Metanowy projekt ONZ

Powierzenie Głównemu Instytutowi prowadzenia międzynarodowego centrum jest wyrazem uznania dla doświadczenia i kwalifikacji jego kadry naukowej – twierdzi Jacek Skiba

Niebawem w Głównym Instytucie Górnictwa w Katowicach rozpocznie działalność Międzynarodowe Centrum Doskonałości w Zakresie Metanu z Kopalń Węgla. Projekt zakłada m.in. prowadzenie badań przy współpracy z organizacjami rządowymi, pozarządowymi, przemysłem i innymi zainteresowanymi stronami.

Powstanie Centrum to efekt podpisanego w październiku ub.r. w Genewie porozumienia. Centrum Doskonałości (ICE-CMM) działać będzie pod auspicjami Grupy Eksperckiej ds. Metanu z Kopalń Europejskiej Komisji Gospodarczej Narodów Zjednoczonych (UNECE, United Nations Economie Commission for Europe).

- UNECE to jedna z komisji regionalnych ONZ, której zadaniem jest rozwijanie współpracy gospodarczej oraz promowanie i wdrażanie zrównoważonego rozwoju. Z perspektywy konferencji klimatycznej (COP21), która odbyła się w ub.r. w Paryżu, ta wspólna inicjatywa nabiera szczególnego znaczenia, bowiem ograniczenie emisji metanu z kopalń do atmosfery to ważna kwestia w aspekcie problematyki emisji gazów cieplarnianych - wyjaśnia Jacek Skiba, wiceprzewodniczący Grupy Eksperckiej.

Metan to gaz niezwykle groźny dla podziemnego środowiska pracy, ale także jeden z najbardziej aktywnych gazów cieplarnianych. Jego potencjał cieplarniany jest 23 razy większy od potencjału dwutlenku węgla. W ciągu minionych 200 lat stężenie metanu w atmosferze wzrosło ponad dwukrotnie. Przy podziemnej eksploatacji węgla kamiennego średnio uwalnia się ok. 15,6 m sześc. tego gazu na 1 t wydobytego węgla. W polskich kopalniach odmetanowanie wyrobisk prowadzone jest dla zapewnienia bezpieczeństwa załóg, a ujmowany metan w przeważającej mierze uwalniany jest do atmosfery.

Długofalowe wsparcie
- W naszym kraju w 2014 r. z 892 mln m sześc. uwolnionego metanu z pokładów węgla, jedynie 36 proc. zostało wychwyconych, a tylko 23,7 proc. wykorzystano gospodarczo. Zatem ok. 109 mln m sześc. wartościowego paliwa wypuszczono do atmosfery. Dlatego tak ważne jest stworzenie przyjaznego ustawodawstwa, które ułatwi i zachęci do jego ujmowania i gospodarczego wykorzystania metanu, zwłaszcza w świetle nowych przepisów Komisji Europejskiej, dotyczących drastycznie rosnących opłat za jego emisję do atmosfery. Mają one wejść w życie w 2020 r. Potrzebne jest więc długofalowe wsparcie i konsekwentna polityka w tej kwestii - uczula Skiba.

Światowym wyzwaniem dla nauki i praktyki górniczej jest opracowanie i wdrożenie efektywniejszych metod jego ujmowania oraz wykorzystania. Polska stoi więc przed ogromną szansą sprostania temu zadaniu.

Warto wiedzieć, że ICE-CMM to organizacja non-profit, której celem będzie wspieranie działań mających na celu upowszechnianie najlepszych praktyk, związanych ze zmniejszaniem emisji metanu i jego wykorzystaniem w sposób ekonomicznie opłacalny i społecznie akceptowalny. Gromadzone będą m.in. informacje dotyczące studiów przypadków i doświadczeń w zakresie zarządzania metanem z kopalń z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju. W odpowiedzi na potrzeby krajów członkowskich UNECE prowadzone będą też projekty badawcze podejmowane przy współpracy z organizacjami rządowymi, pozarządowymi, przemysłem i innymi zainteresowanymi stronami. ICE-CMM organizować ma również szkolenia i wizyty specjalistów w dziedzinie metanu, które pomogą w upowszechnianiu najlepszych praktyk.

Wyraz uznania
- Powierzenie Głównemu Instytutowi prowadzenia międzynarodowego centrum jest wyrazem uznania dla doświadczenia i kwalifikacji jego kadry naukowej i powinno przyczynić się do aktywnego rozwijania prac i badań w zakresie odmetanowania pokładów węgla - zwraca dalej uwagę Jacek Skiba.

Jego zdaniem należy inspirować społeczności, naukowców, organizacje górnicze, polityków, przedsiębiorców, a także media do podnoszenia świadomości w zakresie wyzwań i możliwości, które daje wykorzystanie metanu z pokładów węgla.

- Centrum jest szansą dla rozwoju międzynarodowej współpracy w obszarze problematyki metanowej oraz transferu polskiego know- how do innych górniczych krajów świata - przekonuje naukowiec.