaptacje Arabidopsis halleri do siedlisk skażonych metalami ciężkimi: powiązanie kontekstu środowiskowego, genomowego i fenotypowego".

Prace zespołu dr Babst-Kosteckiej dotyczą rzeżusznika Hallera (łac. Arabidopsis halleri) - delikatnej, kwitnącej na biało byliny. Wywodzi się ona z terenów górskich, ale z czasem rozprzestrzeniła się na górnicze hałdy i kopalnie, czyli tereny skażone, o dużym stężeniu metali ciężkich w glebie.

Rzeżusznik Hallera przyciągnął naukowców umiejętnościami przetrwania w takich warunkach, okazało się bowiem, że jest tzw. hiperakumulatorem - w swoich częściach naziemnych potrafi gromadzić od 100 do 500 razy więcej metali ciężkich niż inne rośliny. Zespół dr Babst-Kosteckiej przygotował unijny projekt, aby sprawdzić, skąd wzięła się ta cecha i jak można ją wykorzystać.

Do zbadania właściwości rzeżusznika Hallera założono wykorzystanie najnowszych technik z zakresu ekologii, biochemii, fizjologii i genetyki. Wyniki mają otworzyć drogę do wykorzystania tej rośliny na terenach poprzemysłowych pod kątem wiązania metali ciężkich. Finansowanie projektu o wartości 879 tys. zł w całości zapewnił program Inteligentny Rozwój.

W kategorii: ekoodpowiedzialność w biznesie w Katowicach wyróżniono rozbudowę systemu geotermalnego, przygotowaną przez Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Geotermia Podhalańska. Firma rozbudowuje swój system geotermalny i przebudowuje system ciepłowniczy z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii.

Chociaż w Polsce instalacje geotermalne funkcjonują m.in. na Podhalu, ministerstwo odwołało się do szacunków naukowców wskazujących, że na ok. 40 proc. powierzchni Polski są zasoby ciepłych złóż wody termalnej, które mogłyby zostać użyte do produkcji energii. Ich wykorzystanie jest jednak nadal bardzo małe.

Wyróżniona inwestycja Geotermii Podhalańskiej o oszacowanej wartości 32,72 mln zł, przy wsparciu z Programu Infrastruktura i Środowisko na poziomie 12,25 mln zł, obniża energochłonność tego przedsiębiorstwa i zwiększa wykorzystanie energii geotermalnej o ponad sześć punktów procentowych.

W kategorii ekologicznego samorządu - miasta z wizją smartcity - wybrano rozbudowę sieci szczecińskich "ekoportów", czyli punktów selektywnej, możliwie przyjaznej dla mieszkańców zbiórki odpadów komunalnych (koszt projektu 5,48 mln zł, przy wsparciu z programu Infrastruktura i Środowisko na poziomie 2,67 mln zł).